Roman iki bölümden oluşur:
### Yeraltı
Bu bölümde isimsiz anlatıcı, 40 yaşlarında, emekli bir devlet memurudur. Kendisine "yeraltı adamı" der. Toplumdan izole bir şekilde, Petersburg'daki küçük bir bodrum katında yaşamaktadır. İç dünyasında derin bir çatışma, öfke, küçümseme ve kendine yönelik bir nefret vardır. İnsan doğasına, akla, özgür iradeye ve toplumun ilerleme fikrine karşı çıkar. Aydınlanma düşüncesine ve rasyonaliteye karşı çıkarak insanın irrasyonel yönlerini savunur.
Anlatıcı, insanın sadece mantıkla hareket etmediğini, bazen acı çekmeyi, hata yapmayı ve kendi kendini sabote etmeyi bilinçli olarak seçtiğini savunur. Bu, onun özgürlük anlayışının bir parçasıdır.
### Islak Kar Altında
Bu bölümde anlatıcı, geçmişte yaşadığı bazı olayları anlatır. Üniversite yıllarında arkadaşlarıyla olan ilişkileri, bir subayla yaşadığı küçük düşürücü bir olay ve bir genelevde tanıştığı Liza adlı genç bir kadınla olan karmaşık ilişkisi üzerinden anlatıcının içsel çelişkileri ve topluma yabancılaşması derinleştirilir.
Liza, anlatıcının hayatına kısa süreliğine umut getirir. Ancak anlatıcının kendi içindeki nefret ve aşağılık kompleksi, bu ilişkiyi de sabote eder. Liza'yı hem küçümser hem de ona ihtiyaç duyar. Sonunda onu da kırar ve yalnızlığına geri döner.
---
## İnceleme
### Temalar:
- İrade ve Özgürlük: Dostoyevski, insanın sadece mantıkla değil, iradesiyle hareket ettiğini savunur. İnsan bazen mantıksız olanı seçer çünkü bu onun özgürlüğüdür.
- Yabancılaşma: Yeraltı adamı, hem topluma hem de kendine yabancılaşmıştır. Bu yabancılaşma, modern bireyin yalnızlığını simgeler.
- İçsel Çatışma: Anlatıcının iç sesi, sürekli bir çelişki ve kendini sorgulama halindedir. Bu, Dostoyevski’nin karakter derinliğini nasıl ustalıkla işlediğini