Yazar:
Stephen Crane
Çevirmen:
Deniz Avşar
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 43 dk.
Sayfa Sayısı:
96
Basım Tarihi:
2021
İlk Yayın Tarihi:
1898
Yayınevi:
Kızıl Panda Yayınları
Orijinal Adı:
The Monster
Orijinal Dil:
İngilizce
Orijinal Ülke:
Amerika Birleşik Devletleri
ISBN:
9786257238861
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Diğer Baskılar
7 diğer baskı · Tümünü Göster
Canavar
3.976 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ekim 2019 · 80 s.
Canavar
110 okunmaCan Yayınları · · 88 s.
Canavar
28 okunmaKızıl Panda Yayınları · 2021 · 96 s.
Canavar
26 okunmaZeplin Kitabevi · 2020 · 72 s.
Canavar
26 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · Aralık 2021 · 80 s.
Canavar
24 okunmaKapra yayıncılık · 21 Aralık 2020 · 72 s.
Yorumlar ve İncelemeler
Ben şimdi ne okudum diye insanı boşluğa düşürecek cinsten bir Stephen Crane kitabı.
Konusuna bakıp okumaya başlamıştım, ırkçılık üzerine olduğunu biliyordum ama böyle bir şey beklemiyordum gerçekten.
Amerika'daki ırkçılık teması deyince insanın aklına yürek dağlayan, iç parçalayan aşağılanma, hor görülme hikayeleri geliyor. Bu da öyle ama biraz daha farklı.
Belki ben kendi ayrıcalıklı beyaz türk köşemden baktığım için öyle geldi ama sanki kim Henry Johnson'ın düştüğü duruma düşse başına benzer şeyler gelirdi. Küçük yerleşim yerlerinde en ufak bir fiziksel bozukluk canavarlaşmaya sebep oluyor zaten. Johnson siyahi olmasa da canavar olarak görülecekti o yaşananlardan sonra...
Kitabın en başında Johnson'ı tanıtırken "kendi ırkından ötürü ne kadar aşağıda olduğunu kanıtlamaya çalışırdı" gibi bir cümle var. İşte asıl ırkçılığın şeytani tarafını gösteren buydu bu kitapta. Bu konu üzerinden ilerlese vermek istediği mesajı daha güzel verirmiş sanki.
Bir de doktora gıcık oldum ya. Çocuğunu çalışanını döven, aşağılayan adam bir anda melek oluyor falan. Gerçekçi değil... Tamam adamı kurtarırdı belki ama bu kadar da iyilik timsaline dönüşeceğini sanmam.
Ortalama bir kitaptı bence.
STEPHEN CRANE CANAVAR
Kitabin konusundan kısaca bahsedecek olursam ; Doktorun evinde atların bakımıyla ilgilenen siyahi genç Henry Johnson , evde çıkan yangından doktorun oğlu Jimi kurtarmak isterken kendi yüzünü kaybeder. Yüzü tamamen yanan Henry hayata tutunur fakat kasaba halkı ondan artık " Canavar " diye bahsetmektedir . Oğlunu kurtardığı için borçlu hisseden doktor Trescott ona elinden gelen tüm desteği verir fakat kasaba halkının fikrini değiştirmek kolay değil . Peki asıl Canavar henry mi yoksa onu ötekileştirilen halk mi ?
#kitabınyorumu
Henry çıkan yangın sonucu çocuğu çıkardığı için kahramanlık beklerken insanlar korkup kaçması hatta canavar diye adlandırılması beni üzdü. Kitabın daha uzun olması isterdim sonunda henry'e ne oldu ? Onunla hiç bir kişide olsa sohbet etti mi ? Keşke Henry iç sesini dinleseydik , yüzünün yanması yüzünden insanlar ondan korkuyla kaçarken ne düşündüğünü, ne hissettiğini iç sesini okumak isterdim. Ama bu kısacık eserde yazar ırkçılığı ele alıp siyahilere olan nefreti vurgulamış.
#alintilar
" Sanırım yaralanabileceği kadar yaralanmış ."
" İnsanın ne yapması gerektiğini bilmesi çok zor."
"Sanki kıskançlık , nefret ve kötülükle ete kemiğe bürünmüş gibiydiler."
#stephencrane #canavar #stephencranecanavar
#okudumbitti #kitapönerisi
Konusuyla dikkat çeken ama sonu ile yarım bırakılan bir kitap. Yazarın dili yalındı. Okumak güzeldi.
Kitabın konusuna değinirsek; baş karakterimiz Henry yangında ölmek üzere olan bir çocuğu kurtarmaya çalışırken yanıyor ve yüzünü kaybediyor. Halk önce Henry’i kahraman ilan ediyor. Daha sonra adamın yüzünü görünce ondan korkup onun canavar hatta iblis olduğunu düşünüyorlar. Hatta onun ölmesini istiyorlar. Kadinlar ve çocukların Henry e davranışları gerçekten
üzücüydü.
İnsanlar zaten böyle değiller midir? Biri için canınızı verecek olun, kötü bir şey görecek olsalar hep öyleydi derler.
Yazar hakkında beni üzen bir durum oldu. 1897 yılındaki Osmanlı Yunan savaşında muhabirlik yapmış olan yazar bu kitapta “dünyanın daha iyi bir yer olması için ; Türklerin denize dökülüp boğulması gerektiğini” söylüyordu. Böyle bir cümle okumak benim için hayal kırıklığıydı !!!
Henry Johnson adlı siyahi genç, kasabada çıkan yangında doktor Trescott'un oğlunu kurtarır. Fakat Henry'nin tüm vücudu neredeyse yanmıştır ve herkes onun öleceğini düşünür. Henry yapılan tedavi sonucu ölmez fakat yüzü ve tüm vücudu görüntü açısından insanları oldukça korkutur.
İnsanlar Henry'nin cesaretine, yardımseverliğine ve insanlığına odaklanıp ona yardım edeceği halde sadece dış görüntüsüne bakarak ondan korkup kaçmaya, onu dışlamaya, onu hor görmeyi odaklanır. Asıl soru şu: Peki bunu yapan insanlar mı canavar, yoksa sırf dış görünüşünden dolayı Henry mi???
Puan vermedi·80 syf.·
2024 22. kitabı
Crane ırkçılık, tecrit, kitle öfkesi gibi temalar içeren Canavar’ı binlerce siyahın öldürüldüğü linç olaylarının yaşandığı 19. yüzyılın sonunda kaleme alır.Canavar kitabı siyahi bir adamın beyaz olan bir çocuğu yangından kurtarması ile kurgulanan bir kitap o döneme göre siyahilere yapılan ırkçılıkla ilişkilendirildi.Yangında yüzü yanan siyahi adam Henry insanlar tarafından korkulacak bir adam halini alır.Henry'nin yanında çalıştığı doktor Trescott bu siyahi adamın iyiliğini unutmayıp onu yanında tutmaya devam eder ancak kasaba sakinleri bundan rahatsızlık duyar onu iblis veya canavar olarak algılarlar.Henry Johnson’ın da korkulan bir “canavara” dönüşmesiyle karakterler arasındaki bütün ilişkiler değişir. Görünen o ki bir insanın yüzünü kaybetmesi, toplumda ona atfedilen rolü de kaybederek tanınmaz hale gelmesi demektir. Yazar ise asıl canavarın Henry mi, yoksa kendinden olmayanı nefretle dışlayan toplum mu olduğuna karar vermeyi okuruna bırakır. Okumanızı tavsiye ederim
Irkçılık günümüzde de çok sorun olan bir konu. Bu kitapta da siyahi bir gencin yaşadığı yerde uğradığı ırkçılıktan başlamış kitap. Daha sonra ise, patronunun oğlunu yangından kurtarırken, yüzünün tamamının yanması sebebiyle de çevresindeki insanların onu canavar olarak nitelendirip dışlamasından bahsedilmiş. Kitabın sonu yarım kalmış gibiydi. Kitapta tek beğendiğim nokta patron doktorun yapılan iyiliği gözardı etmeyişi oldu.
Asıl Canavar kim ?
Stephen Crane’in okuduğum ilk kitabı. Kitabın özetine gelirsek; beyaz ırktan bir çocuğu kurtarmak için yangının ortasına dalarak feci şekilde yanan siyahi bir gencin dramını anlatıyor. Dram diyorum çünkü okurken o duyguyu yoğun bir şekilde hissettim. O dönemlerde zaten var olan ırkçılığın, üstüne köleliğin kaldırılmış olması siyahilere duyulan öfkeyi git gide arttırırken, Yaşanılan bir olay ile birlikte hala toplumda devam eden o ayrımcılık ve ön yargılar bütün ilişkilerin daha da çok gerginleşmesine sebep oluyor, acımasızlığı tekrar gün yüzüne bir kez daha çıkartıyor. Ve kitapta ayrıştırma baştan sona kadar tüm ayrıntılarıyla vurgulanmış. Hikaye gerçekliğin ta kendisi. Zaten Novella tarzı kullanılmış yani gerçekçi bir anlatım ve üslupla yazılmış kısa anlatılardan oluştuğu için okuması çok rahat bir kitaptı. Yazar bir taraftan Henry karakterinin bir “canavara” dönüşmesini tetikleyen asıl nedenleri sorgularken, diğer taraftan en önemli sorusunun cevabını da biz okuyuculara bırakıyor. Asıl Canavar Henry mi, yoksa sırf renginden, görüntüsünden dolayı onu dışlayan, nefret duyan toplum mu ?
Mutlaka okunması gereken klasiklerden birisi…
Görünüşün Gölgesinde KaybolmakDuygu ve Düşünce
Bir kentin sessiz sokaklarında, bir adamın yüzünde taşıdığı izler sadece yanığın değil, insanların kalplerinde sakladığı acımasızlığın da iziydi. “Canavar”, görünüşün insanı nasıl mahkûm ettiğini, toplumun merhamet iddiasının aslında ne kadar kırılgan ve sahte olabileceğini tüm çıplaklığıyla gözler önüne serer.
Henry Johnson, cesaretin vücut bulmuş hâlidir. Çocuğu kurtarırken alevlerin içine atılan beden, kahramanlığın en saf örneğini sergiler. Fakat kurtardığı cana rağmen, yüzünde bıraktığı izler onu toplum için bir kahramandan çok bir “canavara” dönüştürür. İnsanların gözlerinde, kalbinde ve dillerinde onun için açılan yaralar, yangından daha derindir.
Kasaba halkının tavrı, bir ayna gibi insanlığın yüzüne tutulur: İnsan, korkularını kendi gözünden başka yerde gördüğünde merhamet maskesini indirir ve önyargısının kölesi olur. Johnson’un cesareti, ona hayranlık getirmek yerine yalnızlık getirir. Kahramanlık ödüllendirilmez; aksine, toplumsal dışlanma ile cezalandırılır.
Crane, bu hikâyede insanın gerçek yüzünü acımasız bir berraklıkla gösterir. Toplumun kahraman yaratma arzusu, kahramanın farklı görünümüyle hemen yok olur. İnsan, kendi huzurunu bozan her şeye düşman kesilir, hatta ona borçlu olduğu kahramana bile.
Bu eser, “görünüşe aldanan gözlerin, hakikati göremeyen kalplerin trajedisi”dir. Johnson’un hikâyesi, insanlığın en acı derslerinden birini fısıldar Gerçek canavar, yüzünde yanık izleri taşıyan değil; vicdanını kaybeden, merhametini önyargıya kurban eden insanlardır.
Spoiler içerirEdebiyat
Henry Johnson adında siyahi bir hizmetlinin hikâyesini anlatan bu Stephen Crane yapıtı, aslında toplumun önyargılarını ve dışlayıcılığını gözler önüne seriyor. Johnson, hizmet verdiği evde çıkan yangında beyaz bir çocuğu kurtarmak için yüzünü feda eder; yanıklarla dolu yüzü artık onun kaderini belirler. Kahramanca bir fedakârlık yapmasına rağmen toplum onu bir “canavar” olarak tanımlar ve soyutlar. Bu noktada yazar, evin sahibi ve aynı zamanda çocuğun babası olan doktorun çaresizliğini de derin bir insani trajediyle birlikte işler.
Ancak benim için hoş olmayan bir ayrıntı vardı: Kitabın karakterlerinden Martha üzerinden verilen Türk düşmanlığı. Ne kadar kurgu olursa olsun, Türkleri yakından tanıyan bir yazarın böyle bir alt metin kurması ve bunu başka bir halka güzelleme yapmak için kullanması rahatsız edici geldi.
Puan vermedi·80 syf.·
2022 564. kitabı
New York yakınlarında yer alan Whilomville adlı kurgusal bir kasabada; önyargıların, korkunun ve tecridin gölgesinde geçen bu hikâyede, beyaz ırktan bir çocuğu kurtarmak uğruna yangının ortasına dalarak feci şekilde yanan siyahi bir gencin toplumdan nasıl dışlandığına şahit oluruz...
Değişim başka yerde, Henry'nin ta içinde bir yerlerdeydi.
(Eserder S :6)
Köleliğin kaldırılmasıyla birlikte siyahilere duyulan nefretin ayyuka çıkması yetmezmiş gibi, siyahi yardımcı Henry Johnson’ın da korkulan bir “canavara” dönüşmesiyle karakterler arasındaki bütün ilişkiler değişir. Görünen o ki bir insanın yüzünü kaybetmesi, toplumda ona atfedilen rolü de kaybederek tanınmaz hale gelmesi demektir. Yazar ise asıl canavarın Henry mi, yoksa kendinden olmayanı nefretle dışlayan toplumun görüşünü okura bırakmış yazar mu, olduğuna karar vermeyi okuruna bırakır
Sanki kıskançlık, nefret ve kötülükle ete kemiğe
bürünmüş gibiydiler.
.. (S:20)
Sanıyorum ki ondan geriye yaralanacak pek de bir şey kalmamış, değil mi? Sanırım yaralanabileceği kadar yaralanmış zaten..
(Eserden s:53)
Pekii?
Bu nefretin nedeni
ne olabilir?
Reklam
Yazar Hakkında
Stephen CraneYazar · 12 kitap
Stephen Crane, Amerikalı şair, yazar ve kısa hikayecisidir. Amerikan İç Savaşı’ndan 6 yıl sonra 1871 de doğdu. 24 yaşında hiç savaş görmeden sadece eski askerlerin anılarına dayanarak dünya edebiyatının en gerçekçi savaş romanlarından birini yazdı ve 1900 de genç yaşta tüberkülozdan öldü.
Protestan bir ailenin 9.cu çocuğu olan Crane, 4 yaşında yazmaya başlamış ve 16 yaşında ilk makaleleri ve denemeleri yayınlanmıştır. Üniversiteye fazla ilgi göstermemiş ve 1891'de eğitimini yarım bırakarak muhabirlik ve yazarlık yapmaya başlamıştır. İlk romanı 1893 yılında yayınlanan Maggie: A Girl of the Streets (Sokak Kızı Maggie)'dir.
New Jersey’de doğan Stephen Crane’in kökleri bir yüzyıl önce yaşamış olan Devrimci Savaş'taki askerlere, din adamlarına, şeriflere, hakimlere, ve çiftçilere kadar gidiyordu. Öncelikle gazeteci olmakla beraber, kurgu, denemeler, şiir ve oyunlar da yazmış olan Crane, hayatı en doğal haliyle kenar mahallelerde ve savaş meydanlarında görmüştür. Kısa öyküleri, özellikle The Open Boat (Açık Gemi), The Blue Hotel (Mavi Otel), ve The Bride Comes to Yellow Sky (Sarı Gök Yüzüne Gelin Geliyor) bu edebi biçimi örneklendirmiştir. The Red Badge of Courage (Kanlı Madalya) başlıklı unutulmaz İç Savaş romanı 1895te basılmış ve büyük coşkuyla karşılanmıştır. Ancak, sağlığını ihmal ettiğinden 29 yaşında, bu ilginin tadını çıkarmağa zamanı olamadan ölmüştür. 20’nci yüzyılın ilk yirmi yılında hemen hemen unutulmuş, lakin 1923’te Thomas Beer’in yazdığı övgü dolu biyografi sayesinde yeniden hatırlanmıştır. Sıradan adamın savunucusu, bir gerçekçi ve bir sembolist olarak o zamandan beri süregelen bir başarı yakalamıştır.
Crane’in Maggie: A Girl of the Streets (Sokak Kızı Maggie, 1893) en erken olmasa bile en iyi doğalcı Amerikan romanlarından birisidir. Eğitimsiz, alkolik anne babanın kesinlikle ihmal ettiği, fakir, duygusal bir genç kızın üzücü öyküsüdür. Aşık ve şiddet dolu ev yaşantısından kaçmak isteyen bu kız, genç bir adam tarafından baştan çıkartılmaya ve onunla yaşamaya razı olurla ama adam onu kısa bir süre sonra terk eder. Kendini üstün gören annesi onu reddedince, Maggie yaşayabilmek için fahişeliğe başlar ama kısa bir süre sonra çaresizlikten yaşamına son verir. Crane’in ayakları yere basan konu içeriği, ve tarafsız, ahlaksal yorumlardan arınmış bilimsel biçimi, Maggie’yi doğalcı bir eser olarak damgalar.
