Çoluk Çocuk
Patti SmithYazar:
Patti Smith
Çevirmen:
Yiğit Değer Bengi
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 44 dk.
Sayfa Sayısı:
308
Basım Tarihi:
Ocak 2015
İlk Yayın Tarihi:
2010
Yayınevi:
Domingo Yayınevi
Orijinal Adı:
Just Kids
ISBN:
9786056180101
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Çoluk Çocuk – Patti Smith
Bu kitap benim için sadece bir anı kitabı değildi; bir ruhun diğerine dokunuşunun, iki insanın birbirini büyütmesinin hikayesiydi. Patti Smith’in kelimeleri o kadar içten, o kadar sade ki, okurken hem bir dönemin ruhunu hem de iki sanatçının kalbini hissettim.
“Çoluk Çocuk”, Patti Smith ve Robert Mapplethorpe’un hikayesini anlatıyor ama aslında bundan çok daha fazlası. Bu kitap; yoksulluğun, hayallerin, sanata adanmışlığın ve dostluğun saf hali. 1960’ların sonu, 70’lerin başında New York’un o karmaşık ama büyülü atmosferinde iki gencin birbirine tutunarak kendilerini bulma çabası.
Patti’nin Robert’a olan sevgisi romantik değil; çok daha derin, çok daha ruhsal bir bağ. İkisinin arasında geçen o sessiz anlayış, koşulsuz kabulleniş beni en çok etkileyen şeylerden biri oldu. Çünkü bazen insan birine âşık olmaz, ama o kişide kendini görür — Patti’nin Robert’a hissettiği şey tam olarak buydu bence.
Kitabı okurken zaman zaman durup düşündüm: “Birine böyle bağlı kalmak, onu kaybettikten sonra bile içinde yaşatmak ne kadar güçlü bir şey…” Patti, Robert’ın ölümünden sonra bile onunla konuşur gibi yazıyor. Her cümlede hem bir özlem hem de bir minnettarlık var.
Ayrıca kitabın dili, tıpkı Patti’nin müziği gibi şiirsel. Her satırda sanata olan inanç, o tutku, o açlık hissediliyor. Yoksulluklarına rağmen hiçbir zaman umutsuz değiller. Bu beni çok etkiledi — çünkü bana göre “Çoluk Çocuk” bir başarı hikayesi değil, inanmanın hikayesi.
Son sayfaları okurken boğazım düğümlendi. Patti’nin Robert’la vedası, bir bitişten çok bir kabulleniş gibiydi. Sanki “bazı insanlar sadece bir dönem değil, bir ömürlük iz bırakmak için gelir” diyordu.
Kitabı kapattığımda içimde hem bir hüzün hem de derin bir huzur vardı. Çünkü bu hikâye bana şunu hatırlattı: Hayatta
Duvarlara tekme basan bir kadının anıları..Edebiyat
Bu, "Hep birinin Frida’sı olmak istedim” diyen Patti Smith ve hayat, sanat arkadaşı, temsili Diego’nun, Robert Mapplethorpe’nin iki yıl önce okusam bu ne yahu diyeceğime emin olduğum aşkını, ve sanat yaşamlarını anlattığı bir anı kitabı. 2010 yılında kurgu dışı kategorisinde Amerikan Ulusal kitap ödülünü kazanmış bir zat kendisi.
Patti Smith’i nasıl bilirdiniz? Misal ben hiç bilmezdim. Bu kitabı okumadan önce onunla ve sanatıyla ilgili en ufak bir fikrim bile yoktu. Belki hiç ilgi alanıma girmemiş bir sanatçının anılarının beni bu denli etkilemesini de açık söyleyeyim, hiç beklemiyordum. Bunda, yazarın sanki karşı karşıya oturmuşuz da sohbet ediyormuşuz gibi samimi anlatımının payı büyük. Ve benim bir zamanlar fazlasıyla avangard bulduğum bir yaşam biçiminin bana söyleyeceği bu kadar çok şeyin olmasından duyduğum şaşkınlık.. Bunun da payı büyük.
60’lı yılların sonu.. ‘68 kuşağının anlatılarını hüpletmiş biri olarak, o zamanlar başka uydularla yaşayanları hiç merak etmemiş olmanın at gözlüklerime işaret etmesiyle başlıyorum okumaya. Tüm o solcu abilerin, anti-faşist direnişlerin romantik havasının dışında kalmış, ve kabul edelim kalabilmiş, olanlar, onlar nasıl yaşıyordu, nasıl bakıyordu, neydi motivasyonları? Bakıyorum küfeme, hiçbir şey yok. Belki klişe ama, bu kitap bu yanıyla bana başka bir pencereden bakmanın gereğini de hatırlattığı için çok özel. Ve belki yanağımdan bir makas almam için, kendime bir afferin çekmem için fırsat verdiğinden, iyi ki okumuşum.
Misal, biraz büyümüşüm, başkalarını anlamaya daha yakın durabildiğimi gördüğüm için. Biraz özgürleşmişim, kalıplarımı kırmaya ve yeni dünyalar keşfetmeye kendimi her zamankinden daha açık bulabildiğim için. Biraz öğrenmişim, basmakalıp değer yargılarıyla, asla toz kondurulmayan kültürümüz kavramıyla, sahip
Patti Smith’i nasıl bilirdiniz? Misal ben hiç bilmezdim. Bu kitabı okumadan önce onunla ve sanatıyla ilgili en ufak bir fikrim bile yoktu. Belki hiç ilgi alanıma girmemiş bir sanatçının anılarının beni bu denli etkilemesini de açık söyleyeyim, hiç beklemiyordum. Bunda, yazarın sanki karşı karşıya oturmuşuz da sohbet ediyormuşuz gibi samimi anlatımının payı büyük. Ve benim bir zamanlar fazlasıyla avangard bulduğum bir yaşam biçiminin bana söyleyeceği bu kadar çok şeyin olmasından duyduğum şaşkınlık.. Bunun da payı büyük.
60’lı yılların sonu.. ‘68 kuşağının anlatılarını hüpletmiş biri olarak, o zamanlar başka uydularla yaşayanları hiç merak etmemiş olmanın at gözlüklerime işaret etmesiyle başlıyorum okumaya. Tüm o solcu abilerin, anti-faşist direnişlerin romantik havasının dışında kalmış, ve kabul edelim kalabilmiş, olanlar, onlar nasıl yaşıyordu, nasıl bakıyordu, neydi motivasyonları? Bakıyorum küfeme, hiçbir şey yok. Belki klişe ama, bu kitap bu yanıyla bana başka bir pencereden bakmanın gereğini de hatırlattığı için çok özel. Ve belki yanağımdan bir makas almam için, kendime bir afferin çekmem için fırsat verdiğinden, iyi ki okumuşum.
Misal, biraz büyümüşüm, başkalarını anlamaya daha yakın durabildiğimi gördüğüm için. Biraz özgürleşmişim, kalıplarımı kırmaya ve yeni dünyalar keşfetmeye kendimi her zamankinden daha açık bulabildiğim için. Biraz öğrenmişim, basmakalıp değer yargılarıyla, asla toz kondurulmayan kültürümüz kavramıyla, sahip
“Bizim hakkımızda yazabileceğim daha pek çok hikâye var. Ancak anlattığım hikâye bu. Anlatmamı istediği hikâye bu. Sözümü tuttum. Dünyanın kara ormanına dalan Hansel ve Gratel gibiydik. Asla hayal bile edemeyeceğimiz cazibelerin, cadıların ve iblislerin yanı sıra ancak bir kısmını hayal ettiğimiz ihtişamlarla karşılaştık. Bu iki genç adına hiç kimse ne konuşabilir ne de birlikte geçirdikleri günler ve geceler hakkında doğruyu söyleyebilir. Bunu sadece Robert ile ben anlatabiliriz. Onun deyişiyle, bu bizim hikâyemiz ve o gittiği için, bunu size anlatma görevini bana bıraktı.”
22 Mayıs 2010
Vay be... Yani vay be. Hayatına sadece ucundan tanık olduklarımın bile mi ölümü içimde boşluk bırakır? Bu satırları yazarken yine Robert’ın artık hayatta olmadığını hatırlayıp boşluğa düştüm. Neyse el yazması müsveddemi geçirmeye devam ediyorum. Son 6 satır planda yoktu.
Bu paragraf için şimdiden özür dilerim. İçeriği özetlemede iyi değilim ama yazmam lazım. Kitap neyle ilgili, onu bi belirtelim de sonra bende uyandırdıklarına geçelim. Önceki incelemelerimde de hep söyledim bu özetleme işinden nefret ederim. Kitap ünlü sanatçı Patti Smith’in 1970’lerde başlayan rock hikâyesini ve hikâyesine dahil olan başta Robert Mapplethorpe olmak üzere belki ismini önceden de bildiğimiz ünlü sanatçıları, sayısız ve tarifsiz maceralarını, yaşadıklarını anlatıyor.
Al işte, bu cümleden sonra kimin okuyası geldi kitabı? Ne kadar soğuk, resmi, sığ ve klişe bir özet. Umarım incelemenin devamında fikrinizi değiştiririm. Gerçekten bu kitaba aç kurtlar gibi saldırmanızı isterim.
“İsa birilerinin günahları için öldü ama benimkiler için değil.”
Bazen bir kitap okursun ve o denli etkilenirsin ki bir süre normal hayatına devam edemezsin. Ruhuna, kalbine dokunur.
bu kitap hakkinda yorum yapma vaktim geldi gecti yazin 3 ay boyunca okumaya calistim öldüm 1 yıl geçti üstünden bi daha okuma gücü asla bulamam o yüzden okudum diyeceğim çünkü yarısına gelmiş olmam bile bi mucize okumayın abi cidden kötü sıkıcı bunlalım bi dahakine birisinin hayatını öğrenmek istersem biyografisini wikiden okurum
"Tüm bunlarla nereye varacağız? Bize ne olacak? Bunlar gençlik günlerimizin sorularıydı ve yanıtları da ortaya çıkmıştı.
Birbirimize varacaktık. Kendimiz olacaktık."
˚୨୧⋆｡˚ ⋆
canım patti smith!! bütün kitap boyunca çocukluğundan gençlik yıllarına, chelsea oteli'nden coney adası'na, içerisindeki fotoğraflardan, resimlerden şiirlere, en küçük detayına kadar beni alıp sayfaların arasına hapsetti. tekrar tekrar okusam, ki daha bununla da yetinmeyip defalarca daha okuyacağımı biliyorum, doyamayacağım bir kitap. çocukluk, büyüme ağrıları ve kaçınılmaz sonun çöküşünden sonra yaşanan o hüzünlü ağırlık patti smith'in kaleminde akıp gidiyor. özellikle şarkılarını dinleyerek okumanızı tavsiye ederim, bir sürü playlist yapılmış spotify'da. başka bir dünya tamamiyle :")
kitap dünyaca ünlü bir sanatçı olan patti smith'in yirmi yaşında bir genç kadınken yaşadığı yeri ve ailesini arkasında bırakıp new york'a, hayallerini ve kendini keşfetmeye çıktığı yolculukta robert mapplethorpe ile karşılaşıyor. daha ilk andan aralarında yalnızca ikisinin anlayıp konuşabildiği ortak ve özgün bir dil oluşuyor. kitabın geri kalanında da altmışların new york'unda sanatı tatmak değil, yaşamak için damarlarındaki kanın kaynadığı iki gencin yaşamına tanıklık ediyoruz :") ama kitap bu kadarla sınırlı değil. sayfaların arasında blue öyster cult, janis joplin, the rolling stones ve daha pek çok bildiğimiz isimlerin, grupların, politikanın, sınıf ayrımının, şöhretin, rock n roll'un ve şiirin ayırdığı katmanları da patti ve robert ile keşfediyoruz.
neredeyse kitabın tamamını çizdim diyebilirim. kalbimi ısıtan, bana tebessüm ettiren, fazla yakın hissettirdiği için gözlerimi dolduran eşsiz bir eser. anlattıkça büyüsünü kaçırıyormuşum gibi hissediyorum ve aslında hiçbir zaman tam olarak anlatılabilecek bir
bol şarkılı kitap...1000Kitap
Patti Smith...
Belki de dünyada rock dediğimizde akla gelecek ilklerden.
Müziğiyle, sanatıyla dolu dolu bir hayat sürdürmüş ve bunu yapıtlarına aktarmıştır.
"Bir başyapıt, daha önce hiç açılmamış bir hazine sandığının içini görmek için ayrıcalıklı bir davet."
Johnny DEPP
1946 doğumlu Amerikalı sanatçımız çocukluk yıllarından başlayan otobiyografik roman özelliği taşıyan bu eserinde birçok ödüle de hak kazanmıştır. Sanatçılığın da getirdiği birtakım özelliklerden dolayı olsa gerek dili kullanışına hayran kalmamak elde değil. Sanki karşınızda oturuyor ve onun şarkıları eşliğinde bu anlara şahit oluyorsunuz. Amerikanın caddelerinde, adalarında dolaşıyorsunuz. Olaylarda bir karakter olma özelliği taşıyorsunuz adeta.
Kitabı daha ilk sayfalarından itibaren onun müzikleriyle okumuş olsamda Rock camiasından da güzel sanatçıları anmak güzel oldu. Michael Jackson'dan tutun da Bob Dylan'a... Camel'e... Chuck Berry'e... The Rolling Stones'e... Hatta arada Teoman'a bile selam veriyorsunuz.
"Kahkahalar. Hayatta kalabilmek için önemli bir malzeme."
(syf104)
Yarıtanrıça Patti!
Söz konusu kitap, Patti’nin bir uzun biyografisi olmasından çok, onun sanat hayatı ve tavrının şekillenmesi noktasında, kendisine kaynaklık eden yoğun anılarından oluşuyor. Bu anıları anlatırken – daha uzun olmasını dilerdim- aynı anda hem edebi olmayı başarıyor hem de kendi oluşuna paralel, özellikle dostu Robert Mapplethorpe özelinde adeta ikinci bir biyografi de yazıyor. Handiyse kitabın ana arterinin tamamına yakınında dostu Robert var. Robert’ı yazmayı unuttuğunda ve konu böylelikle dallanıp budaklandığında ancak kendisinden, müziğinden, Beat şairlerinden, Rimbaud’dan, Baudelaire’den, Morrison’dan, Janis’den, Whitman’dan, Blake’den, Lou Red’den, Coltrain’den ve diğer hayatına dokunmuş dehalardan bahsediyor. Tanıklıkları, tanışları, gülümseten, üzen anı bombardımanları derken, kendisiyle birlikte jenerasyonunun – bana kalırsa kısa- bir kopyasını sunuyor sevenlerine.
En tuhafı da, Patti’nin karakter olarak jenerasyonunun overdose yönüne (çeviride asit denilen) yeterince meyletmemesi ve çevresindeki dostlarına gösterdiği şefkat ve korumacılık hissi. Özellikle Robert’ın sürekli arkasını topluyor. Şair yönüyle duygusal bir tekilliği var aslında ama şarkıları sözkonusu olunca, duygusal çoğulluğa evrilen bir yanı jenerasyonu itibariyle doğal olarak var. Bizim toplumumuzun kodlarıyla katiyen kolayına anlaşılamayacak bir altkültürden geliyor Patti. Üstelik 2. Dünya Savaşı sonrası ekonomik buhran, açlık sefalet ve alabildiğine hak gaspının yaşandığı bir ABD döneminin devamı niteliğindeki yıllarda, sistemin olağan nihayeti olarak kendisine karşı yarattığı yarıtanrıçalardan birisi. Protest müziğe yeni söyleyiş biçimleri ve kanallar açarken, şiir sanatında da ötekilerin sesi olmuş ve evrensel düzeyde kendini ve işlerini kabul ettirmiş ve ettirmeye devam ediyor fakat benim
Sigara kullanmıyorum ama bu kitabı bitirdikten sonra bir sigara yakmak istedim…
Beni bu kadar üzen şey kitap mı oldu yoksa yazarın hissettiği duyguları, kurduğu ilişkileri, deneyimlediği onca şeyi belki de hiç yaşayamayacak olma ihtimalim mi bilmiyorum.
Derin bir melankoliye sürüklendim onu biliyorum.
Şu an Robert için yas tutmak sonra Patti Smith’e kocaman sarılmak istedim.
İnsanın hayatında,
“Patti, kimse bizim gördüğümüz gibi görmüyor.” diyebileceği birinin olması ne kadar büyük bir lüks.
İstediğim lüksler böyle şeyler..
Otobiyografi seviyorsanız kesinlikle şans verin.
Okumak için kendimi çok zorladım ama sanırım konu pek ilgimi çekmedi. Yorum ve incelemelere baktım herkes çok olumlu şeyler yazmış. Buda benim ayıbım olsun yapıcak bişi yok.
Bugüne kadar, yıl boyunca birbirinden farklı, muhteşem dillerle yazılmış ve her kelimesinde beni başka duygularla tanıştıran birçok kitap okudum ama hiçbiri Çoluk Çocuk kadar samimi ve ilham verici değildi.
Yazar Hakkında
Patti SmithYazar · 9 kitap
Patti Smith, (d. 30 Aralık 1946, Chicago) - Amerikalı müzisyen, rock şarkıcısı, ressam ve şair. 1975 yılında çıkardığı ilk albümü Horses ile punk rockın doğmasında en etkili isimlerden biri oldu. Smith, punkın vaftiz anası olarak anıldı. Beat şiiri performans tarzını garage rock ile birleştirdi. Kadınsılıktan uzak diliyle disko çağına meydan okurken Amerikan gençlerini 19. yüzyıl Fransız şiiri ile de tanıştırdı. Smith, çok geniş kitleler tarafından Bruce Springsteen ile birlikte yazdığı ve listelerde 13 numaraya kadar yükselen "Because the Night" isimli şarkısıyla tanınır. 2005 yılında, sanatçıya, Fransa Kültür Bakanlığı tarafından edebiyata ve kültüre yaptığı katkılardan dolayı "Ordre des Arts et des Lettres" nişanı verildi. Ayrıca 2007 yılında "Rock and Roll Hall of Fame"e kabul edildi. 17 Kasım 2010'da ise anılarını yazdığı "Just Kids"(Çoluk Çocuk) adlı kitabıyla National Book Award'ı kazandı. 2011 yılındaysa Polar Music Prize'ı alan sanatçılardan biri oldu.
