Elif Şafak - Ustam ve Ben
Masal tadında bir eserdi ve verdiği tarih bilgileri kontrol ettiğimde çoğunun gerçek bilgi veya gerçeğe dayandırılmış güzel bir kurgu olduğunu gördüm bu da benim tarihî kurgu okurken en sevdiğim özelliklerden biridir yalnız yarısından sonra kitaba hacim yapsın diye konudan bağımsız küçük anektotlar eklenmiş ve bence eserin ahengini bozmuştur. Yani naçizane kitap normalde yarı hacminde olsa tam ayar olurdu diye düşünüyorum.
Mimar Sinan'ın mizaçları birbirinden farklı Nikola Davut , Dilsiz Yusuf ve Hintli filbaz Cihan isimli dört çırağı vardır. Bunlar birbirlerine haset etmesinler diye çalışmalarını birbirlerine göstermeleri ustaları tarafından yasaklanmıştır. İçlerinden Cihan bir gün dört erkek cesedi bulur. Çırak Cihan, sarayda gece duyduğu sesler üzerine girdiği bir odada öldürülmüş genç erkek cesetleri bulur ve bir duvar halısının arkasına saklanarak faillerden korunur ancak orada mahsur kalır. Bir gece bir ulak gelir ve koca Sinanı saraya çağırdıklarını söyler. Gittiği yerde aynı cesetlerle karşılaşan Sinan, içgüdüsel olarak kaldırdığı duvar halısının altında Cihan'ı bulur. Biraz sonra da Sultan Üçüncü Murat gelir. Babası Sarı Selim haremde ayağı kayarak ölmüştür. Bu cesetler de onun saltanatın bekâsı için öldürdüğü kardeşleridir. Sinan'dan daha önce babası için bir türbe yaptırmasını istemiştir ve şimdi de tüm bu cesetlerin de aynı yere gömüleceği bir türbe emri verir. Kaderin cilvesidir ki kendinin 19 oğlu da yine saltanat bekası uğruna yay kirişiyle boğdurulup aynı türbeye defnedileceklerdir.
Cihanın amcası üvey babasıdır. Annesini hamileyken dövüp hastalanıp ölmesine neden olur. Sıra Cihan'dadır ve 12 yaşındaki Cihan canını kurtarıp Çota isimli beyaz bir fille gemiyle İstanbul'a gelir. Aslında filin bakıcısı başka biridir ancak onu İstanbul'a getiren kaptan
John Steinbeck tarafından 1932 yılında yayımlanan Cennet Çayırları (The Pastures of Heaven), aslında birbirine bağlı on iki farklı hikayeden oluşan bir "roman-öykü" çalışmasıdır.
Kitap, Kaliforniya’nın Monterey bölgesi yakınlarında, huzur dolu ve izole bir vadi olan "Cennet Çayırları"nda geçer. Romanın temel çatısı ve ana hatları şöyledir:
1. Giriş ve Mekan Tasviri
Kitap, vadinin keşfiyle başlar. İspanyol bir onbaşı, kaçak yerli işçileri kovalarken bu muazzam güzellikteki vadiyi bulur ve buraya "Cennet Çayırları" adını verir. Ancak Steinbeck, bu ismin barındırdığı ironiyi hemen hissettirir; vadi ne kadar güzel olursa olsun, insan doğasının karmaşıklığı bu huzuru bozacaktır.
2. Munro Ailesi'nin Gelişi
Hikayelerin merkezinde Munro ailesi yer alır. Vadiye taşınan bu aile aslında kötü niyetli değildir; ancak istemeden de olsa komşularının hayatlarındaki hassas dengeleri bozarlar. Munrolar, vadi halkının gizlediği sırların, bastırılmış duyguların veya kurdukları kırılgan hayallerin yıkılmasına neden olan bir "katalizör" görevi görürler.
3. Tematik Yapı: "Kötülüğün İyilik Maskesi"
Steinbeck, her bölümde farklı bir karakterin veya ailenin hikayesine odaklanır:
• İllüzyonlar ve Gerçekler: Vadideki insanlar genellikle dış dünyadan kaçmış veya kendilerine sahte bir gerçeklik yaratmış kişilerdir.
• İstenmeyen Sonuçlar: Munrolar ne zaman birine yardım etmeye çalışsa veya sıradan bir sohbete girse, karşıdaki kişinin özenle sakladığı dünyası başına yıkılır.
• Toplumsal Baskı ve Uyumsuzluk: Steinbeck; zihinsel engelli çocuklardan, geçmişinden kaçanlara kadar toplumun dışladığı bireylerin iç dünyasını ve bu huzurlu vadide bile nasıl trajediler yaşanabileceğini anlatır.
Temel Karakterlerden Örnekler
• Shark Wicks: Zengin olduğuna dair bir yalan uyduran ve bu yalanla yaşayan bir adam.
•
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Yıl 1957. Albert Camus Nobel Barış Edebiyatı Ödülü'nü almak için gittiği Stockholm Belediye Sarayı'nın kürsüsünden sesleniyor dinleyicilerini. Bu konuşma ile sayfalar çevrildikçe onun yaşamının en önemli anlarını bir film şeridi gibi gözlerinin önüne geliyor okuyucunun. Laurent Gnoni'nin her bir çizimde Camus ile Cezayir ve Fransa sokaklarının derinliklerini izlerken ailesi ve arkadaşlarıyla olan ilişkilerine tanıklık edilecektir.
"Sevgi ve birkaç sözcük çizilmiş bir kaderi değiştirebilirdi."
Yazar, çizgi romanı sanki Albert Camus'un çocukluk arkadaşı yazmış gibi kaleme almış. Bu çocukluk arkadaşı Albert Camus'e sanki bir mektup yazmış gibi Albert Camus'un hayatını tıpkı bir hikaye gibi anlatıyor ve neler düşündüğünü sevgisini göstererek açığa çıkarıyor. Bu detay bütün çizgi romanın havasını tamamen bambaşka bir boyuta taşıyor. Aslında her yerde bulunabilecek bir biyografiyi okuyucu hayatın içerisindeki birçok duyguyu hissederek ve içinde yaşayarak Albert Camus'un ruhunu keşfedecektir. Özellikle annesi, ülkesi ve yazma ile olan ilişkisini...
"Yazar, kendisine varoluş nedeni sağlayacak yaşayan bir toplum duygusunu yeniden bulabilir. Bu yalnızca, elinden geldiğince, mesleğini yüce kılan iki görevi üstlenmesi koşuluyla olur: Hakikate Hizmet ve Özgürlüğe Hizmet. Hakikat gizemli, kaçak ve daima elde edilmesi gerekendir. Özgürlük ise tehlikelidir, hem çoşku verir hem de yaşaması güçtür."
Albert Camus'un belki de en bilenen eserlerden birisi olan Yabancı şu cümle ile başlar: "Bugün annem öldü. Belki de dün, bilmiyorum." Duygular ve gerçeklik üzerine düşündüren bu cümle onun hayattaki her bir olayı yazabileceğinin fısıltısını çoktan iletmiştir okuyucusuna. Özellikle acı üzerine yazdıklarını hayata bakış açısının bir göstergesi niteliğinde.
Annesini çok sevse de
Kitabın büyük bir kısmı Fransa'daki Türk mahallelerinde geçse de, hikaye Türkiye'ye, hatta Nemrut Dağı'nın zirvesine kadar uzanıyor.
Kitap iki ana hikaye üzerinden ilerler ve bu iki ayrı hikaye bir noktada dehşet verici bir şekilde kesişir:
Üst düzey bir devlet görevlisinin eşi olan Anna, ciddi hafıza kayıpları ve yüzleri tanımama sorunu yaşamaktadır. Kendi kocasına baktığında bile bir yabancı görüyormuş gibi hissetmesi, onu kendi kimliğini sorgulamaya iter. Geçirdiği estetik operasyonların ve gördüğü tedavilerin ardında çok daha karanlık bir gerçek yatar.
Genç ve idealist polis Paul Nerteaux, Paris’teki Küçük Türkiye mahallesinde vahşice öldürülmüş kaçak Türk işçi kadınların davasını üstlenir. Bu kapalı topluma sızabilmek için, teşkilatın karanlık, rüşvetçi ama yeraltı dünyasını avucunun içi gibi bilen eski kurdu Jean-Louis Schiffer ile iş birliği yapmak zorunda kalır.
Grange bu kitabı yazmadan önce Türkiye'de uzun süre vakit geçirmiş ve araştırma yapmıştır. Bu yüzden kitapta Türkiye'ye dair detaylar oldukça fazladır:
Yazar, hikayenin merkezine "Kurtlar" adını verdiği, ülkücü hareketle özdeşleştirdiği bir yapıyı koyar. Kitapta bu yapı; uyuşturucu ticareti, suikastlar ve derin devlet bağlantılarıyla iç içe geçmiş, uluslararası bir suç örgütü olarak tasvir edilir.
Paris'in göbeğindeki Türk mahallelerini, kaçak atölyeleri ve göçmen psikolojisini oldukça sert ve atmosferik bir dille anlatıyor.
Olaylar çözüldükçe hikaye Fransa'dan taşar. Önce İstanbul sahneleri, ardından da kitabın o unutulmaz finalinin yaşandığı Adıyaman Nemrut Dağı ve Kommagene Krallığı'nın dev heykelleri arasında geçen gerilimli takip sahneleri gelir.
Grange, mekan tasvirlerinde ustadır. Paris’in yağmurlu, kasvetli sokaklarından Nemrut’un karlı ve gizemli tepelerine geçişi okuyucuya çok iyi
Ernest Hemingway klasiklerinden biri…1000Kitap
Nasıl bir kitaptı?
Tam anlamıyla bir Hemingway romanıydı diyebilirim. Yazarın tarzını ve anlatım dilini güçlü biçimde hissettiren bir eser. Ancak diğer kitaplarıyla kıyasladığımda, bu romanın bir tık daha sönük kaldığını düşünüyorum.
Bunun en büyük nedeni keskin anlatım geçişleri olabilir. Bir anda kendinizi başka bir sahnede, başka bir anlatıcının yanında bulabiliyorsunuz. Bu yapı zaman zaman kafa karıştırıcı olabiliyor.
Roman, ailesini geçindirmek için kaçak işlere sürüklenen Harry Morgan’ın hikâyesini anlatıyor. Dönemin siyasi ve toplumsal çalkantılarına değinirken, aslında yalnızca o dönemi değil, günümüzde hâlâ yaşanan benzer gerçeklikleri de düşündürüyor. Çünkü bugün de Harry Morgan gibi hayatta kalma mücadelesi veren pek çok insan var.
Okuma deneyimime gelirsek; bazı bölümlerde durup yeniden okuma ihtiyacı hissettim. Hikâyedeki sert geçişler dikkat gerektiriyor. Bu noktada ilginç bir detay da var: Hemingway eseri başlangıçta üç ayrı öykü olarak kurgulamış, sonrasında bu bölümleri birleştirerek roman haline getirmiş. Anlatımdaki keskin kırılmaların sebeplerinden biri belki de bu.
Hemingway okumaya yeni başlayacaksanız, ilk tercih olarak bu kitabı önermem. Yazarın diline alışmak için diğer eserlerinden başlamak daha iyi bir deneyim sunabilir.
Şimdiden okuyacak olanlara keyifli okumalar :)
Mavi Kuş Kitap ve Kapak Değerlendirmesi1000Kitap
Mavi Kuş, ilk sayfalardan itibaren hızlı akan bir hikâye vaadiyle değil, okuru bilinçli biçimde yavaşlatan bir anlatımla karşılar. Bu yavaşlık bir eksiklik değil; bilerek seçilmiş estetik bir tavırdır. Çünkü anlatılan şey bir macera değil, bir hayat hâlidir. Kasaba, insanlar ve gündelik ayrıntılar adım adım kurulur; okur bu dünyanın içine davet edilmez, adeta orada yaşamaya mecbur bırakılır.
Kitabın en belirgin yönü, olaydan çok atmosfere yaslanmasıdır. Uzun betimlemeler, yan karakterler ve gündelik sahneler ilk anda “gereğinden fazla” gibi görünebilir. Ancak metin ilerledikçe bu ayrıntıların bilinçli biçimde yerleştirildiği anlaşılır. Kasabanın bu denli detaylı çizilmesi, insanların neden değişemediğini, neden oldukları yerde kaldıklarını açıklayan temel zemini oluşturur.
Karakterler büyük çatışmaların insanları değildir. Hayatla kavga etmezler; daha çok ona katlanırlar. Bu durum, metnin geneline hâkim olan sessiz kabulleniş duygusunu doğurur. Acı vardır ama bağırmaz. Yoksulluk vardır ama dramatize edilmez. Umut vardır ama güçlü değildir. Bu sakin anlatım, okuru duygulandırmaktan çok düşünmeye yönlendirir.
“Mavi kuş” simgesi tam da bu noktada anlam kazanır. Kuş, özgürlük ve umut çağrışımı yapmasına rağmen hikâyede ulaşılamayan bir ihtimal olarak durur. İnsanların hayalleri vardır; ancak bu hayaller hayatı dönüştürecek bir güce dönüşmez. Mavi kuş, yaşanılan hayatın üzerinde uçan fakat yere hiç inmeyen bir düşünce gibidir. Bu nedenle kitap, umut veren değil; umutla yetinmeyi anlatan bir metin hâline gelir.
Dil son derece sade ama bilinçlidir. Gösterişli cümleler yoktur; buna karşın her cümle yerini ve işlevini bilir. Bu sadelik, anlatılan hayatlara uygundur. Çünkü süslü bir dil, bu insanların gerçekliğini bozardı. Mizah zaman zaman kendini gösterir; ancak kahkaha