Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 9 dk.
Sayfa Sayısı:
76
Basım Tarihi:
Ocak 2020
Yayınevi:
Sel Yayıncılık
Orijinal Adı:
An Eochair
ISBN:
9786057728272
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Tek paragraflık yapısıyla okuru metne kilitleyen bir novella #anahtar . Kurgu da evrak memuru J.’nin bir odada kilitli kalması ve kapanın açılma süreci için başlatılan bürokratik işlemlerin absürt bir şekilde aktarımı.
Kafkaesk bir bürokrasi eleştirisi. Biraz açayım Kafkaesk atmosferini; artık kurumların insanlığın çıkarıyla ilgisi yok ve kurumlar labirentsi işleyişleriyle kendi yasalarına itaat eden mekanizmalar. Gerçekliği dosyalar temsil ediyor, insanlar dosyalarda birer hata. Bürokrasiye hapsolan insan kimliksizleşme - kişiliksizleşme sürecinden geçiyor ve bu nedenle kamu hizmetinde çalışan karakterlerin adları bir harften ibaret.
#máirtínócadhain çağdaş İrlanda edebiyatının önde gelen isimlerindenmiş. Anahtar 76 sayfalık komiğin dehşetini barındıran bir novella, es geçilmemeli diye düşünüyorum.
“Kamu hizmetini kim yarattı? Tanrı. Kamu hizmetini ne yaratıyor? Memur. Sen nesin? Bir memur. Neden yaratıldın? Bu ofiste bulunmak için. Bu ofisin amacı ne? Evraka hizmet etmek. Evrakın ve andıçların amacı ne? Kamu hizmetine hizmet etmek. Kamu hizmetinin amacı ne? Devlete hizmet etmek. Devletin amacı ne? Kamu hizmetine hizmet etmek…”
Kağıtların dosyalara dosyaların dolaplara hapsolduğu bu küçük odaya kilitli kalan J. pek sıradan bir evrak memuruydu. Sen onu nereden tanırsın?
Yönetmeliklerle, kararnamelerle, kutsal andıçlarla dolu evrakların bir odaya sıkıştırıldığı ve bu işi -kısmen- hakkıyla yapan sıradan bir memuru belki işin düştüğünde, belkide bir üstü "kıdemli" memur S.'yi tanıyabilirsin.
S'nin tatile çıkıp J'nin bir odada kilitli kalarak unutulmasıyla başlar bu roman. Bir geceyi zor geçiren J. sesini duyurduğu temizlik görevlisi kadına varlığını ispatlasa bile onu bekleyecek olan koca bir bürokrasi vardır.
Kapının ağzında kırık anahtar ile bekleme süreci başlarken yazar bu sistemin ne denli zorlukla işlendiğini bize aktarır. Ve aklımıza koskaca bir büroklasi eleştirisi bırakır.
Çağdaş İrlanda edebiyatının sağlam kalemlerinden olan #máirtínócadhain hiyerarşik sistemi eleştirirken bir memurun hayatı sorgulamasını, hangi sisteme neden hizmet ettiğini düşünmesini sağlıyor.
Kısa ama doyurucu, haklı bir veryasın gösteren bu metini okumanızı tavsiye ediyorum.
#anahtar #aneochair #máirtínócadhain #berrakgöçer #selyayincilik #selyayıncılık
Evrak memuru j.nin arşiv odasında kilitli kalmasını anlatıyor. Kilitli kaldığı sürece devletin nasil işlediğini ne gibi işlemlerden geçtiğini, aslında devletin iyi işler yapmaktan ziyade sadece birseyler yapma amacında olduğunu ise yaramaz bir sistemde bulunduğunu anlatıyor. Kitap beni pek sarmadı yarım bırakmamak için tamamladım
Puan vermedi·76 syf.··
Beğendi
·2022 13. kitabı
·9 saatte okudu
·Okunma: 04 Şubat 2022 20:34
Anahtar kitabının yazarı #mairtinocadhain İrlanda edebiyatının en güçlü kalemlerinden biri olarak anılmakta imiş. Kitabın kapağı gibi içi de karanlık. Çalıştığı devlet dairesinin odasında kilitli kalan karakterin odadan çıkma-çıkarılma sürecini anlatıyor. Bundan bahsederken kamudaki çalışma ve prosedürlerin de işleyiş biçimini eleştirel bir dille aktarıyor. Bu kısa romanda kafkavari anlatımı oldukça hissediyorsunuz.
Karakterin kasvetli ve karamsar halleri.
Kitaptaki isimlerden sadece baş harfiyle bahsedilmiş olması.
Durumun bunaltıcılığı.
Sonuç olarak bize silkelenip kendimize gelme zamanı olduğunu hatırlatıyor.
Oldukça akıcı bir okuma olan #anahtar kısa sürede Kafka tadında bir eser okumak isteyenlere tavsiyedir.
Cadhain’in Anahtar’ı, yüzeyde sıradan bir bürokrasi öyküsü gibi görünür; ama derinlerde insanın sistem karşısındaki yalnızlığını anlatır. Bir anahtarın kaybolması, karakterin varoluşsal bir krize sürüklenmesine dönüşür. Bu basit olay örgüsü, modern insanın “kapalı kapılar ardında” sıkışmış ruh halinin simgesidir. Anahtar, aslında “erişim” ve “kontrol” metaforudur. Kahraman, o anahtarı bulmaya çalışırken, yalnızca bir nesneyi değil, kendini anlamlandırma gücünü de arar. Fakat her adımda devlet dairelerinin, evrakların, soğuk yüzlü memurların içinde kaybolur — tıpkı Kafka’nın Davasındaki Josef K. gibi. Cadhain burada İrlanda toplumunun katı hiyerarşisini, dilin gücünü ve bürokratik sessizliği hicveder. Karakterin çaresizliği, sadece fiziksel bir kaybolmuşluk değil; “anlamın kaybı”dır. Anahtar, kapıyı açmak için değil, insanın iç dünyasındaki tıkanıklığı çözmek için gereklidir.
Eserin dili sade ama ironiktir. Diyaloglar kısadır, sessizlikler gürültülüdür. Cadhain, insana ait olan her şeyi —öfke, sabır, umutsuzluk— bürokratik bir labirentin içine yerleştirir. Sonunda okur, tıpkı kahraman gibi fark eder: asıl kilit dışarıda değil, insanın kendi içindedir.
Bürokrasinin yavaşlığını ve işe yaramazlığını; bürokrasi de amacın iyi birşeyler yapmak değil birşeyi iyi yapmak olduğunu gösteren vasat denebilecek bol betimlemeli bir eser
Bir novella olan bu eser, evrak memuru J’nin çalıştığı yerde bir odada kilitli kalmasıyla başlar. Yazar, J karakterini bu odaya hapsetmekle ve onun kurtarılmasını trajik bir dille aktarmakla aslında dönemin sistemine (bürokrasi, yönetmelikler, kararnameler...) yönelik eleştirisini ortaya koyar. Bu yönüyle de Kafkavari anlatımını okura oldukça hissettirir.
Torpille işe girmiş olan J., birlikte çalıştığı ve her akşam kapıyı kilitleyip çıkmak için onu bekleyen kıdemlisi S.’yi sevmese de hiç sorun etmiyordu. Fakat S’nin 15 gün izne ayrılacak olması, J’nin anahtarı nereye koyacağı sorununu ortaya çıkardı. S. gibi pantolonuna anahtar cebi yaptırmayı da düşünememişti. J. anahtarı nerede tutacağını düşünürken S.,nin odasında telefon çaldı. S. erken izin almıştı ve telefona bakması gerekiyordu fakat bulunduğu odanın kapısı açılmıyordu. Hiç penceresi, havalandırması, S.’den izinsiz telefonu bile çalışmayan bu dört duvar arasında kilitli kalmıştı. Üstelikte elindeki anahtarla kapıyı açmaya çalışırken, anahtar da delikte kırılmıştı. Bayındır Bakanlığından izin alınmadan da kapı açılamazdı.
Dosyalar, yönetmelikler, evraklar, savaşa hazır kararnameler, bürokrasinin aşılmaz duvarları altında ezilmiş, vasıfsız bir memur. Kamu hizmetleri için en gerekli olanın evrak olduğunu, “evraklar kamu hizmetindeki en zahmetli iştir, çünkü kamu hizmeti demek evrak demektir” diyerek evrakların hiyerarşisini anlatarak başlayan bir novella. Dönemin bürokrasisini eleştiren, kamu hizmetlerinde evrak işlerinin bel kemiğini anlatan, bol betimlemelerle sistemin eksiklerini ortaya koyarken, dönemin yöneticilerini, politikacılarını, ve din adamlarını da eleştiren edebi bir eser. Çağdaş İrlanda edebiyatının güçlü kalemlerinden olan yazar, kitabın finaline ise vurucu bir son yazmış. Kamu hizmetinde evrakların yeri ve önemini okurken, içinde bulunduğum dönemde de pek bir şeyin değişmediğini gördüğüm sistemde, J.’ye hak vermedim değil. Aşırı derecede etkilendiğim bir okuma oldu benim için. Bol betimlemeli, Kafka vari bir kitap. Kesinlikle okumanızı öneririm.
#Anahtar
^
^
#alıntı
Etiket tüm krallığı ayakta tutan çividir! Biz etiketlere göz kulak olursak, devlet
Irlanda'da bir evrak memuru olan J.'nin ofisinden bürokrasiyi eleştiren bir kitap Anahtar. J.bir gün odasında kilitli kalır ve oradan çıkma mücadelesi, bürokratik işlemler başlar. En alt memurdan en üst memura kadar herkesin haberi olur. Ülkede gündeme oturur.
Kitap kafkaesk tür kitap. Her okura hitap etmeyebilir. Aksiyon hiç yok kitapta. Yazar eski IRA mensubu. Kitapta da bol bol gönderme var IRA eylemlerine.
Yazar Hakkında
Mairtin O CadhainYazar · 2 kitap
1926 yılında ilkokul öğretmeni olarak çalışmaya başladı. İrlandalı bir yurtsever ve sosyalist olan Ó Cadhain, İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA) üyesiydi. Katıldığı eylemler nedeniyle 1936'da beş yıl hapse mahkûm edildi. Tutukluluk sürecinde yazmaya başladı. 1949'da yirminci yüzyıl İrlanda edebiyatının en önemli eserlerinden biri sayılan Yeraltından Gevezelikler'i (çev. Süreyya Çalıkoğlu, Aylak Adam, 2016) yayınladı. Bir süre Trinity College'da öğretim üyesi olarak dersler verdi.
Kırsal yoksulluğu dert edinen, İrlanda'nın bağımsızlık mücadelesinde aktif rol oynayan Ó Cadhain, yok olma tehdidiyle karşı karşıya kalan İrlandacanın varlığını sürdürmesi adına çalışmalar yürüttü, tüm eserlerini anadilinde kaleme aldı. 1970 yılında Dublin'de öldü.
