Yazar:
Noam Chomsky
Çevirmen:
Taha Cevdet
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 20 dk.
Sayfa Sayısı:
294
Basım Tarihi:
Mart 1991
Yayınevi:
Pınar Yayınları
Orijinal Adı:
The Culture of Terrorism
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Amerika Cephesinde Yeni Bir Şey Yok
Spot ışıkları altında olanlar, bize coğrafi olarak uzak olmalarından ve ABD baskısından başlarını kaldıramamalarından dolayı seslerini duyamadığımız Orta Amerika ülkeleri: El Salvador, Guatemala, Honduras, Kosta Rika ve özellikle Nikaragua. Chomsky'nin inceledi yıllarda kabaca 1960-87'ye kadar olan dönem.
Sona bırakılması gerekeni ilk söylerek başlamak istiyorum. Amerika bir terör devletidir; kuruluşundan günümüze kadar da bu durum böyle devam etmiştir, kitaptan ve Chomsky'nin tüm yazdıklarından bağımsız olarak.
Chomsky, Amerikanın terörizmini beşinci özgürlük kavramı ışığında incelemektedir bu kitapta. Beşinci özgürlük; soyma, sömürme ve hüküm altına alma ve sonuç alabilmek için her türlü güce başvurma özgürlüğüdür; şeklinde tanımlanır Chomsky tarafından. Kitabın tamamı ise çeşitli referanslar ile Amerikan terörizmin Orta Amerikada'ki ülkeleri ne kadar istikrarsızlaştırdığı, ekonomik bağımsızlıktan kopardığı, zulme uğrattığı üzerinde durulmuştur. Kısaca der ki; Chomsky halklar ve yönetimleri ancak Amerikan'ın çıkarına uyabildikleri sürece gelişebilmektedirler; yani bir pazar olmayı kabul etmeleri gerekir ve sonrasında da Amerikanın zenginlerini daha zenginleştirmelidirler hayat sahasında varlık gösterebilmeleri açısından. Fakirlere yayılan bir ekonomiden ziyade zengini daha da zenginleştirmesi planlanan bir hülya. Bu Amerikan tavrı bizim yakın coğrafyada tecrübe ettiklerimizden sonra hali hazırda bilinen bir gerçek olmuştur, ne yazıktır.
Chomsky ayrıca Amerikan ve uluslararası medyanın da bu olaylara nasıl taraftar bir şekilde yaklaştığını ve kalemlerini de siyaset, güç ve para için satmış olduklarını uzun uzun aktarıyor. Peşi sıra bir yerlerde ekliyor; aktif bir şekilde ses çıkaranlar bu zulmü durdurabilir, yavaşlatabilir , sonuç alacak bir şeyler yapılabilir.
Terörizm KültürüSiyaset
Terörizm Kültürü adını öncelikle yadırgadım. Nasıl yani, terörizmin de bir kültürü mü oluyor? Tarihi, coğrafyası, felsefesi derken, kültürü nasıl oluyor. Ama kitabın adı o şekildeydi. Noam Chomsky yazdığına göre bildiği bir şey var diyerek kitabı okudum. Gecikmiş, yarım bırakılmış bir kitabı tekrar baştan okudum. Çünkü, terörizm bitmiyor ve bu gidişle de - insan nesli olduğu sürece- sürecek.
Kitabın içinde belli bir dönem anlatılıyor. O yüzden, eski çağlardan günümüze bir anlatım yok. Yakın zaman anlatılıyor. Siyasi tarih anlatılıyor; biliyorsak bilgilerimizi tazeliyor, bilmiyorsak da öğrenmiş oluyoruz.
ABD'nin Orta Amerika ve Üçüncü Dünya Ülkelerine yaptığı müdahaleleri anlatılıyor. Chomsky'in bu kitabı, diğer kitaplarına bol miktarda atıflar içeriyor. Chomsky, kitabın ta başında Amerikan tarzı özgürlüğü anlatırken kendince şu ifadeyi kullanıyor: Beşinci Özgürlük: Soyma, sömürme, hüküm altına alma ve her türlü güce başvurma özgürlüğü.
Kennedy'in Güney Vietnam'a, Lyndon Johnson'un da Dominik Cumhuriyeti'ne yaptığı müdahaleyle, 1980'li yıllarda Reagan yönetiminin Orta Amerika devletlerine ayptığı müdahalelerin arasındaki farklara değiniyor. Chomsky yine ABD kaynaklarına başvurarak ABD'nin demokrasi (!) ihracı hakkında bilgiler veriyor.
Orta Amerika'da bulunan Nikaragua özelinden ABD'nin, Amerika kıtasında kendine yakın yönetimleri işbaşına getirmek için yaptığı çalışmaları anlatıyor. Eğer ABD'nin istediği yönetim işbaşına gelmezse o ülkede önce halk, daha sonra önceden planladığı silahlı gruplar devlete karşı ayaklandırılır. Bunu tabi el altından yapmaya çalışır. ABD bunların finansmanını da yine yasadışı faaliyetlerden elde ettiği paraların aktarılmasıyla gerçekleştirir.
ABD, El Salvador'da sivil onlarca, yüzlerce insanı, sırf yönetime diz çöktürebilmek amacıyla
Her şeyden önce orta Amerika diye bir yer varmış onu öğreniyorsunuz. Sonra bir Amerikalı bilim adamı tarafından Amerika'nın bu bölgede yediği haltların hikayesini dinliyorsunuz. Hikaye çok yabancı değil aslında. Nikaragua'ya çıkar Irak'ı koy El Salvador'u çıkar Afganistan'ı koy. Başrolde hep bilindik adamlar var :)
Yazar Hakkında
Noam ChomskyYazar · 66 kitap
Avram Noam Chomsky, ABD'li dilbilimci, filozof, tarihçi, mantıkçı, aktivist, siyasi eleştirmen ve yazardır.
7 Aralık 1928'de Philadelphia, Pensilvanya'da doğdu. Rus göçmeni William Chomsky'nin oğludur. N. Chomsky Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde dilbilim profesörüdür. Kendi ismiyle adlandırdığı Chomsky Hiyerarşisi'ni geliştirmiştir. Dilbilimine olan katkısı Davranışçılık Kuramı'nı çürütme yönünde çok etkili olmuştur. Ayrıca bilişsel bilim'in popülaritesini artırmıştır. Dilbilimsel çalışmalarının yanı sıra Kuzey Amerika'nın en önemli sol politikacı entelektüellerinden biri sayılır. Vietnam Savaşı'ndan itibaren Amerika'nın dış ve ekonomik politikalarında dünyaca tanınan katı bir eleştirmendir. 1992 yılında gerçekleşen Sanat ve İnsan Hakları Takdirnamesi'nde, 1980 ve 1992 yılları arasında dünyanın en çok alıntı yapılan yaşayan insanı seçilmiştir. Noam Chomsky Anarko-sendikalizme sempati ile bakan bir sol liberteryendir ve Dünya Endüstri İşçileri Vakfının bir üyesidir.
Babası İbranice öğretmeniydi, ve Ortaçağ İbranice dilbilgisi üzerine hazırlanan bilimsel bir dergiyi çıkarmaktaydı. İlk eğitimini Philadephia'daki Oak Lane Country Day Okulu'nda ve Central Lisesi'nde aldı. 1940 ile 1945 yılları arasında New York şehrinin anarşist-sosyalist Yahudi entelektüel cemaatinin çalışmalarıyla haşır neşir oldu ve Arap-Yahudi işbirliği için çalışmak üzere İsrail'e göç etmeyi planladı.
Eğitimine dilbilim, matematik ve felsefe çalışacağı Pensilvanya Üniversitesi'nde devam etti. 1945-50 yılları arasında Pensilvanya Üniversitesi öğrencisiydi ve dilbilimi öğrenimine başladı. Bu süre zarfında, Zellig Harris'in "Yapısal Dil Biliminin Yöntemi" adlı kitabının düzeltmeleri üzerine çalıştı ve Harris'in siyaset üzerine görüşlerine karşı sempati duymaya başladı. Radikal-empirist bir felsefeci olan Nelson Goodman'ın öğrenciliğini de yaptı. 1951 yılında Goodman'ın Genç Araştırmacı Bursu önerisini kabul ederek Harvard Üniversitesi'ne gitti.
1953 yılında Chomsky, Avrupa'ya seyahat etti. Bu gezi sırasında, yapısal dilbilimini şekillendirme girişiminin işe yaramayacağına karar verdi; çünkü dil oldukça soyut, doğuştan [edinilen] [İngilizce generative] bir olguydu. Bundan sonraki çalışmalarının bu olgunun modellenmesi ile ilgili olması gerektiğine karar vermişti. 1955 yılında Pensilvanya Üniversitesi'nden doktora derecesini aldı; ancak bu dereceyi elde etmesini sağlayan araştırmaların çoğunu 1951-55 yılları arasında Harvard Üniversitesi'nde gerçekleştirdi. Doktora derecesini almasından bu yana Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde çalışmaktadır; şu anda Modern Diller ve Dil bilimi bölümündeki Ferrari P. Ward Başkanlığı görevinde bulunmaktadır. Noam, 24 Aralık 1949'da (şu anda Harvard Üniversitesi'nde profesör olan) Carol Schatz ile evlendi. Çiftin iki kız ve bir erkek çocukları vardır.
Noam ününü dilbilimi alanında kazandı. Dilbilimin bazı tarihsel ilkelerini İbranice uzmanı olan babası William'dan edinmiştir. Aslında, yüksek lisans derecesi için gerçekleştirdiği ilk araştırmaları konuşulmakta olan modern İbranice hakkındaydı. Pek çok başarısının arasında en ünlü olanı, modern mantığa ve matematiksel temellere olan ilgisinden kaynaklanan üretici dil bilgisi (ing. generative grammar) üzerine olan çalışmalarıdır. Bunun sonucunda, bunu üretici dil bilgisini doğal dillerin tanımlamasına uygulamıştır. Öğrenci olarak, Noam Pennslyvania Üniversitesi dilbilimi profesörü olan Zellig Harris'ten oldukça etkilenmiştir. Zellis'in siyasi görüşlerine olan sempatisi, onu dilbilimi alanında yüksek lisans eğitimi görmeye yönlendirmiştir.
Noam her zaman siyaset ile ilgilenmiştir ve onu dilbilimi alanına çeken şeyin siyaset olduğu söylenir. Sosyalizm ve anarşizme doğru olan siyasi eğilimi, kendi deyişiyle radikal New York Yahudi cemaati nden kaynaklanmaktadır. 1965'ten beri ABD dış politikasının önde gelen eleştirmenlerinden birisi olmuştur. Amerika'nın Vietnam'a karışmasına karşı öne sürülen en önemli argümanlardan kabul edilen Amerikan Gücü ve Yeni Mandarinler makalelerinden oluşan kitabını yayınlamıştır.
Chomsky, akademik alanda saygı görmüş ve pek çok defa onurlandırılmıştır. Londra Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi tarafından Onursal Doktorluk ile ödüllendirilen Chomsky, aynı zamanda dünyanın birçok yerinde konferanslara davet edilmiştir. 1967'de Berkeley'deki California Üniversitesi'nde Beckman Konferansı'nı vermiştir. 1969'da ise Oxford Üniversitesi'nde John Locke Konferansı'nı ve Londra Üniversitesi'nde de Sherman Anma Konferası'nı vermiştir.
Kasım 2005 ve Haziran 2008 tarihlerinde ABD'den Foreign Policy ve İngiltere'den Prospect dergilerinin internet üzerinden okuyucu anketleri ile oluşturduğu Dünyanın ilk 100 entellektüeli listelerinde, 2005 yılında 1., 2008 yılında 11. sırada yer almıştır.
