Benim Sinemalarım
FüruzanYazar:
Füruzan
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 40 dk.
Sayfa Sayısı:
200
Basım Tarihi:
Mayıs 2000
İlk Yayın Tarihi:
1973
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
ISBN:
9789750800931
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
8/10
2017 22. kitabı
Füruzan, hayatım boyunca dönem dönem okuduğum, okumalara doymadığım hatta abartarak duvar yazısı yazsa okurum dediğim bir yazar. Kalemini toplumu yansıtmak için kullanan ve bunu yaparken tarafsızlığını koruyabilen, kendi kulvarının en başarılı yazarlarından biri ve bana göre en iyisi.
Benim Sinemalarım 70'li yıllarda kaleme alınmış beş adet öyküden oluşan adeta "mini roman."Bu hikayelerin kahramanları hep aşina olduğumuz bazen görmezden geldiğimiz, dünyamızdan uzaklastırdığımız yoksulluğun kancasına sıkışmış, hayatın kısır döngüsüne teslim olmuş kişiler, bu kısır döngününün erken yaşta farkına varan çocuklar ya da kendini alt sınıftan üstün tutan ama üst sınıftan kişilerin yanından iki büklüm olan sözde aydın, burjuvari orta kesim. Füruzan bu iki kesimin gerçeklerini gözler önüne sererken yer yer elestiri oklarını isabet ettirmeyi de ihmal etmiyor. Füruzan'ın dili o kadar etkileyeci ki bütün olayları kahramanlarla yaşıyorsunuz, acılarına ya da sevinçlerine ortak oluyorsunuz. Bütün öykülerini çok beğendimğim için sıralama yapmam çok zor ama en en enlerim Temizlik Kolu ve Benim Sinemalarım adlı öyküler.
Kitabı şiddetle tavsiye ederken şunun da belirtmeliyim ki, "tipik Türk Sineması " diyenler çıkabilir karşınıza; ben çok karşılaştım bu kişilerle, ama bir bakıma haklılar çünkü, kitaba ismini veren öykü filme çevrilmiş ve uluslararası alanda birçok ödül almıştır.
Sinema sevdası nedeniyle hayatın gercekliginden kopmuş bir kızın üzerinden 50 li yılların bir panoramasini sunuyor diyebiliriz. Okumakta fayda var derim.
Türk öykü yazımında adından çok söz ettirmiş yazar Füruzan’ın asıl adı Feruze Çerçi. Bir dönem evli olduğu karikatürist Turhan Selçuk’tan dolayı Füruze Selçuk adını da kullanmış. 1932 İstanbul doğumlu.
Benim sinemalarım(7) öyküsüyle başlayan kitaptaki diğer öyküleri; Temizlik Kolu ( 41), Seyyid (60), Bir Evin Dıştan Görünüşü (75), Günübirlik Adada (119) ve Kış gelmeden (146) dir.
Benim Sinemalarım:
Yorumlarda bu tanımı kullanmayı sevmiyorum ama “benim sinemalarım” öyküsü tek kelimeyle muhteşem. Yazıldığı dönemin (1973) İstanbul’undaki ruhsuz, yoksul ve sevgisiz bir ailenin genç kızı anlatılan. Kitapta ilk dikkat çeken yazarın duru ama çarpıcı dil ustalığı. Betimleme ve karakterin ruh durumu anlatımları sanki en uygun kelimeler bulunarak yapılmış. Kısacık olmasına rağmen koca bir roman okumuş hissi vermekle beraber aynı büyüklükte ağırlığı da üstünde bırakıyor okuyucunun. Yaşayan ölü bir ailenin sinemaya düşkün yeni yetme kızı Nesibe. Para kazanmak için büyük erkeklerle yatıyor körpe bedeniyle... Çok söze gerek yok zira çok söz kaldırır mevzu... 1990 yılında Gülsün Karamustafa ile yönetmenliğini yaptıkları filmin başrolünde, zamanının efsane güzelliği Hülya Avşar bulunuyor. Pek sinemadan anlamasam da bu filmin çok iyi olduğunu hatırlıyorum.
Temizlik Kolu:
Bu öykünün teması da fakir genç kız gibi görünse de aslında öne çıkan doksan yaşına yaklaşmış adını öğrenemediğimiz babaanne. Yazar öyküyü tanrı anlatıcının ağzından değil de genel olarak diyaloglar üzerinden okuyucuya veriyor. Teknik olarak yazarın tarzı çok iyi ya benim diyeceğim başka. Kısacık hikaye ile okuyucuyu sarsmak kolay değil. Yazarın dili kullanma becerisi burada çok önemli, az cümleyle çok şey anlatabilmek. Önceki hikayesi Benim sinemalarımdaki çarpıcı anlatım burada da devam ediyor ve anlatılanlar
Bu kadının nasıl bir dili, nasıl bir inceleme yeteneği, nasıl bir duyarlılığı var tahayyül etmek mümkün değil.
Yerli edebiyatta saygıyı en çok hak edenlerden.
Hele öykü kitabına adını veren "Benim Sinemalarım"..
Göğsünüze bıçak sokup çıkarır.
9/10
2017 27. kitabı
Füruzan'ın okuduğum 4. kitabı oldu "Benim Sinemalarım". Öykülerinde her zamanki üslubuyla bizi toplumun içinden cımbızla seçtiği ailelerin yaşantısına götürmüş. Benim bu kitapta yer alan öykülerde en çok gözüme çarpan nokta (elbette her öyküde değil), kadınların iç dünyalarındaki sıkıntılara değinmiş olmasıydı. Karşı tarafın görmezden geldiği oysa kadını içten içe yıkan gerçekleri çok güzel bir dille anlatmış. Bunun dışında, insanların aile içinde yaşadığı çatışmalara örnekler vermiş.
İnsanı tanımak için her zaman okunabilir Füruzan.
Füruzan, çağdaş Türk edebiyatının önde gelen kadın yazarlarındandır. Onun hikâyelerinde çoğunlukla yoksul kesimlerin, orta sınıfın, düşmüş insanların, acı çeken insanların, göçmenlerin, huzursuz burjuvaların yaşadıklarına rastlarsınız. Çoğunlukla bir dönemi de yansıtır öyküleri.
Bu kitabında 6 farklı öykü var. Yukarıda anlattığım gibi, her öyküsünde farklı toplumsal kesimlerden insanların duyguları, yaşamları , çoğunlukla diyaloglar veya monologlarla anlatılmış. Kesinlikle sıkmayan bir anlatımı var . Öyle ki bazen sanki o karakterin yerine geçmiş, onun ağzından konuşuyor hissedersiniz kendinizi, bazen de sanki karakter sizinle konuşuyormuş gibi bir hisse kapılırsınız.
Uzun uzun betimlemeler yok öykülerinde. Az sözle yaptığı tasvirleri bile tüm ayrıntılarıyla gözünüzde canlandırabilirsiniz. Bu kitabın ilk öyküsü olan Benim Sinemaların aynı adla filme de alınmıştır. Benim en çok sevdiğim öykü Temizlik Kolu adlı ikinci öykü oldu.
İyisiyle kötüsüyle: Yaşayan karakterler
Puan vermedi
Füruzan’ın belki de en bilinen öykü kitabını okudum: Benim Sinemalarım.
Kitaba adını veren öyküde, on altı yaşındaki Nesibe’nin anne babasıyla ilgili hislerini anlatan satırlar çok etkiledi beni. Tezgahtarlık yapan Nesibe’nin haftalığının neden arttığını sorgulamayan işsiz babası, hayallerde yaşayan annesi… Nesibe’nin plaj kabinlerinde yaşlı erkeklerle birlikte olmasından gelen parayı sorgulamayan baba, yaşıtı bir gençle el ele tutuşup güzel bir gün geçirmesini ise “namus” meselesi sayıp dayakla cezalandırıyor. Bu ikiyüzlülük, Nesibe kadar beni de kötü hissettirdi.
İkinci öykü olan Temizlik Kolunda ise, okulda temizlik kolundan başka bir işe layık görülmeyen torununa öğüt veren yaşlı kadının sözleri dikkatimi çekti. Kırgınlıktan değil, dik durmaktan yana olan bu yaşlı kadın, kısa süreliğine de olsa öykünün merkezine yerleşti benim için.
Ama kitapta en çok Bir Evin Dıştan Görünüşü ile Kış Gelmeden kaldı aklımda sanırım.
Bir Evin Dıştan Görünüşündeki Fıtnat, memur kocasını yeterince hırslı olmadığı için küçümsüyor; çevresinde yükselen insanları gördükçe kendi gerçekleştiremediği hayalleri oğluna yüklüyor. Karakter bana çok tanıdık geldi. Kocasıyla yaptığı konuşmalar da öyle doğal ve sahiciydi ki zaman zaman bir öykü değil, bir evin içinden yükselen sesleri dinliyormuş gibi hissettim. Hayallerin kursakta kalması ne kadar kötüyse, Fıtnat’ın o hayallere ulaşmak için her şeyi mübah görmesi de beni bir o kadar kızdırdı.
Kış Gelmedende ise Mehlika vardı. Kocasıyla sağlıklı bir iletişim kuramayan, yıllardır küçümsenmeye alışmış Mehlika… Yıllar önce evden kaçan erkek kardeşinin dönüşüyle birlikte hayatındaki çatlakları fark etmeye başlıyor. Bazı çatlakların kapatılamayacak kadar derin olduğunu görmek, Mehlika kadar beni de sarstı.
Kitabı bitirdikten sonra öykülerden çok
Küçük insanlarHikaye-Öykü
Füruzan'ın 
Parasız Yatılı ve 
Kuşatma 'dan sonra okuduğum üçüncü kitabı. Altı hikayeden oluşan bu kitapta daha önce yazdığı kitaplarla benzer temaları işlemeye devam etmiş. Toplumun köşede kalmış ve ezilmiş insanlarını anlatan Füruzan özellikle hikayelerinde verdiği küçük detaylarla ve karakterlerin iç dünyalarını yansıtmadaki başarısıyla beni etkiledi ve yaşamadığım bir dönemdeki insanların durumuna üzülmeme sebep oldu. Hikayeleri gerçekten okurun üstünde ağırlığını bırakıyor. Yer yer can sıkıcı hissettirebilir ve bu yüzden okuyup yarım bırakanlar da kesinlikle haklılar hikayeler üzücü ve can sıkıcı. Ama ben tam da bu yüzden okunması gerektiğini düşünüyorum. Ne zaman bir Füruzan hikayesi okusam kendimi daha duyarlı biri haline gelmiş hissediyorum. Okumaya başlayacak olanlara Parasız Yatılı 'dan okumaya başlamalarını tavsiye ederim.
Parasız Yatılı ve Kuşatma 'dan sonra okuduğum üçüncü kitabı. Altı hikayeden oluşan bu kitapta daha önce yazdığı kitaplarla benzer temaları işlemeye devam etmiş. Toplumun köşede kalmış ve ezilmiş insanlarını anlatan Füruzan özellikle hikayelerinde verdiği küçük detaylarla ve karakterlerin iç dünyalarını yansıtmadaki başarısıyla beni etkiledi ve yaşamadığım bir dönemdeki insanların durumuna üzülmeme sebep oldu. Hikayeleri gerçekten okurun üstünde ağırlığını bırakıyor. Yer yer can sıkıcı hissettirebilir ve bu yüzden okuyup yarım bırakanlar da kesinlikle haklılar hikayeler üzücü ve can sıkıcı. Ama ben tam da bu yüzden okunması gerektiğini düşünüyorum. Ne zaman bir Füruzan hikayesi okusam kendimi daha duyarlı biri haline gelmiş hissediyorum. Okumaya başlayacak olanlara Parasız Yatılı 'dan okumaya başlamalarını tavsiye ederim.
Memleketimden insanların hayatlarından kesitler ancak bu kadar sade ve taze bir dille anlatılabilirdi. Benim Sinemalarım kitabı her bir bölümünde bize gerçek hayatlardan bir kare kesitler sunmakta.
Türk kadın yazarları okumaktaki eksikliğimin farkındayım. Füruzan'la bu açığı kapatmak istedim. Aklımdan bambaşka bir kitabı varken "sinema" sözcüğüne çekildim. Kitap birbirinden farklı öykülerin bulunduğu bölümlerden oluşuyor. Aslında bir solukta bitecek bir kitap, ben vakit bulamadığım için uzun bir zaman diliminde okumak durumunda kaldım. Beni hikayelerde etkileyen, kendine çeken, heyecanlandıran hiçbir şey olmadı. Nihayetsiz, belirsiz sonlar hiç mutlu etmiyor beni. Kötü bile olsa bir son görmek istiyorum kitapta, sinemada ve elbette hayatta... Bunun da bir tarz, bir seçim olduğunu biliyorum ama benim için bu anlamda keyifli bir kitap değildi. Füruzan'ın dili kullanma becerisine asla bir sözüm yok tabii ki. Haddinden fazla betimleme, düz yazıda dahi şiirsel bir dil tercih etmesi beni zaman zaman yordu hatta ilk defa duyduğum kelimeler oldu fakat yazar her şeyden önce büyük bir gözlemci. Tüm hayatları aynı anda yaşamış olamaz; aynı anda evden kaçmış genç bir kız ya da erkek, çocuk yaşta iş hayatına atılmak zorunda kalan yetim bir çocuk olamaz. Anlattığı her olayı birebir yaşamış gibiydi; kapıdan vuran soğuğu, dizime saplanan acıyı, yazın kavurucu sıcağını iliklerime kadar hissettim o satırları okurken. Bu elbette büyük bir başarı ama öyküleri benim okumayı sevdiğim tarzda değildi. Belki bir gün yeniden, başka bir kitabıyla şans vermek isterim kendisine.
Yazar Hakkında
FüruzanYazar · 20 kitap
Feruze Çerçi veya tanınan adıyla Füruzan (d. 29 Ekim 1932, İstanbul), Türk yazar.
Çağdaş Türk edebiyatının önemli isimlerinden birisidir. Türk öykücülüğünde genellikle "küçük insanlar" diye adlandırılan toplumun ezilmiş, hakkı yenmiş, duyarlıklı iç dünyaları keşfedilmemiş insanlarını yazmıştır. Öykünün yanı sıra şiirden, romana, gezi yazısından, denemeye, şiire ve çocuk kitabına kadar edebiyatın farklı türlerinde eserler vermiş, öykülerinin bazıları tiyatro sahnesine ve sinema perdesine taşınmıştır. 1970'li yıllarda en çok dikkat çeken üç kadın yazardan biri olarak Sevgi Soysal ve Adalet Ağaoğlu’yla birlikte anılır.
Gülsün Karamustafa ile birlikte yönettiği Benim Sinemalarım filmi, Türk sinema tarihinin en başarılı eserleri arasında sayılır.
Hayatı
29 Ekim 1932'de İstanbul'da doğdu. Esnaf olan babasını küçük yaşta kaybetti. 1946 yılında Yalova Demir Köyü İlkokulu'ndan mezun oldu. Ailesinin kısıtlı ekonomik imkanları nedeniyle ortaöğrenimi tamamlayamadı.
1950'li yıllarda tiyatrocu olmaya karar verdi. Bir süre Küçük Sahne’de tiyatro oyunculuğu yaptı. Uzun bir süre resim ile ilgili çalışmalar yaptıktan sonra tamamen edebiyatla ilgilenmeye karar vererek çalışmalarını bu alana yöneltti. İlk öyküsü Olumsuz Hikâye, 1956’da Seçilmiş Hikâyeler Dergisi’nde yayınlandı. 1956’dan 1958'e dek öykülerini Türk Dili, Yenilik ve Pazar Postası’nda yayımladı. 4 Temmuz 1958'de karikatürist Turhan Selçuk ile evlendi. Boşanma ile sona eren bu evliliğinden kızı Aslı dünyaya geldi. Eserlerinde evlenmeden önce Füruzan Yerdelen, evlendikten sonra Füruzan Selçuk, eşinden ayrıldıktan sonra Füruzan imzalarını kullandı.
Yazarlığının ilk dönemini “gençlik hevesi” olarak tanımlayan Füruzan, asıl eserlerini 1960’lı yıllarda vermeye başladı. 1964-1972 arasında Dost, Yeni Dergi ve Papirüs’te yayınlanan öyküleriyle dikkat çekti.
İlk kitabı Parasız Yatılı ile 1972 Sait Faik Hikâye Armağanı'nı kazanınca ünlendi. Bu ödülü kazanan ilk kadın yazar ünvanını aldı. Parasız Yatılı'yı Kuşatma (1971) ve Benim Sinemalarım (1973) adlı öykü kitapları izledi. Öykülerinde kötü yola düşmüş kadın ve kızların, çöküş sürecindeki burjuva ailelerin, yeni yaşama koşullarından bunalan, yurt özlemi çeken göçmenlerin, yoksulluk içinde yaşama savaşı veren, tek silahları sevgi olan yalnız kalmış kadınların, çocukların dramlarına sevecen bir bakışla eğildi. Benim Sinemalarımkitabının ardından öyküye 9 yıl ara verdi.
1973'te ilk romanı Kırkyedililer 'i yayımladı. Türkiye tarihine '68'liler olarak geçmiş, devrim ve isyancı bir kuşak olan 1947 doğumluların hikayesini anlatan eser, geniş bir kitle tarafından sevildi, 1975'te Türk Dil Kurumu Roman Ödülü'nü aldı.
1975 yılında Alman Akademik Değişim Servisi (A.A.D.D) adlı bir sanatçı programı kapsamında davet edildiği Berlin'e gitti ve bir yıl kaldı. Bu şehirde Türk işçilerle röportajlar yaptı. Röportajlarını Yeni Konuklar adlı kitabında topladı (1977). Dokuz Çağdaş Türk Öykücüsü (1982) adlı antolojisini ve Türkiye Çocukları (1979) adlı çocuk kitabını da Berlin'de hazırladı. Füruzan, daha sonraki yıllarda da göçmen ve gurbetçi işçi soranları üzerinde durmuştur. 1988'de yayımlanan ve belge niteliğinde bir kitap olan Ev Sahipleri 'nde Almanya'nın önde gelen aydınları ile göçmenleri konuşturdu. 1988'de yayımlanan ikinci romanı Berlin'in Nar Çiçeği 'nde de Almanya'daki göçmenlerin hayatını işledi.
Ah Güzel İstanbul öyküsünden uyarlanan aynı isimdeki filmi 1981’de Ömer Kavur ile birlikte yönetti. Film, hiçbir filmin birinciliğe değer görülmediği Antalya Film Festivalindeikincilik ödülü aldı.
1982'de yayımladığı Gecenin Öteki Yüzü kitabında yer alan ve kitapla aynı adı taşıyan öykü, 1986'da TRT tarafından dizi olarak çekildi. Dizi, TRT ve Modern Gazeteciler Kurumu tarafından en iyi dizi olarak seçildi.[5] Bütün çekimlerde sette bulunan Füruzan,[3] bu deneyimden sonra kendisi film yapmak üzere cesaret buldu. 1988-1989’da "Benim Sinemalarım" adlı öyküsünü senaryolaştırdı ve 1989’da Gülsün Karamustafa ile birlikte aynı adla sinema filmi olarak çekti. Film, uluslararası festivallerde büyük ilgi gördü.
Yazar, Redife'ye Güzelleme, Kış Gelmeden ve Sevda Dolu Bir Yaz adlı öykülerini ise oyunlaştırmıştır. "Kış Gelmeden" ve "Sevda Dolu Bir Yaz" Ankara Devlet Tiyatroları tarafından sahnelendi.
1991'de Lodoslar Kenti adlı şiir kitabını yayımladı.
Bosna Savaşı esnasında Balkanlar'ı kapsayan yolculuğunun izlenimleriniİşte Bizim Rumeli (1994) ve yeni baskısı Balkan Yolcusu (1996) kitaplarında paylaştı.
Yapıtları başta Almanca olmak üzere İtalyanca, İngilizce, Fransızca, Boşnakça, Bulgarca, Farsça gibi çeşitli dillere çevrilmiştir.
2006 yılında Ankara Öykü Günleri Onur Ödülü alan yazar[7], 2008 yılında 27. İstanbul Kitap Fuarı'nın Onur yazarı olarak seçilmiş[8] ve hakkında Füruzan Diye Bir Öykü adlı kitap hazırlanmıştır.
