Barem Kanunu
Melih Cevdet Anday
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 49 dk.
Sayfa Sayısı:
64
Basım Tarihi:
1 Haziran 2023
Yayınevi:
Everest Yayınları
ISBN:
9786051859149
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·64 syf.·
2023 95. kitabı
KİTAP HAKKINDA
Barem Kanunu, Melih Cevdet Anday’ın 1946 yılında Başkent dergisinde tefrika edilen, kendi adıyla yazdığı ilk romanıdır. Melih Cevdet çeşitli sebeplerle romanına devam edememiş ve yarım bırakmıştır. Daha sonra roman unutulmuştur.
Kayıp olan roman yıllar sonra, Melih Cevdet Anday’ın Şevket Rado’ya yazdığı bir mektup sayesinde ortaya çıkmıştır. Yazar ve editör Eyüp Tosun, Başkent dergisinin ilgili sayılarını bularak Barem Kanunu’nun tefrika edildiği bölümlere ulaşmıştır.
YORUM VE GÖRÜŞLERİM
Öncelikli bu kitabın yarım kalmış bir roman olduğunu unutmayın. Kısa öykü tadında. Okumayı düşünenler bunu göz önünde bulundursunlar.
Okumaya değer mi? Bence değer. Yarım kalmış ve ancak giriş bölümü olabilecek bir uzunlukta olsa da, okuması keyifli bir kitap. Ben beğendim. Kitapta küçük bir devlet dairesinde çalışan bir grup memurun yaşadıkları anlatılıyor.
Kitabı bitirince kendi kendime şöyle dedim; keşke Melih Cevdet romanını tamamlayabilseymiş…
Barem Kanunu 
Melih Cevdet Anday
Barem Kanunu Melih Cevdet Anday
Barem Kanunu / Melih Cevdet Anday
.
Kitap Dünyam 2024 #NadideKitaplar maratonunun haziran kitabıydı...
.
Kitap, Anday'ın tefrika edilen ancak devam etmediği ve yarım kalan romanıdır. Bir süre sonra da unutulmuştur... Anday'ın bir mektubunda bu kitaptan bahsetmesi üzerine de Eyüp Tosun tarafından tefrikaları bulunup yayımlanmıştır...
.
Keşke tamamlayabilseymiş dedirten, devlet dairesinde çalışan memurların yaşadıklarını anlatan bir yarım roman Barem Kanunu... Dönemin koşullarındaki memuriyet hayatı, hiyerarşik düzen, buradaki adam kayırmalar, torpiller dümdüz eleştiriliyor... Ayrıca aralarındaki ilişki de harika anlatılıyor... Öyle güzel güzel okurken bir anda bitince bir ahhh şimdi ne olacaktı acaba sorusuyla başbaşa kalıyor insan...
.
Kendimce devamını yazdım kitabın, maraton grubumuzda paylaşmıştım. Bu şekilde sonu belirsiz kitapların sonunu yazmak da ayrı bir keyif... Yarım da olsa okumanızı öneririm...
Melih Cevdet Anday’ı Orhan Veli ve Oktay Rifat ile birlikte ortaya çıkardıkları ve Türk şiirine yenilik getiren Garip Akımı’nın öncüsü olarak tanıyoruz. 1915 - 2002 yılları arasında yaşamış olan Anday şiir, deneme, oyun ve romanlarıyla kendini edebiyata adamıştır.
“Ben İstanbul’dan döndükten sonra şu mahud ‘Barem Kanunu’nu Ankara’da yeni çıkmaya başlayan Başkent adlı bir dergide tefrika ettim. Ama on beş yirmi tefrika sürdü, sonra şimdi burada anlatması çok uzun ihtilaflar yüzünden kesmeye mecbur oldum. Yalnız sana şunu söyleyeyim: Romanım çok istediğim gibi oldu. Zevkine, bilgisine güvendiğim bir iki dostumdan da çok teşvik gördüm.”
Anday’ın gazeteci yazar Şevket Rado’ya yazdığı bir mektuptan alıntılan bu satırların izi sürülerek yoğun uğraşlar ve kaynak taramaları sonucu ortaya çıkarılan Barem Kanunu yazarın 1946 yılında tefrika edilen ilk romanıdır.
Eyüp Tosun’un yayıma hazırladığı roman tamamlanmamış olsa da bu kısacık haliyle bile Melih Cevdet Anday’ın usta kaleminin izlerini taşıyor. Karakter inşası, dönemin toplumsal sorunlarını incelikle kurmacaya dahil etmesi, yalın dili ve akıcılığıyla keşke devamı da olsaymış dedirtiyor.
Bir devlet dairesindeki memurların kendilerine has karakterlerinin ve yaşanan olayların anlatıldığı 64 sayfalık eserin edebiyat severlerin ilgisini çekeceğine inanıyorum.
Kitaptan minik bir alıntı bırakmak istiyorum;
“Sıcak bir yaz günüydü. Saat üçe yaklaşıyordu. Şişman ve midesine düşkün olan Avni hazım rehavetiyle kendinden geçivermişti. Odadakiler bakışlarını telaşla onun masasına çevirmeseydiler başmüfettiş bir şeyin farkına varmayacaktı. Çıkmak üzereyken gördü. O zaman…”
devamı kitapta :)
Kitapla ve sevgiyle kalın
Melih Cevdet Anday'ın 1946'da tefrika edilen ilk romanı. 77 yıl sonra kitaplaşıp, okuruyla buluştu. Anday'i 'Şevket Rado' ya Mektuplar 'adlı kitabında, Başkent adlı bir dergide tefrika edilen Barem Kanunu' ndan bahsettiğinin farkediliyor. Zorlu bir çalışmayla Eyüp Tosun günümüz okuruna ulaştırabiliyor.
Döneminin hiyerarşisi, memurlar arasındaki ilişkileri okuduğumuz metin malesef yarıda kalmış. Zamanında yayımlanırken gazete kapanmış. Karekterin kendine münhasır tavırları ile ilk sayfadan ilgimi çekmişken, yarım kalması üzüyor. Kitap bittiğinde sonrasında neler olacaktı acaba diye düşünmek ise ayrı bir keyif. Melih Cevdet Anday'ın güçlü kalemiyle, kendi hayal gücüm harmanlandı, güzel de oldu.
Memuriyete yeni başlamış biri olarak Melih Cevdet Anday'ın bu kitabını okumak çok güzel olacaktı lakin kitap yarım kalmış. Hatta yarım kalmış bile denemez çünkü okuduğum kadarının kitabın sadece giriş kısmı olduğunu düşünüyorum. Cumhuriyetin ilk yıllarında belirsiz bir Anadolu şehrinde geçen bu kitap bir dairedeki memurlar arasındaki ilişkileri anlatmaya başlıyor. Tamamı günümüze ulaşsaydı çok seveceğime eminim ama yarım bir kitap. Buna rağmen okumak isteyen olursa tavsiye ederim.
Her şey Eyüp Tosun'un, Oktay Rifat ile Melih Cevdet Anday'ın birlikte yazdıkları "Kıskançlar" adlı tiyatro oyunu hakkında bilgi edinmek için araştırma yapması ile başlıyor. Bu araştırmayı sürdürürken Melih Cevdet Anday'ın bir mektubunda aşağıdaki cümleler ile karşılaşmıştır:
"Ben İstanbul'dan döndükten sonra şu mabud Barem Kanunu'nu Ankara'da yeni çıkmaya başlayan Başkent adlı bir dergide tefrika ettim. Ama on beş yirmi tefrika sürdü, sonra şimdi burada anlatması çok uzun ihtilaflar yüzünden kesmeye mecbur oldum. Yalnız sana şunu söyleyeyim: Romanım çok istedim gibi oldu. Zevkine, bilgisine güvendiğim bir iki dostumdan da çok teşvik gördüm."
Barem Kanunu eseri hakkında hiçbir bilginin olmaması yeni bir merakın oluşmasını sağladı. Titizlikle yapılan 3 yıllık araştırmanın sonucunda Barem Kanunu eseri 1946 yılında Başkent adlı bir dergide tefrika edilmiş, 77 yıl sonra ise Everest Yayınları tarafından kitaplaştırılmıştır. Türk Edebiyatı için çok önemli bir adım olan bu romanın keşfi hakkında eserin "Sunuş" bölümünde detaylıca bahsedilmiştir.
Eseri okumadan önce romanın tamamlanmamış olduğunu bilmeniz gerekiyor. Kısa ama özünde sistem eleştirisi olan bu eserde yazar; ana hatları ile kendi dönemindeki memurların yaşamlarını anlatmaktadır.
Devlet memurlarına kadro derecesine göre ücretlendirme yapılmakta olup bu durum Barem Kanunu olarak belirtilmiştir. Yazarın romanına bu ismi vererek aslında memurlara verilen ücretin adaletli bir şekilde hesaplanıp hesaplanmadığını okuyucuya sorgulatmak istemiş. Romanın ilk sayfasında bahsettiği Nizamettin'in ise memur olarak yeni atanmasına rağmen aldığı ücret hakkında bilgi vermiştir. Aynı zamanda dönemin hiyerarşik durumunu da eserindeki memurlardan örnekler vererek eleştirmiştir. İşin bilen kişiler ile işi bilmeyen kişiler arasındaki
Melih Cevdet Anday'ın 77 yıl önce tefrika edilen ilk romanı.
Romanımız Demiryoluna bakan bir bir devlet dairesinde başlıyor. Memurların kendine has karakterlerini ve yaşanan olaylar anlatılıyor. Devlet dairesi değil sanki birer Aile Evi gibi sıcak ve hoş anlatım şekli var. Kısa ve bir çırpıda bitebilecek okuyucu da o yönden doyurabilecek mutlu edebilecek bir kitap. Şimdiden iyi okumalar dilerim değerli dostlar :)
"Barem Kanunu"adlı eser roman türünde yayınlanmış olan ve 64 sayfadan oluşan bir kitaptır. Kitap kapağı konu ile bağlantılı olsa da başarılı bulmadığımı ifade etmek isterim. Kitabın basımı başarılı buldum.Eser 1946 yılında Başkent Dergisinde yayımlandı. Barem Kanunu eseri adını 1929 yılında çıkarılan 1452 sayılı kanundan almaktadır. Bu kanunda devlet memurlarına kademe ve derecelerine göre ödenen ücret miktarı ifade edilmektedir. Çeşitli nedenlerle eser devam edememiş yarım kalmış daha sonra unutulmuş ise de Melih Cevdet'in Şevket Rado'ya yazdığı bir mektup sayesinde ortaya çıkmış Eyüp Tosun , Başkent dergisinin ilk sayılarını bularak eseri 77 yıl sonra tefrika etmiştir.
Kitabın konusu memurların maaş tutarlarının sınıf ve derecelere göre belirlenmesi temeline dayalı bir uygulama olan Barem Sistemi’nde maaş derece ve tutarlarını içeren çizelge, adını Fransız matematikçi Bertrand François Barreme (1640-1703)’den alıyor. Adıyla müsemma bu roman, bir demiryolu memuru olan Nizamettin ve özenle kurgulanan diğer karakterlerin hikâyesidir.“Ama bu memuriyet hayatı hiç de dışardan görüldüğü gibi değildi ki. Bir gün hiç tanımadığı asık suratlı bir adam odadan içeri giriyor, bütün memurlar asker gibi ayağa dikiliyorlar; sanki hayatları bu adamın dudakları arasındaymış gibi korkudan titreşiyorlardı. Tabii gün geçtikçe yavaş yavaş o da bu memurlara benziyordu. Memuriyetin beğenilecek nesi vardı yani! "
Melih Cevdet Anday'ın kalemini sevdiğim için bu eserini de merak edip okumak istedim. Eseri genel itibariyle çok başarılı buldum.Kitabın içerisinde yer alan güzel mesajlar eserin etkileyicilik kısmını artırmış.Konu olarak da başarılı bir eser.Okumak isteyen herkese tavsiye ederim.
Demiryolu memuru Nizamettin'i tanıyarak başladığımız kitap, aynı yerde çalışan diğer karakterleri yazarın uygun gördüğü kadarıyla her birini tanıyarak devam etti. İlk memuriyeti olmasına rağmen diğer kıdemli çalışanlardan daha dolgun bir ücretle işe başlaması ile daha henüz başlarda zaten dikkatleri üzerinde toplamıştı. Muhtemelen personele kadro derecesine göre ödenen ücret miktarını ifade eden bareme dair kanunun o zamanlarda olmaması ile ilgiliydi ama Nizamettin zaten her haliyle ilgi çekiyordu. Nizamettin, Düriye, Mehmet Ali, Mustafa, Seyfi Baş, Avni Esmer, Şefik Bayrak, Kâmil Serdengeçti, Sabri Yalamaz... Trenle işe gidip gelen memurlar, yolcular, lokomotifler arasında geçen kitabın içindeki her karakter kendine özgü tabiatı ile dikkat çekiyor. Mesela Mehmet Ali benim gözüme çarpanlardan birisi oldu. Yıllar geçse de, zamanın hangi diliminde olursak olalım insanların birbirine olan itimat kavramına olan bakış açısının pek de değişmediği söylenebilir. İyi olan bir eylemin ardında menfaat aramak, maalesef insanlarla olan deneyimlerimizin bir sonucudur. Mehmet Ali günümüzde yaşasa, insan ilişkilerine ne söylerdi kimbilir. Fakat kendisinin kadınlara yönelik yaptığı genelleme, öznel bir bakış açısının doğurduğu sonuç olduğunu da söylemeden geçemeyeceğim. Kitabın içindeki her kişiye ayrı roman yazılır diye düşünerek okudum. Çünkü bu kısacık eserdeki etkileri büyük oldu benim için. Her biri şahsına münhasır bir çerçevede etkiledi beni. Ahh Düriye var bir de... Her birinin anlatılmayan detaylarını öyle merak ettim ki.
Bu kitabı yayınlamak, kapağına da “ilk romanı 77 yıl sonra kitaplaşıyor” yazmak düpedüz ayıptır, açgözlülüktür, deliliktir.
Sunuş bölümünde kitabın yarım kaldığı belirtilmiş ama bu roman yarım falan değil resmen giriş bölümü yarım. Daha karakterleri tanıtırken bir anda laf arasında kesiliveren bir kitabı siz nasıl roman adı altında yayınlar arkasına üstüne bir yerine BU BİR ROMANIN GİRİŞ BÖLÜMÜNÜN YARISIDIR yazmazsınız?
Bulun diğer yarım öykülerini romanlarını, ustamız melih Cevdet anday’in yarım kalan öyküleri diye topluca yayınlayın. İzlerini sürün tanıtım yazıları yazın, o öykülerin hikayelerini yazın, ne durumda nasıl yazıldıklarını yazın , muhteşem de olur saygı duyarak okuruz ama bu resmen tuzak.
Kitabı merak ediyorum şimdi ne olacak ne bitecek, Dürriye’ye ne oldu ya mesela? alzheimer riskimi arttırdın Everest.. Durduk yere yarım bir öykü soktun beynime.
Yazar Hakkında
Melih Cevdet AndayYazar · 68 kitap
Melih Cevdet Anday (13 Mart 1915, İstanbul - 28 Kasım 2002, İstanbul), şair, tiyatro oyunu, roman, deneme, makale yazarı.
Lise arkadaşları Orhan Veli ve Oktay Rifat'la birlikte ortaya çıkardıkları Garip Akımı ile Türk şiirindeki yenilenmeyi başlatmıştır. Kolları Bağlı Odysseus ile kendine özgü felsefi şiir akımını başlatmış, Garip Akımı`ndan ayrılmıştır. UNESCO'nun Courrier dergisi, 1971 yılında onu Cervantes, Dante, Tolstoy, Unamuno, Seferis ve Kawabata düzeyinde bir edebiyat adamı olarak gördüğünü açıklamıştır.
İstanbul'da doğan Melih Cevdet Anday'ın çocukluğu Kadıköy Bahariye'de geçti. Ortaokula kadar İstanbul'da eğitim gördü. Liseyi ise Ankara'da, Gazi Lisesi'nde tamamladı. Lisede okuduğu sırada, Orhan Veli ve Oktay Rifat ile tanıştı.
Liseyi bitirdikten sonra bir süre Hukuk Fakültesi'ne devam etti. Daha sonra Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'ne kaydoldu. Ancak Devlet Demiryolları'nda memur olarak çalıştığı için öğrenimine devam edemedi. Çalıştığı kuruluş tarafından sosyoloji öğrenimi görmek için Belçika'ya gönderildi.
Ukde isimli şiiri 1936'da Varlık Dergisi'nde yayımlandı. Bunun ardından şiirleri Ses, Yaprak, Yeditepe, Papirüs, Yeni Ufuklar, Yeni Dergi, Soyut, Ataç, Dönem, Yön gibi dergilerde yayınlandı. Orhan Veli ve Oktay Rifat ile birlikte 1941 yılında Garip isimli şiir kitabını çıkardı.
Hasan Âli Yücel'in tavsiyesi ile Milli Eğitim Bakanlığı Neşriyat Müdürlüğü'ne memur olarak atandı. 1946 seçimleriyle birlikte bakanlığın el değiştirmesi sonrasında önce yeniden askere alındı, sonra Konya'ya atandı. Ancak bu atama daha sonra geri alındı. Anday, bir süre sonra bu görevinden ayrılarak İstanbul'a döndü.
1953-1954 yılları arasında Akşam Gazetesi'nin edebiyat ve sanat sayfasını hazırladı. Fikirleri sebebiyle işten çıkarıldı. Doğan Kardeş Yayınları'na geçti ve çeviriler yaptı. Buradaki görevinden de aynı sebeple ayrılmak zorunda kaldı.
1958'den itibaren Tercüman, Büyük Gazete, Yeni Tanin ve İkdam'da kendi adıyla ve çeşitli takma adlarla denemeler ve makaleler yazdı, tefrika romanlar yayınladı. 1960'ta Nadir Nadi'nin desteğiyle Cumhuriyet'te köşe yazıları yazmaya başladı. Bu gazetedeki yazılarını 1997'ye kadar sürdürdü.
1956'da yayınladığı Yanyana isimli şiir kitabı, 142. maddeye aykırı olduğu gerekçesiyle 1964'te yasaklandı. Anday gerek şiir kitaplarıyla, gerekse daha sonraları yöneldiği roman ve tiyatro alanlarındaki yapıtlarıyla birçok ödül aldı.
Anday, İstanbul Belediye Konservatuarı Tiyatro Bölümü'nde diksiyon, özel bir tiyatro okulunda mitoloji dersleri verdi. 1964-1969 yılları arasında TRT'de yönetim kurulu üyeliği, 1979-1980 yıllarında da Paris'te eğitim müşavirliği görevlerinde bulundu.
Solunum ve böbrek yetmezliği tanısıyla Marmara Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi'ne kaldırılan Melih Cevdet Anday, 28 Kasım 2002'de 87 yaşındayken vefat etti. Büyükada mezarlığında toprağa verildi.
Takma Adları
Anday, eserlerinde kendi adı haricinde şu takma adları da kullanmıştır: Yaşar Tellidede, Niyaz Niyazoğlu, A. Mecdi Velet, M. C. A., H. Mecdi Velet, Yaşar Tellidere, Gani Girgin, Zater, Yaşar Tellioğlu.
