-Gaustin, Son NotlarAlıntı
“Kıyamet ille de ateş ve kükürt, atlılar, boru çalan melekler, küresel çöküş değildir. Bazen dünyanın sonu çok kişisel bir şeydir…“
Bulgar yaşamında kişisel günlük, mektup-roman ve benzer türlere ait güçlü bir gelenek olmamıştır, ne geçen yüzyılda ne de bir öncekinde. Bu da bizim kişisel meseleler konusundaki içsel suskunluğumuzun bir parçasıdır. O daima iyi saklanmış bir sırdır, hatta mahzendeki şarap fıçısından ya da vergi ödemeden gizlice damıtılmış rakiyadan bile daha iyi korunur.
Ama bak, defter tutma ya da kitapların kenar boşluklarına not alma gibi tuhaf bir gelenek keşfedilebilir. Büyük dedem, babamın en sevdiği dedesi, tam böyle küçük bir defter bırakmış, ki oradaki notların çoğu ne kadar zeytin ve peynir aldığı, kaç para harcadığı, ne kadar borcunun olduğu, aynı şekilde ona olan borcun ne kadar olduğu, kime ve kaç koyun sattığı, ineğin ne zaman buzağıladığı gibi şeylere, yani genel olarak küçük özel işletmesinin ekonomisine dair notlar. Özel işletmeler ortadan kalkınca ve ailenin tüm inekleri, atları ve koyunları ellerinden alınınca, dedemin yazacak bir şeyi kalmamış. Bu yüzden de defter tutmamış.
Sayfa 113 - Metis Yayınları
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
“ İyi mi, kötü mü olduğunu bilmem ama bazı şeyleri kırıp dökmenin bile kendine özgü bir tadı var. Bu açıdan, ne refahı, ne de acıyı yeğlerim. Ben, kişisel kaprisimden, onu istediğim anda tatmin edebilme olanağımın olmasından yanayım. Komedilerde acının yerinin olmadığını biliyorum. Acı kuşku ve inkâr demektir. İçimizde kuşku uyandıran bir camdan sarayı düşleseniz bile, bununla birlikte, insan gerçek acıyı tatmak istediğinden, çevresinde bir kargaşa yaratmak, yok etmek, dağıtmak hevesinden asla kendisini uzaklaştıramaz. ”
Söylesenize, insanların kötülük yapmasının gerçek çıkarlarını bilmemelerinden ileri geldiğini ilk ortaya atan kimdir; aydınlanan insanın gerçek çıkarını görünce, kötülük yapmayı hemen bırakıp iyi ve onurlu biri olacağını, çıkarının sadece iyilik yapmakta olduğunu anladığı ve hiç kimse de kendi çıkarına aykırı davranmayacağı için hep iyilik yapmak zorunda kalacağını ilk kim uydurdu? Hey gidi saf çocuk! Temiz yürekli bebek! Dünya kurulalı beri insanların yalnız kişisel çıkarlarını düşünerek hareket ettikleri görülmüş müdür? Peki, göz göre göre, yani gerçek çıkarının nerede olduğunu bildiği halde bunu umursamadan, hiç kimsenin ve hiçbir şeyin onları zorlamadığı başka, tehlikeli bir yolu tutan ve kaderin kendilerine çizdiği yoldan yürümek varken, kasten yapar gibi yeni, çetin, saçma, karmakarışık bir yol keşfetmekte inat eden insanların oluşturduğu milyonlarca örneğe ne demeli? İnatçılık ve dik kafalılık onlara çıkarlarından daha tatlı geliyor anlaşılan...
İnsanoğlunun kafası aydınlanır, gerçek çıkarları gözlerinin önüne serilirse burnunu kirli işlere sokmaktan geri durarak, bir anda soylu, temiz yürekli biri olur çıkarmış. Bunun nedeni de, aydınlanıp gerçek çıkarlarını yalnız ve yalnız iyilik yapmakta görmesiymiş. Hiç kimse bile bile kendi aleyhine hareket edemeyeceğine göre, tek çıkar yol iyilik yapmakmış... Hey gidi çocuk; saf, temiz yürekli bebek! Dünya kurulalı beri insanların yalnız kişisel çıkarlarına göre davrandıkları görülmüş müdür? lnsanların bile bile, yani gerçek çıkarlarını iyice anladıkları halde, bunları ikinci plana itip kimsenin zorlamadığı başka yollara, bir sürü karışık, tehlikeli işlere atıldıklarını gösteren milyonlarca örneğe ne demeli?