Abdülhamit Devrinde Sansür

·
Okunma
·
Beğeni
·
161
Gösterim
Adı:
Abdülhamit Devrinde Sansür
Baskı tarihi:
1977
Sayfa sayısı:
128
Format:
Karton kapak
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Milliyet
128 syf.
Abdülhamit dönemindeki sansürü resmi belgelerle ortaya koyan bir kitap yaratmış Cevdet Kudret. İçinde hem yerli hem yabancı dilde yazılmış kitaplara; gazete ve dergilere; tiyatro oyunlarına vb uygulanan sansür yer alıyor. Zaman içinde sansürün arttığını görüyorsunuz. Öyle ki, birçok yasaklı kelime mevcut ve bunlar bile sansüre uğruyor. "Burun" örneğin. Ne kadar komik değil mi? Daha doğrusu trajikomik...Hürriyet, vatan, millet vb kavramlara hiç değinmiyorum bile...

Sansürde curnalcilerin etkisini de uzun uzun anlatmış yazar. Şaşılacak seviyede olaylar...

Bulabilirseniz okumalısınız. Bulamazsanız da, Abdülaziz ve Abdülhamit döneminde basın ve matbaa ile ilgili çıkartılan kanun ve nizamnameler ile Kanun-i Esasi'yi incelemenizi tavsiye ederim.
128 syf.
·3 günde·Beğendi·8/10
"Abdülhamit döneminde gazetecilik iyice güç, iyice tehlikeli bir işti. İp üzerinde cambazlık belki bu kadar ustalık gerektirmezdi." diyor Hüseyin Cahit Yalçın... Kitabı okuduğumuzda görüyoruz ki yazıda noktalı yerler bırakılması, ya da yazı içinde büyük bir boşluk bırakılması dahi yasakmış. Oralara uygunsuz yazılar eklemek ihtimali olduğundan böyle bir tasarrufta bulunulmuş. Aradan bir asır geçti pek değişen bir şey yok gibi... Neyse...
128 syf.
Yasaklı kelimeler, konular.. Saray hakkındaki haberleri geçtim başka milletler hakkındaki gelişmeleri dahi görmek istemeyen, körleşmiş bir istibdat rejimi. Köhnemiş bir imparatorluğun son bir can çekişmeyle varını yoğunu nasıl da toplumdaki her ilerici hamleyi engellemeye harcadığını belgeleriyle gösteren bir kitap. Sansür uğruna istihdam edilen onlarca insan bir yana, yurt dışında basılmış bazı sakıncalı kitapların, başkası görmesin diye saray tarafından toptan satın alınması gibi akla zarar uygulamaları okuyunca, 2.abdülhamit ya da Mahmut Şevket Paşa'nın deyimiyle ''baykuş''un aslında psikolojik olarak ne kadar acınası bir halde olduğunu bir kez daha fark ediyorsunuz.
Meraklıları var ya hani, baykuşun mirası budur işte: Hastalıklı bir idare ve hastalıklı bir toplum.

1908 sonrası kartpostallardan: https://i.hizliresim.com/QVX3kk.jpg

Teodor Kasap'ın üç yıl hapis cezasına mahkum olmasına yol açan ünlü karikatür: https://i.hizliresim.com/G9nMnZ.jpg
Altındaki yazı:
- Nedir bu hal Karagöz?
- Kanun dairesinde serbestî Hacivat!
"Tahtakurusu" da sarayın lutfuna uğramış hayvanlardandır; gazetelerde adı geçmezdi, çünkü "tahtı kurusun" dileğini ses bakımdan uzaktan uzağa akla getirir gibiydi.
Abdülhamit tahta geçtikten dört ay sonra yayınlanan (23 Aralık 1876) Kanun-i Esasi’nin (Anayasa) 12. maddesinde “matbuat, kanun dairesinde serbesttir” denmekte ise de, padişah, yine Kanun-i Esasi çerçevesi içinde bunu işlemez hale getirmeği başarmıştır: Söz konusu kanuna göre meclisi toplamak, kapatmak, yeniden seçim yaptırmak yetkisine sahip olan padişah, Rus savaşının açılmasına sebep olduğu bahanesiyle Meclis'i kapatmış (Haziran 1877), yine aynı kanunun bir başka maddesinin:
"Genel Meclis toplantı halinde olmadığı zamanlarda devleti muhataradan ya da genel güvenliğin bozulmasından korumak için...Vekiller Heyeti'nin vereceği kararlar kanun hükmü ve kuvvetindedir."
hükmüne dayanarak da Vekiller Heyeti'ne bir sıkıyönetim kararnamesi yayınlatmıştır (2 Ocak 1877). Bu kararnamede şöyle bir madde vardır:
"Askeri hükümet, gerekli görünen kişilerin gece ve gündüz evlerini aramağa; şüpheli ve sabıkalı güruhundan olup hükümetçe tutuklananları, sıkıyönetim altına alınan yerde konutları olmayan kişileri başka bir yere uzaklaştırmağa;...zihinleri karıştıracak yayın yapan gazeteleri hemen kapamağa ve her türlü cemiyetleri (toplantılar, kurullar, dernekler) yasaklamağa yetkilidir." (m. 6)

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Abdülhamit Devrinde Sansür
Baskı tarihi:
1977
Sayfa sayısı:
128
Format:
Karton kapak
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Milliyet

Kitabı okuyanlar 7 okur

  • Fatih enzin
  • Era ayan
  • Bey Böyrek
  • alimyucell
  • Genel Sekreter
  • ilker Görkem
  • Çağrı

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%0
8
%50 (1)
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%50 (1)
1
%0