Yazar:
Ülviyyə Tahir
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 29 dk.
Sayfa Sayısı:
264
Basım Tarihi:
Ağustos 2019
Yayınevi:
Parlaq İmzalar
Orijinal Dil:
Azerbaycanca
Orijinal Ülke:
Azerbaycan
ISBN:
9789952525205
Ülke:
Azerbaycan
Dil:
Azerbaycanca
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
"Həqiqət o qədər ağır idi ki, ona gücüm çatmadı..."Edebiyat
Kitabın məzmunu ilə bağlı yazmayacağam, belə incələmələr kifayət qədər var. Ki onsuz da adından, üzərindəki "1937" yazısından mövzunun nə olduğu, nədən bəhs edildiyi anlaşılır.
Mən, sadəcə, kitabın məndə buraxdığı təsiri yazmaq istəyirəm, az da olsa... Ülviyyə Tahir qələmindən oxuduğum ilk kitab oldu "Aljir" və unudulmaz kitablardan olacaq mənim üçün. Uzun müddətdir məni ağladan bir kitab oxumamışdım. Budur, roman bitdi, yazıçının "Son söz" yazısını belə göz yaşlarım yanağımdan süzülərək oxudum.
O qədər ağırdır və o qədər ağrıdır ki... Bunu sözlərlə ifadə etmək çətindir. Roman olaraq (yüngülləşdirilmiş formada) oxuyub bu qədər təsirləndiyimiz, sarsıldığımız halda, real olaraq yaşandığında hiss edilənləri təsəvvür etmək mümkün deyil...
Göz yaşları ilə oxuduğum "Son söz"dən: "...asan olmadı. Oradakı məhrumiyyətlər, kədər o qədər böyük idi ki, arada romanı yarımçıq qoymağı da düşündüm.
Bu romana görə repressiya olunmuş milyonlarla insandan üzr istəyir və layiqincə öhdəsindən gələ bilməmişəmsə, ruhlarından əfv diləyirəm. Çünki həqiqət o qədər ağır idi ki, ona gücüm çatmadı..." (sh.252)
Düşünərək yaşayanlar üçünTarih ve Siyaset
həyat iztirablarla dolu hekayələrə çevrilirdi. Bir-birinin eyni olan günlərin fərqli yerdən iztirab gətirməsi boyayırdı rəngli səhifələri qaraya..
Xalqımın repressiya illərində çəkdiyi ağrılı hadisələrindən biri olan “Aljir”, yaşamaq ümidinin əlindən alındığı ziyalılarımızın ailə üzvlərinə, xanımlarına, elimizin qadınlarına həsr olunub.
Əsərin verdiyi təsiri sözlərə sığdırmağı bacarmaram.
Qara siyahıya bəyaz rənglə adları yazılan düşünən beyinlərimizin qara taleyləri onları Qazaxıstanın Alkmol düşərgəsinə apardı. Əslində həyatın mənası, yaşamaq duyğusu burda sorğulandı:
“Arzulamaq və iztirab çəkmək üçün yaşamaq istəyirəm...”
İztirab çəkən qadınlarımızın başına olmazın bəlaları gəlir və düşünürəm ki, yazarın yazdığı özbaşınalıqlar, yaşanan həyat hekayələri buz dağının sadəcə görünən bir parçasıdır..
Emosiyalarıma hakim ola bilmədiyim, ağladığım və bəzən də oxumağa ürək etmədiyim bir əsər idi, gec bitirməyimə səbəb məncə budur.
Övladı əlindən alınmış ananın həyatı necə yaşamağa dəyər ola bilər ki? Hətta gələcəkdə övladından “xəyanətkarlıqda günahkar” damğalı məktub almışsa ?
Necə deyərlər, yaşamağın intihar olduğu yerdə, intihar lüzumsuz qalıb..
ALJİR – Siyasi Repressiyalar və Totalitarizm Memorial Kompleksi 2007-ci il mayın 31-də Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayevin təşəbbüsü ilə açılıb və fəaliyyət göstərir.
17 min günahsız məhkumluq həyatı yaşayan qadınlardan 44nün azərbaycanlı olduğu məlumdur. Əhməd Cavadın həyat yoldaşı Şükriyyə xanım, Fətəli xan Xoyskinin qızı Tamara xanım, Quba qızlar seminariyasının rəhbəri Sənubər Eyyubova və onlarla ziyalı qadın bu amansız siyasətin qurbanları olmuşlar..
@ÜlviyyəTahirə yaradıcılığında uğurlar arzulayır, tarixi səhifələrimizə işıq saldığına görə təşəkkür edirəm.
10/10
2023 11. kitabı
Kitabı oxuyana qədər repressiyalara, sürgünlərə qurban olanların müsavatçı, pantürkist olduğunu zənn edirdim. Fərhad və Gülnarənin timsalında sovet dövrünə böyük inam bəsələyib, həyatını bu ideolagiyaya qurban verən insanların sonda yanıldığını, Pərvanə kimi manqurtlaşdırılan azərbaycanlı uşaqların varlığını gördüm. Birdən-birə həbs olunur, materialist düşüncə və Stalinə edilən pərəstişlə işində heç bir halda müsavatçı ruhu ilə yaşamadığını inandırmağa çalışır, bunub müqabilində ağır işgəncələrə məruz qalaraq yaşadığının ağ yalandan ibarət olduğunu görürsən. Bu həqiqətən də çox ağırıdır. Eyni zamanda kitab sürgün həyatının ağırlığı, başlanğıcı və sonundakı uçurumlar olan talehləri müqayisə etmək, məntiq və qəlbin mümkün olduğu bütün təsvir və təsdiqləri düşünməyə bir növ məcbur edir və insanın bütün varlığını sarsıdır və dərindən iz buraxır. Kitabın sonunda sürgün həyatı yaşamış 44 azərbaycanlı xanımın adlarının qeyd edilməsi isə ayrıca təqdirə layiqdir. Oxunmasını mütləq tövsiyə edərdim, xoş mütaliələr!
Kitab müasir Azərbaycan ədəbiyyatında yazılan ən dəyərli əsərlərdəndir. Çox bəyənərək oxudum. Ülviyyə Tahirin qələminə söz ola bilməz. Heç bir artıq cümlə işlətmədən oxucunu yormadan gözəl əsər ərsəyə gətirib. Finalı isə möhtəşəmdir.
Nəyin uğrunda mübarizə aparır insanoğlu?·264 syf.·Alıntı
9/10
2024 5. kitabı
Oxumağa dəyərmi? Zənnimcə, bəli. Əvvəlcə kitabı əlimə alıb vərəqlədiyim zaman darıxdırıcı təsir bağışlamışdı. Özümü məcbur etdim ki, oxumalısan. Yaxşı ki, etmişəm! Hadisələr elə cərəyan edir ki, bir an belə kitabdan ayrılmaq istəmirsən.
Roman “vətən xainlərinin” qadınlarının Akmola düşərgəsində yaşadıqları dəhşətlərdən, Stalinin repressiya dalğasından, vətən həsrətindən, ana qayğısından məhrum edilərək manqurtlaşdırılan körpələrdən, hər şeyini itirən, qula çevrilən, təcavüzə uğrayan ziyalı qadınlardan bəhs edir.
Hekayə təxəyyülə əsaslanır. Obrazlar və bəzi hadisələr real olmasa da, hər şeyin bu romandakı kimi bitməsinə inanmaq istəyirəm. Gülarə Qədirbəyovanın sürgündə ölməsi və ya qeybə çəkilməsi deyil, məhz romanın verdiyi cavab mənim narahatlığımı aradan qaldırır. Bu arada, romandakı Gülnarə Əliyeva — Gülarə Qədirbəyovanın prototipidir.
Romanda ən çox Gülnarə və Vəkilin dialoqları məni təsirləndirdi. Sanki Vəkil, gələcəkdə baş verəcək hər şeydən xəbərdar idi. Gülnarə əsərin əvvəlində əsl güclü, məğrur “sovet qadını” kimi çıxış edir, lakin sona yaxınlaşdıqca onun mənən öldüyünü hiss edirik. O qadın, elə özü torpaq atdığı ölülərlə bərabər, ölmüşdü. Gülnarənin dialoqlarından onun Tanrıya inanmadığı bəlli olur, amma qəribədir ki, içində bir ümid vardı. İnanırdı ki, hər şey bir yuxudur və bir gün bitəcək. Onun ən böyük səhvi, bəlkə də, inanmaq idi. Eynilə müqəddəs hesab etdiyi o sistemə inanmaq kimi. Yalnız Gülnarəmi? Əsla yox. Bir-bir öz analarına kor-koranə inanan insanlar da…
Düşünürəm ki, düşərgədə Gülnarə olmasaydı, Firuzəni ölümün pəncəsindən kim xilas edəcəkdi? Firuzə ailəsinə bağlı qadın idi. Amma bir gün qaranlıq çökür və ailəsi, Fərhaddan başlayaraq, dağılır. Fərhadın tək “günahı” yaralı Vəkili evində qonaq etmək idi. Amma bunun nəticəsində o, həyatını
Düşünərək yaşayanlar üçün...Edebiyat
Əsərin verdiyi hissləri sözlərlə ifadə etməyi bacarmıram. Xalqımızın repressiya illərində çəkdiyi ağrılı hadisələrdən biri olan "Aljir", yaşamaq ümidinin əlindən alındığı ziyalılarımızın ailə üzvlərinə, xanımlarına həsr olunub.
Qara siyahıya bəyaz hərflərlə yazılmış Akmol qurbanlarımız. Əslində həyatın mənası, yaşamağ burada sorğulandı.
Mən şəxsən öz adıma düşünürəm ki, kitabda qeyd olunan özbaşınalıqlar ve guya ədalət çərçivəsi daxilində olan ƏDALƏTSİZLİKLƏR aysberqin sadəcə görünən bir parçasıdır.
Övladı əlindən alınmış ananın həyatı necə yaşamağa dəyər axı? Hətta gələcəkdə övladından "sizdən-valideynlərimdən nifrət edirəm" cümləsi ilə bitən məktub almışsa?
Necə deyərlər, yaşamağın intihar olduğu yerde, intihar lüzumsuz qalıb...
Mən bu incələməni məni dərindən sarsan, düşündürən, yerlə-bir edən və emosiyalarıma hakim ola bilmədiyim Firuzənin bir cümləsi ilə bitirmək istəyirəm.
" Bu gün ana oldum. Amma unutmuşam, unutmuşam ki, məni axırıncı, ya da birinci dəfə kim zorlayıb..."
Salamlar. Ilk öncə deyə bilərəm ki, Ülviyyə Tahirə minnətdaram. Kitab mənə çox təsir etdi. Obrazların keçirdiyi hissləri, o dövrün vəhşiliklərini çox rahatlıqla hiss edə bildim. Kitab sonlara yaxın daha emosional olmağa başladı deyə bilərəm. Repressiyanın necə vəhşiliklər doğurduğunu, bir ideologiyanın öz övladlarını necə yediyini, insanların əzablarını sümüklərimdə hiss edə bildim. Mənə görə artıq bu kitabı da hər bir Azərbaycanlı gənci oxumalı və tarixini daha yaxşı tanitmalıdır. Xoş mütaliələr əziz oxucular.
"Düşünərək yaşayanlar üçün..."Edebiyat
Ülviyyə Tahir'in qələmindən olan "ALJİR", yazıçının oxuduğum ilk əsəri oldu.
Kitab 1930-cu illərin repressiya qurbanlarının yaşadıqlarını nə qədər acı olsa da, çox aydın və gözəl şəkildə bəhs edir. Oxuduqca hər bir hadisə gözümün önündə canlanırdı. Sanki onların birə-bir şahidi olur, repressiya qurbanlarının ədalətsiz, lakin məcbur olaraq yaşadığı hər bir zülmü, ağrını, çarəsizliyi hiss edirdim.
Və mən düşünürəm ki, hər bir azərbaycanlı şəxs bu kitabı oxumalıdır. Çünki, tarixin qaranlıq səhifələrində olan bütün acı həqiqətlər gün işığına çıxmalı və unudulmamalıdır.
TARİXİMİZİN QARA SƏHİFƏLƏRİNDƏN BİRİ...1000Kitap
Açıqcası, "Buqələmun" əsərilə Ülviyyə xanımın qələmini kəskin şəkildə qırmışdım. ALJİR.i oxumağıma vəsilə olan müzakirə olmasaydı, yəqin ki, çox çətinliklə müraciət eləyərdim yaradıcılığına. Lakin ALJİR bir başqa oldu və yazıçının qələminin nə qədər püxtələşdiyini göstərdi. Araşdırmalar əsasında yazılması, tarixi materiallardan, mənbələrdən istifadə olunması da əsərin dəyərini ikiqat artırır. Bu əsərlə onun yaradıcılığı ilə yenidən və məhz bu mövzuyla bağlı əsərlə tanış olmağıma şadam...
Əsər barədə...
Hər inqilab öncə öz uşaqlarını (əsgərlərini) yeyər! Necə doğru bir ifadə! Necə doğru bir təsbit!
Ülviyyə Tahir - ALJİR əsərilə Vətən Xainləri Qadınlarının Akmola Düşərgəsindəki acınacaqlı talelərindən bəhs eləyir və Sovet imperiyasının, sosializm quruluşunun puçluğunu yenidən gözlər önünə sərir. (Акмолинский лагерь жён изменников Родины - АЛЖИР - ALJİR). Tarixə güzgü tutan əsərlərdəndir. Bu, mənim nəzərimdə əsəri daha da ucaldır.
Sovet inqilabının da öz ən sadiq əsgərləri, sosializmin qurulması üçün bütün gücü, səmimiyyəti ilə, bütün əzab əziyyətlərə, çətinliklərə rəğmən, bütün inancları ilə çalışan insanları vardı. Onlar bu quruluşa inanırdılar, ümid bəsləyirdilər. Onları bir xəyala, bir nağıla inandırmışdılar. Özü də necə! Lakin...Günlərin birində bu inancları yerlə yeksan oldu. Çünki səbəbsizcə vətən xaini elan edilmişdilər, ya özləri, ya həyat yoldaşları, ya qardaşları, ataları, anaları, babaları, ya da ailələrindən hər hansı bir üzv. Cəzasını isə bütün ailə çəkməli idi. Xüsusilə, həbslərdən, sürgünlərdən, güllələnmələrdən geri qalan həyat yoldaşları, uşaqları, digər ailə üzvləri. Əsər, Qazaxıstanın Akmola bölgəsindəki ALJİR düşərgəsinə sürgün olunan vətən xaini damğası vurulmuş insanların həyat yoldaşlarının acınacaqlı taleyindən bəhs edir - Azərbaycan
AljirEdebiyat
Ülviyyə Tahir in qələmə aldığı "ALJİR" tarixi romanını həvəslə, diqqətlə oxudum. Müəllifin çoxsaylı araşdırmaları və təhqiqatları nəticəsində ərsəyə gələn bu əsər unudulmuş və ya unutdurulmuş ən həssas tariximizi, repressiya qurbanlarının, onların ailələrinin faciəli həyatını gözümüzün önundə canlandırır. Bu əsərdə diqqətimi ən çox çəkən məsələ "aldanmaq və qurbanlıq olmaq" məsələsi idi. Vaxtilə inanıb, uğrunda mübarizə apardığı, canlarını belə qurban etdikləri ideologiya indi ən vəhşi və qəddar yırtıcı kimi onların üstünə hücum çəkmişdi. Olmazın işgəncələr altında əzilərək aldanıldığını və qurbanlıq olduğunu anlamaq, amma əlindən heç bir şey gəlməmək qədər əzab ola bilməz həyatda. Hələ rəhbərə "xəyanət" etdikləri üçün valideynlərinə nifrət edən Pərvanəni demirəm, onun yerində heç kəs olmaq istəməz yəqin ki. Bunu düşünmək belə qorxuludur. "Nəyə görə, nəyin uğrundə, nə üçün?" sualları, bir cavab tapmayanda isə aldanıldığını anlamaq onları bitirirdi!
Yazar Hakkında
Ülviyyə TahirYazar · 5 kitap
1987-1998 yılları arasında Goychay bölgesindeki A.Askerov ortaokulunda okudu.1998 yılında Bakü Devlet Üniversitesi (şimdi Bakü Devlet Üniversitesi ) Tarih Fakültesine girdi ve aynı fakülteden 2002 yılında mezun oldu. 2009 yılında Azerbaycan Dil Üniversitesi İngilizce Fakültesine girdi. İlk hikayesini 2009'da yazdı. 150'den fazla hikaye, araştırma makalesi ve çeviri kitabının yazarıdır.
