Merhaba değerli kitapseverler,
Bugün sizlere Funda Kırca’nın kaleminden çıkan “Olanda ‘HAYR’ Var” adlı kitabı tanıtmak istiyorum. Kitap, kırk altı farklı konu başlığından oluşmaktadır.
Kitapta, hayatın zorluklarında yaşadığımız kayıp ve acılarda ve yaşadığımız her durumda bile bir hikmet ve hayır olduğunu, kalbi şükür ve sevgiyle dolu olan insanın en küçük şeyde bile huzuru yakalayabileceğini ve bunun gibi daha birçok konu ele alınmaktadır. Sayfalar arasında, konulara daha iyi hâkim olabilmek açısından çeşitli hikâyelere de yer verilmiştir. Bu hikâyelerin kitaba dâhil edilmesi özellikle benim çok ilgimi çekti, söylemeden geçemeyeceğim.
Kitap bitti mi? Tabii ki hayır. Ayrıca şu soruların cevapları da kitabın içerisinde saklıdır:
Uyanışa geçmenin yolları ve çözümleri nelerdir?
İnsan kendisini nasıl şifalandırır?
Başarı nedir?
Başarılı insan kimdir?
Başarıda öne çıkan kriterler nelerdir?
Çevremizi seçerken dikkat etmemiz gereken temel unsurlar nelerdir?
İyilik yapmanın psikolojik faydaları nelerdir?
Kendini tükenmiş hissediyorsan ne yapabilirsin?
İnsanlar nasıl iletişim kurmalı?
Kişisel gelişim ve psikoloji temalı bu kitabı kesinlikle herkesin başucu kitabı olarak alıp okumasını tavsiye ediyorum. Yazarımızın kalemine sağlık, okuyucusu bol olsun.
Bu kitapla birlikte bir kez daha anladım ki, konferans konuşmalarının derlendiği eserler kesinlikle bana göre değil. Sürekli bir konudan çıkıp birden bambaşka bir yere atlayan, sonra bir diğerine geçip tekrar ilk noktaya dönen ve nihayetinde bir önceki başlıkla son bulan bu daldan dala yapı beni yoruyor. Üstelik bazı cümleleri anlamlandırmakta bile güçlük çekiyorum. Yazar, bu konferansların amacının "kitleleri gaza getirmek" olmadığını iddia etse de üsluptaki o coşkulu hava bende ister istemez bu intibayı uyandırdı.
Kitapta Müslümanların, Türklerin, sağın ve solun mevcut durumuna ve kurtuluş reçetesine dair oldukça isabetli tespitler var. Gelgelelim, eserin bir konferans derlemesi olmasından ötürü, anlatılan bazı tarihi hadiseler ile filozofların söz ve düşünceleri biraz havada kalıyor, insanı sorgulamaya itiyor. Örneğin yazar şöyle diyor:
“Bolşevik şairi: ‘Mujik! Senin yeni Vatikan'ın Kremlin'dir!’ diyen gülünç mısralar döküyor; Sovyet rejimi, aklınca, Tevrat, İncil, Kur'ân'a açtığı mücadelede fasılasız devam ediyordu.”
Tarihsel olarak Vatikan’la hiçbir bağı bulunmayan bir Ortodoks Rus (veya eski Ortodoks coğrafyasından çıkan bir Bolşevik), neden kalkıp “Senin yeni Vatikan’ın Kremlin’dir” desin? Bunu söyleyen şair kimdir? Bu sözü Katolik Avrupa’ya mı, yoksa kendi halkına mı hitaben söylüyor? Bu gibi referansların altının doldurulmaması metnin gücünü azaltıyor.
Yazarın bazı görüşlerine, bilhassa Mehmet Akif ve şiiri hakkındaki sert eleştirilerine katılmasam da tüm bunları kendi dönemi ve şartları içinde değerlendirmek gerektiğine inanıyorum. Öte yandan, Necip Fazıl’ın şu sözü, metinde gördüğüm veya görmediğim tüm noksanlıklara rağmen kendisini takdir etmemi sağlıyor:
“Bugün bizim mücadele metodumuzu şeriat adına yerenlerse, o gün, bu mukaddes kelimenin (ş) harfini
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Rachel Cusk’ın Övgü adlı romanı, günümüz insanının görünmez çatışmalarını, kırılganlıklarını ve özgürlük arayışını son derece sade fakat derinlikli bir anlatımla ele alan etkileyici bir eserdir. Romanı okurken kendimizi sürükleyici olayların içinde değil, insan ruhunun katmanları arasında dolaşırken buluruz. Bu yönüyle eser, klasik anlamda bir roman olmanın ötesine geçerek felsefi bir sorgulama alanına dönüşmektedir.
Kitabın en dikkat çekici yanı, insanın kendisiyle ve çevresiyle kurduğu ilişkinin sorgulanış biçimidir. Cusk, karakterlerini büyük çatışmaların ya da sıra dışı olayların merkezine yerleştirmez. Bunun yerine onların gündelik hayat içerisinde yaşadıkları düşünsel ve duygusal gerilimleri görünür kılar. Böylece okur, karakterlerden çok kendi yaşamına ve seçimlerine bakmaya başlar.
Övgü’de sıkça karşılaşılan temalardan biri özgürlüktür. Ancak burada söz konusu olan özgürlük, sınırları olmayan bir serbestlik değil; bireyin kendi hayatının sorumluluğunu üstlenebilme cesaretidir. Karakterler çoğu zaman toplumun, ailenin ya da çevrenin beklentileri ile kendi arzuları arasında sıkışmış görünürler. Bu durum, insanın gerçekten kendi hayatını mı yaşadığı yoksa başkalarının kendisi için çizdiği sınırlar içerisinde mi hareket ettiği sorusunu gündeme getirir.
Roman aynı zamanda kimlik meselesi üzerine de düşündürmektedir. İnsan, başkalarının gözünde kimdir? Kendisi hakkında anlattıklarıyla gerçekten aynı kişi midir? Cusk, bu sorulara doğrudan cevap vermek yerine farklı yaşam hikâyeleri aracılığıyla okurun düşünmesini sağlar. Böylece eser, hakikatin tek ve değişmez olmadığı; her bireyin deneyimiyle yeniden şekillendiği fikrine yaklaşır.
Kitaptaki birçok alıntıda yalnızlık, adalet, sevgi ve bireysellik gibi kavramların öne çıkması tesadüf değildir. Çünkü yazar, modern
Puan vermedi
Aşkı tanıyamadan aşığını ezmek..(?) (s.54).
Neydi bu cümle tam olarak? İnsan bilmediği duygunun körüdür, ah bilmeden birilerini üzmek kimin hakkıdır? Ama körken nasıl görebilir? Peki suçlu kimdir:
Aşkı bilmeyene aşık olan mı, bilmediği şeye (aşka) gelişigüzel davranan mı?
Bir Turan Peygamberi
Bir Turan Peygamberi…. Tarihimizin en kritik dönüm noktalarından, benim de araştırmayı, okumayı çok sevdiğim 1865 - 1919 yıllarına ait bu edebi eserleri okurken; siyasetin nasıl adım adım değiştiğine de şahitlik ediyoruz. Çok tatmin edici bir deneyim benim için. “AY DEMİR” de 1918 yılında, Müfide Ferit Hanım tarafından yazılmış, o yıllarda yeni yeni parlayan Türk Milliyetçiliğini, Turancılığı bize gösterecek bakalım.
Kitabımızda “DEMİR” adında İstanbullu bir doktorun, aşkını ve vatanını ardında bırakıp Orta Asya’ya, Rusların esaretindeki Türk kavimlerini uyandırmaya, onlara unutmaya yüz tuttukları Türklüğü, Turan’ı anlatmaya gidişi konu ediliyor. Kitapta İstanbul’daki siyaset ortamıyla, Orta Asya’daki halkların durumlarıyla, Ruslarla, Müslüman Din adamlarıyla ilgili önemli tespitler var. Bunlara ayrıntılı olarak değineceğim. Ama öncesinde Türk Milliyetçiliği nasıl ortaya çıktı, Müfide Ferit ve kocası Ahmet Ferit kimdir bunları anlatmam gerek yoksa “AY DEMİR” gibi bir karakterin ortaya çıkışı yeterince anlaşılamaz.
Şimdii, işte Reformlardı, Aydınlanmaydı, özellikle Fransız İhtilaliydi derken Avrupa’da milliyetçilik zaten vardı. Ancak bizimki gibi bir imparatorluğun içinde, milliyetçilik fikri tehlikeli olacağından uzun yıllar konuşulmadı. Osmanlı’da halk, milliyetlerinden ziyade dinlerine göre sınıflandırılıyordu. Müslimler, Gayri-müslimler şeklinde. Bugün andığımız Namık Kemallerin yer aldığı 1865’te kurulan Genç Osmanlılar bile vatan ve özgürlük vurgusu yaparken, yine Osmanlı olarak, şeriat kurallarıyla hareket edilmesini savunuyorlardı. Ayrı bir Türk milliyetçiliği, Turancılık kavramı yoktu.
Taa ki Türk toprakları kaybedilmeye başlayana kadar. Kaybedilen topraklarda yaşayan Türk halkları, kalan topraklara doğru, anadoluya doğru geldikçe, gördükleri zulümün de
Baştaki bölümleri çok sıkıcı , sondaki bölümleri ise daha akıcı , haliyle de ortalama bir kitaptı. ''Don bilmem kimler'' kafanızı biraz karıştırsada ilerleyen sayfalarda az çok yerine oturuyor kim kimdir. 1800'lü yılların bütün sosyal sınıfları (işçi-burjuvazi-soylu-ruhban) kitapta sizi bekliyor. Kahramanımızın derdi de tam olarak bu. İşçi Gesualdo'dan soylu Don Gesualdo olmaya can atıyor. Peki bu sorununu nasıl çözecek? Kitap bunun cevabı niteliğinde.
