Cumhuriyet kelimesi, Arapça kökenli bir kelime olup “Cumhur” kelimesinden türetilmiştir. Cumhurun kelime anlamı ise halk demektir.
Cumhuriyetin kelime anlamına bakmadan önce, bu kelimenin anlam ve önemini daha iyi kavramak maksadıyla yakın tarihimize ve Milli Mücadele kahramanlarımızın neden Cumhuriyet’e bu kadar vurgu yaptıklarına bakmamız gerekir.
Osmanlı tarihinin, özellikle ekber ve erşad sisteminin kabulünden sonraki dönemlerinde, bir erkeğin padişah olabilmesi için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekirdi:
1) Babasının da geçmişte padişahlık yapması
2) Diğer erkek kardeşlerinden yaşça büyük olması
Yukarıdaki şartlardan da anlayacağınız üzere, bir şehzadenin padişah olması hiçbir şekilde onun emek ve çabasına bağlı değil, tamamıyla şans işiydi. Bunun sonucu olarak Osmanlı’da, bütün gün haremden dışarı adım atmayan, devlet yönetmekten aciz, siyasetten, ekonomiden, dış politikadan, stratejiden, askeriyeden anlamayan kişiler padişah olmuş, Osmanlı İmparatorluğu, üç kıtaya hükmeden koca bir imparatorlukken bir valisine dahi söz geçiremeyecek acziyete düşmüştür.
Cumhuriyetin kurucu kadrosu, Osmanlı İmparatorluğu’nun yakın tarihini çok iyi bildiklerinden, kurmuş oldukları yeni Türk Devletinde yönetim biçimi “Cumhuriyet” olarak benimsenmiş olup egemenliğin babadan oğula geçmediği her türlü yönetim biçimine “Cumhuriyet” denilmektedir. İşte bu yüzden, 29 Ekim yalnızca bir yönetim biçiminin ilanı değil, aynı zamanda halkın kendi kaderini eline alışının simgesidir.