Abdülhamit Devrinde Sansür
Cevdet KudretYazar:
Cevdet Kudret
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 38 dk.
Sayfa Sayısı:
128
Basım Tarihi:
1977
Yayınevi:
Milliyet
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·128 syf.·
2017 32. kitabı
Abdülhamit dönemindeki sansürü resmi belgelerle ortaya koyan bir kitap yaratmış Cevdet Kudret. İçinde hem yerli hem yabancı dilde yazılmış kitaplara; gazete ve dergilere; tiyatro oyunlarına vb uygulanan sansür yer alıyor. Zaman içinde sansürün arttığını görüyorsunuz. Öyle ki, birçok yasaklı kelime mevcut ve bunlar bile sansüre uğruyor. "Burun" örneğin. Ne kadar komik değil mi? Daha doğrusu trajikomik...Hürriyet, vatan, millet vb kavramlara hiç değinmiyorum bile...
Sansürde curnalcilerin etkisini de uzun uzun anlatmış yazar. Şaşılacak seviyede olaylar...
Bulabilirseniz okumalısınız. Bulamazsanız da, Abdülaziz ve Abdülhamit döneminde basın ve matbaa ile ilgili çıkartılan kanun ve nizamnameler ile Kanun-i Esasi'yi incelemenizi tavsiye ederim.
Puan vermedi·128 syf.·
2018 5. kitabı
Yasaklı kelimeler, konular.. Saray hakkındaki haberleri geçtim başka milletler hakkındaki gelişmeleri dahi görmek istemeyen, körleşmiş bir istibdat rejimi. Köhnemiş bir imparatorluğun son bir can çekişmeyle varını yoğunu nasıl da toplumdaki her ilerici hamleyi engellemeye harcadığını belgeleriyle gösteren bir kitap. Sansür uğruna istihdam edilen onlarca insan bir yana, yurt dışında basılmış bazı sakıncalı kitapların, başkası görmesin diye saray tarafından toptan satın alınması gibi akla zarar uygulamaları okuyunca, 2.abdülhamit ya da Mahmut Şevket Paşa'nın deyimiyle ''baykuş''un aslında psikolojik olarak ne kadar acınası bir halde olduğunu bir kez daha fark ediyorsunuz.
Meraklıları var ya hani, baykuşun mirası budur işte: Hastalıklı bir idare ve hastalıklı bir toplum.
1908 sonrası kartpostallardan: i.hizliresim.com/QVX3kk.jpg
Teodor Kasap'ın üç yıl hapis cezasına mahkum olmasına yol açan ünlü karikatür: i.hizliresim.com/G9nMnZ.jpg
Altındaki yazı:
- Nedir bu hal Karagöz?
- Kanun dairesinde serbestî Hacivat!
Reklam
Yazar Hakkında
Cevdet KudretYazar · 38 kitap
7 Şubat 1907 - 10 Temmuz 1992): Şair, yazar. İstanbul'da doğdu. Tam adı Süleyman Cevdet Kudret'tir. Soyadı kanunu çıktığında, 1934'te Solok soyadını almıştır. Bu soyadını 1959'da Kudret olarak değiştirmiştir. İstanbul Erkek Lisesini hastalığı yüzünden yarım bıraktı; sonra İstiklâl Lisesini (1930), İstanbul Darulfünûnu Hukuk Fakültesini (1933) bitirdi. Edebiyat öğretmenliği ve avukatlık yaptı.
1952’den başlayarak önce takma adlarla sonra kendi adıyla edebiyat ders kitapları yazmış olan sanatçı, öğretim görevlisi olarak girdiği Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın ve Yayın Yüksek Okulu’ndan emekli olmuştur. 1992 yılında İstanbul’da ölmüştür.
Cevdet Kudret edebiyata şiirle girdi. İlk şiiri 1927'de Servet-i Fünûn'da Yedi Meşale şairlerinden idi. Sonra oyun, hikâye, roman türünde eserler verdi. İncelemeler yayınladı. Abdurrahman Nisarî imzasıyla ders kitapları hazırladı. Cevdet Kudret Solok, Nevzat Yesirgil, Suat Hızarcı, Mermi Ocaklı, Cevdet Baykara, Cevkud imzalarını da kullanmıştır.
Şiirleri:
Yedi Meşale (Müşterek, 1928),
Birinci Perde (1928).
Hikâyeleri:
Sokak (1974).
Romanları:
Sınıf Arkadaşları (1943; 1976),
Havada Bulut Yok (1958; 1976),
Karıncayı Tanırsınız (İlk iki romanıyla birlikte, 1976).
Oyunları:
Tersine Akan Nehir (1929),
Rüya İçinde Rüya (1930),
Kurtlar (1933): Bu üç eser Darulbedayi'de (İstanbul Şehir Tiyatrosu) oynandı, Varlık, Gündüz, Ağaç dergilerinde tefrika edildi.
Danyal ve Sara, 1931'de yazıldı, 1938'de Varlık'ta tefrika edildi.
Yaşayan Ölüler (1994).
Denemeleri:
Dilleri Var Bizim Dile Benzemez (1966),
Bir Bakıma (1977),
Benim Oğlum Bina Okur (1983),
Kalemin Ucu (1991),
Edebiyat Kapısı (1997).
İncelemeleri-derlemeleri:
Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman Antolojisi (1945),
Tanzimat Edebiyatı Antolojisi (Suat Hızarcı adıyla, 1955),
Divan Şiiri Antolojisi (Mermi Ocaklı adıyla, 1958),
Yurt İçin, Ulus İçin (1958),
Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman I: Tanzimattan Meşrutiyete 1859-1910 (1965),
Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman II: Meşrutiyetten Cumhuriyete 1911-1922 (1967),
Abdülhamit Devrinde Sansür (1977),
Örneklerle Edebiyat Bilgileri (2 cilt, 1980),
Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman III: Cumhuriyet Dönemi 1923-1959 (1990),
Örnekli Türk Edebiyatı Tarihi (1995),
Karagöz (3 cilt, 1968-1970),
Ortaoyunu (2 cilt, 1973-1975).
