Hiçbir devrim tek başına yapılmamıştır. Tarihi etkileyen bir değişim için kitleleri etkileyebilmek önemlidir. Kitleler nasıl etkilenir? Neden etkilenir? Ya da bu devrimlerden( değişimlerden ) kitleler ne kadar etkilenir?
Kitle kavramı toplum,grup,halk kavramlarıyla bir bütün olduğu kadar ayrışıktır da.
Bu kavram ve etkileriyle ilgilenen düşünürlerin çoğu (ya da benim okuduğum düşünürlerin çoğu) kitleyi daha çok kendi düşüncesinden bağımsız, dışlanma korkusundan uyumlu olma peşine düşen ve ( gerçek anlamıyla) sürü gibi körü körüne hareket eden topluluklar olarak düşünür.
Gustav Le Bon ( bu konudaki önemli düşünürlerdendir.) şöyle demektedir: Kitlelerden doğal zeka değil, aptallık birikimi olur.
H. David Thoreau : Kitle hiçbir zaman en iyi üyesinin standardına ulaşmaz, aksine en kötüsünün seviyesine indirir.
Peki kitleler neden bu şekilde hareket ederler? bunu Erich Fromm " Özgürlük Korkusu" kitabında açıklar.
Gel gelelim yazının asıl amacı olana "Kitlelerin Bilgeliği"ne; kitle ve bilgelik nasıl mümkün olur?
Yazar öncelikle kitle ve sürü topluluğunu birbirinden kavramsal olarak ayırır.
sürü topluluğunu daha çok aynı fikirden oluşan (homojen) kendi düşüncesinden ziyade bir önderin, uzmanın, konuşmacının fikrine kapılıp uyumluluk güdüsüyle hareket eden topluluk olarak niteler. bunu şöyle örnekler :"Karıncalar kaybolduklarında , basit bir kurala uyar. önündeki karıncayı izle. Sonuçta bir çark meydana gelir. ve ancak birkaç karınca tesadüfen çemberin dışına çıkıp diğerlerini de peşine takınca kırılır."
Kitleyi (bilge olanı) şöyle tanımlamaktadır: Birbirinden bağımsız- ki en önemli nokta budur- düşünce, görüş, yaşam tarzı ve eğitim seviyesinden gelen bireylerden oluşan topluluklar. Bunu şu şekilde açıklar "Diğer yandan, bağımsızlık mutlaka ussallık ya da