Yazar:
Michael Crichton
Çevirmen:
Yeşim Özkan
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Michael Crichton, elimdeki kitaplarının ilkiyle birlikte okumaya başlayacağım bir yazar olacak. Sevenleri biliyor ama bizim gibi ilk başlayacaklar, tanımayanlar için birkaç bilgi verelim istiyorum onun hakkında. Kendisi bilim kurgu ve tekno gerilim üstadı olarak anılıyor. Kitaplarının satış rakamı çok iyi ve 2008 yılı, yani ölümüne kadar yapıtlarının çoğu sinemaya aktarılmış bir yazar.
Tekno gerilim de herkesin söylediği kimsenin açıklamadığı bir durum olmuş. Teknolojinin birleştiği bilim kurgunun aslında gerilim de yüklenerek anlatılması diyebiliriz. Bunu genelde filmlerde görüyoruz. Kendisinin sinemaya getirdiği yenilikler de var. Bizde Andromeda ve en çok bilinen haliyle Jurassic Park’ın yazarıdır kendisi. Özellikle Jurassic Park’ı sanırım artık bilmeyen kalmamıştır.
Kitaba geçelim istiyorum. Kitabın ismi ‘Eaters Of The Dead’ ama bizim dilimize Ölü Yiyenler (bu isimle tutmaz, satamayız, Walkind Dead başkaaa denilerek sanırım) olarak geçmemiş de; 13. Savaşçı olarak geçmiş. Kitap İbn-i Fadlan’ın MS. 922’de Kuzeylilerle karşılaşması ve yaşadığı deneyimlere odaklanıyor demeliyim. Kitap özellikle Viking yaşamına ışık tutuyor dersek sanırım yanlış bir şey demiş olmayız. Şöyle bir de içeriğini verelim istiyorum kitabın:
eksiup.com/p/xn282161esjp
Fadlan’ın yanlış hatırlamıyorsam konuk olduğu Türk Boyları (Oğuzlar) ile istemeden çıktığı bir yolculuk ve o yolculuktaki 13. kişi ve yabancı olması nedeniyle kitap, bu ismi alıyor. Bu Oğuzlar değil Vikingler de olabilir. O bölümde bir anlatım karmaşası mevcuttu ve ben hatırlamakta zorluk çekiyorum orayı.
Böyle tarihi eserleri o kadar çok seviyorum ki beni gene etkileyen bir eserdi diyebilirim. Çok beğendim. Hem gerçek bir belgeden çıkarılarak yazılması, hem anlatıcının anlatma gücü hem de çevirmenin çeviri kalitesi
Bağdat halifesi, İslam kurallarını öğretecek, cami inşa edecek ve savunma konusunda da yardımcı olacak birini Saka Kralı'nın talebi üzerine elçi olarak gönderir. Bu kişi Ahmed İbn-i Fadlan'dır. Görev yolculuğunda bir çok macera yaşayan İbn-i Fadlan, belki de en çok cesaret gerektiren macerasını, ülkesine döndüğünde kaleme alır. Yolculuğu sırasında karşılaştığı toplumlarla ilgili bilgiler de içerir yazdıkları. Vikinglerle olan karşılaşmasını, kültürlerini ve onlarla birlikte yaşadığı macerayı kaleme aldığı bu yazıt, o günden bugüne ulaşmış nadide bir eserdir.
İbn-i Fadlan, yolculuğu sırasında Bulgar topraklarında bir grup vikingle karşılaşır ve onların misafiri olur. Şefleri ölüm döşeğindedir ve yerine Buliwyf seçilir. Kuzeyde büyük bir kral olan Rothgar, insanların korku içinde yaşamasına sebep olan bir beladan kurtulmak için yardım etmesini istemek üzere oğlu Wulfgar'ı, Buliwyf'in yanına gönderir. Batıl inançları olan bu insanlar, Ölüm Meleği dedikleri bir kadının kehanetiyle kralın yardım teklifini kabul ederler. Bu kehanete göre Buliwyf'in grubu on üç kişi olmalı ve bir tanesi kuzeyli olmamalıdır. Böylece İbn-i Fadlan'ın, görevinden bu şekilde alıkonulup, sisle birlikte gelen canavarlara karşı savaştığını anlattığı macerası başlamış olur.
Michael Crichton'ın yazdığı bu eser tarihi bir eser olarak bir başyapıt olarak görülüyor. Bana göre de bu şekilde. M.S. 922'de yazılan bu el yazmasının günümüze kadar gelen kısmının bir çevirisi okuduğumuz kitap. O dönemin insanlarının kültürlerini, yaşayış biçimlerini, dini inançlarını ilk ağızdan okumak çok keyifliydi. Benim en çok dikkatimi çeken şeyse şeflerin öldükten sonra ebedi istirahate gönderilme şekilleri. Ama bunu burada anlatmayacağım bunun için kitabı okumanız gerekecek.
Kitap bir roman kurgusu üzerine yazılan bir
Crichton' dan bu sefer bir efsaneye, bir mitolojiye, gerçek olaylara dayanan yine sonuna kadar okunalası güzel bir roman daha. Dünya' da kendini bile taklit etmeyen her romanında tamamen bambaşka konuları şeçen (dinazor, vahşi batı, cinsellik, cinayet, uzay, uçak sanayi yada geçmişe yolculuk) boyu kadar yazarlığı da dev olan harika bir yazar Crichton.
Çok güzel bir kitaptı, tadı damağımda kaldı. Filmi de varmış bunun kesinlikle izlemem gerekiyor.
İbn Fadlan olduğu zannedilen bir tane Arap, Kuzey ülkelerini gezdiği sırada kendisini onlarla beraber savaşın içinde buluyor. Onların adetlerini, yemeklerini, inançsızlığını öğreniyor. Eşekten düşmüş karpuza dönüyor resmen. O kadar akıcı kitap ki, Arap sizmişsiniz gibi olayın içinde buluyorsunuz kendinizi.
Bağdat’ tan yola çıkan Fadlan’ın kuzeyde karşılaştığı barbarlar ve savaştığı sis canavarlarıyla ilgili anılarının anlatıldığı kitap. Akıcı bir kitap.
Kitap oldukça akıcı olsa da kurgusunu nedense zayıf buldum. Tabii kuzey mitleriyle harmanlanmış bir masalsı tarafı var ona bir arap elçinin gözü eklenmiş ama benim için çok da cezbedici bir anlatım kattığını söyleyemeyeceğim. Yazarın diğer kitaplarını merak ediyorum ama.
MS.922 yılları civarında Bağdat halifesinin saray erkanından Ahmed İbn-i Fadlan, Saka Kralı'na elçi olarak gönderilir. Saka Krallığı'na varmadan yolda karşılaştığı Viking Şefi Buliwyf onu 13. savaşçı ilan eder ve kafilesine katar. Buliwfy ile İskandinavya'ya gidip "sis canavarları"na karşı mücadele edecek Fadlan’ın savaşçı olmaması dışında bir problem yoktur. 
13. Savaşçı
13. Savaşçı
Arabistanlı seyyahİbni Fadlan'ın notlarından derlenmiş bir hikaye. İbni Fadlan İskandinav'ların bölgesine, kuzeye elçi olarak gönderilir. Daha doğrusu valinin yakın adamlarından birinin karısıyla beraber olması yüzünden oraya sürülür. Vardığı yer kralın ölmek üzere olduğu ve sonraki muhtemel kral Buliwyf'ın bulunduğu yerdir. Komşu köylerden birinden vahşi canavarlara karşı yardım istenir. On iki kişi seçerler aralarından. Falcı yabancı birinin de yanlarında gitmesini buyurduğunda İbni Fadlan on üçüncü savaşçı olur. Savaşacakları şeyler ise daha önce hiç karşılaşmadıkları türden, hayvan mı insan mı belli olmayan yaratıklardır.
Buradan sonrası hikayenin içeriği hakkında bilgi içerir. Spolier vardır.
Kitaba sonradan eklenen bir incelemeye göre İbni Fadlan'ın, Buliwfy ve savaşçılarının savaştığı bu vahşi insanlar, evrim teorisine göre bugünkü Cro-Magnon insanının atası olan Neandarthal'lerdir. Kitap bize bir zamanlar Neandarthal'lerle, Cro-Magnon insanının aynı zamanlarda yaşadığına dair kanıtlar sunması açısından da önemli bir kitaptır.
Bu kitap uzun zamandır kitaplığımdaydı. Elime aldım ve soluksuz bir șekilde okudum. Anladığım kadarıyla gerçekte seyyahın biri böyle bir șey yașamıș ve kağıta aktarmıș bu da biraz kurgulanmıș hali.
Dikkat spoiler içerir.
Çok eski zamanlarda Halife'nin muteber adamlarından Ahmet İbni Fadlan, zina suçu işlediği için Halife'nin gözünden düşer ve ceza olarak Saka kralına elçi olarak gönderilir. Yola çıkan Fadlan etrafında gördüğü diğer yerleri incelemeye başlar. Diğer medeniyetler hakkında görüşlerini not almaya başlar. Ancak bu arada bir barbarlar sürüsüne denk gelir ve onlarla beraber yolculuk etmek zorunda kalır. Viking şefi Buliwyf ile karşılaşan ve onların batıl inançlarından dolayı 13. Savaşçı adını alan Fadlan, savaş, içki, farklı adetler ve sis savaşçılarını görecektir. Bu savaşçılar hakkında öğrendiklerinden sonra iyice korkan Fadlan'ın başka çaresi yoktur. Çünkü burada kalıp onlara yardım etmeden Vikingler onun Saka kralına gitmesine izin vermeyecektir. Onlar hakkında pek çok şey öğrenen ve onlara da kendi kültürnü öğretmeye çalışan Fadlan bundan sonra ne yapacaktır? Keyifle okunan bir roman.
Michael Crichton'ın usta kalemiyle kaleme alınan 13. Savaşçı, sizi 10. yüzyılın karanlık ve gizemli atmosferine sürüklüyor. Hikayemiz, Bağdat Halifesi'nin elçisi Ahmed İbn Fadlan'ın Saka Türkleri'ne elçilik göreviyle çıktığı zorlu yolculuğunda geçiyor.
Fadlan, beklenmedik bir şekilde kendini Viking savaşçılarıyla birlikte vahşi bir maceranın içinde bulur. Kendisini "on üçüncü savaşçı" olarak kabul eden bu cesur kuzeylilerle birlikte, sisli bataklıklarda pusuda bekleyen ölümcül canavarlara karşı amansız bir mücadeleye girişir.
Bu sürükleyici roman, sadece nefes kesici bir macera sunmakla kalmıyor, aynı zamanda 10. yüzyıl Viking kültürüne ve inançlarına da ışık tutuyor. Fadlan'ın gözünden aktarılan bu tarihi yolculuk, o dönemin vahşi güzelliğini, sert yaşam koşullarını ve savaşçı geleneklerini etkileyici bir şekilde tasvir ediyor.
Crichton, kusursuz kurgu yeteneği ve sürükleyici anlatımıyla okurlarını adeta Vikinglerin yanına ışınlıyor. 13. Savaşçı, tarih ve macera severlerin keyifle okuyacağı, unutulmaz bir eser.
Yazar Hakkında
Michael CrichtonYazar · 20 kitap
Michael Crichton, Harvard Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra kariyerine yazar ve film yapımcısı olarak devam etti. “Tekno gerilim”in babası namıyla tanınan yazarın Andromeda Strain, Kongo, Jurassic Park ve Timeline adlı romanlarının yanı sıra üç adet de Fine Patients, Travels ve Jasper Johns adlı edebiyat dışı yapıtları vardır.
Yüz milyondan fazla satış yapmış olan eserleri otuz yabancı dile çevrilmiş ve bunlardan on iki tanesi sinemaya aktarılmıştır. Crichton ayrıca Acil Servis adlı televizyon dizisinin de yaratıcısıdır. Amerika’da aynı zamanda kitabı, filmi ve televizyon dizisi bir numara olmuş tek yazardır.
Bilgisayarlara büyük ilgi duyan Crichton’un Film Track adında 1980’li yıllarda başlattığı sinema filmleri için bilgisayar programları üreten bir software firması vardır. Filmlerde bilgisayar programları kullanılmasında öncülük yaptığı için 1995 yılında Film Akademisi tarafından Görüntü Efektleri Oscarı’yla ödüllendirilmiştir.
Westworld adlı filminde ilk kez bilgisayar uygulamalı özel efektler kullanılmıştır. “Acil Servis” dizisiyle Crichton, Emmy, Peabody ve Amerika Yazarlar Derneği Ödülü’nü kazanmıştır.
