Puan
7.610 üzerinden
Yazarımız aynı zamanda Jerom rolünde olduğundan...
DAR KAPI
Roman; Andre Gide (Fransız yazar.1869-1951); Varlık Yayınları; Türkçemize Çeviren: Burhan Toprak, Kasım 1957; 152 Sayfa (8)(05.03.2017)
Devrettim Andre Gide'in DAR KAPI adlı bu romanını.
“Dar kapıdan girmeye çabalayınız. Çünkü kişiyi yıkıma götüren kapı geniştir; yolu mahva götürür. Bu kapıdan girenler çoktur. Yaşama götüren kapı ise dar, yolu çetindir. Bu yolu bulanlar çok azdır.” (İncil’den)
Romanın erkek kahramanı Jerom kilisede vaaz dinlemiş ve Papazın İncil'den naklettiği bu sözlerden etkilenmiştir. Dayısının iki kızından büyük olan Alissa'ya âşıktır Jerome. Bu vaazı dinledikten sonra Alissa'dan hemen uzaklaşmakla ona daha layık olacağını sanır.
Alissa'nın hemen hemen Jerom ile akran Jülyet adında bir de kız kardeşi vardır. Romanı okumak niyetinde olanlar buradan sonrasını okumayabilirler. Jerom ile Alissa'nın aşkı alenen ortadadır artık. O sıralarda Jülyet'e kısmet çıkar. Jerom'un baldız gözüyle baktığı Jülyet ile evlenmek isteyen adam hiçbirinin tanımadığı bir bağcıdır. Bağcı Jülyet'i isteyince, aslında Jülyet'in Jerom'u sevdiği ortaya çıkar...
Ortalık karışır ossaat (Işıklar içerisinde uyu Sevgili Atilla Tokatlı Ağabey.). Alissa aslında Jerom'den iki yaş büyüktür. Kız kardeşinin 'Bağcı Damat Adayı'nı sevmediğini haykırır Alissa. Evlenmelerine karşı çıkar. Kendi aşkını feda edip kardeşi Jülyet ile Jerom'un yakınlaşmalarını sağlamak ister... Jülyet ise bu gelişmelerden rahatsız olduğundan mıdır nedir kendisini isteyen Bağcı ile evlenir. İlişkilerine bir süre ara veren Alissa ile Jerom'un araları açılır gibi olsa da birbirlerini çok sevmeye devam ederler; bunu bir okur olarak Alissa'nın Jerom'e yazdığı mektuplardan ve tuttuğu günlüklerden anlamıştım ben. Gide acayip bir yol tutmuş bu aşkı anlatıyorken. Jerom tutuk davranıyor Alissa'ya karşı. Alissa
Aşk ile tasavvuf yolculuğu...Edebiyat
Merak ettiğim ve uzun zamandır okumak istediğim bir kitaptı, oldukça kısa ve akıcı yazılmış. Anlatılan aşk hikayesi fiziki bir aşktan ziyade bir metafor olarak "ilahi.." bir aşka yönelerek orda ölümsüzlüğü yakalaması ve ayrıca sürekli vurgu yapılan "dar kapı.." tanımlaması yönüyle sanki bizim geleneğimizde ki "vahdet-i vücud.." ve "tasavvuf.." düşüncelerini anımsattı. Dünyada yaşanması hele günümüzde böylesi aşkların olabilmesi ihtimali epey uzak gibi görünse de okuması keyifli bir kitap tavsiye ederim.
Reklam
Derin bir psikolojik aşk travması. Birlikte büyüyen ve çocukluklarından itibaren birbirlerine yakıştırılan, büyüdüklerinde de evlenmeleri beklenen Alissa ve Jerome’un aşk hikayesi. Daha doğrusu aşk değil ızdırap hikayesi. Kitabın sonunu açıkcası çok merak etmedim çünkü daha ortalarında belliydi sonu. Şaşırtmadı beni. Alissa bence ruh hastası, sado mazoşist bir karakter. Acıdan zevk alıyor, acıyla besleniyor resmen, melankolik bi tip. Yani karşındaki kişi de seni seviyor, evlenmek istiyo ne bu naz, ne bu saçma sapan geri çekilmeler. Dünya’nın tüm yükü bu kızda sanki. Hem istemeyip hemde bu kadar ağır bir aşk duygusu beni boğdu diyebilirim.
Kitapta din, fedakarlık, erdem, başkalarının mutluluğu için kendinden, kendi hayatından vazgeçmeyi konu alan bir akış var.
Yani Jerome onu sevmese ve platonik bir aşk olsa bu çektiği sıkıntılara hak verebilirim ama öyle bişey yok, bu olaylar sırasında dine yönelen ve kafayı onunla bozan bir Alissa var. Çok sıkıcı bir karakter. Yani sevdiğin insanla evlenince Yaradana bağlanamıyor musun? Dine yönelemiyor musun?
Fazlaca abartılmış. Sırf konu bulamamış klasik bir aşk hikayesini nasıl çıkmaza sokarım da kitap yazarım temalı bu kitabın yazarının Nobel ödüllü olması da daha bi tuhaf.
Kitapta beğendiğim tek şey çok fazla kurgu içerdiği için müthiş anlamlı kelimelere, cümlelere yer verilmiş olması.
Yani çok boş vaktim var aman öylesine bir kitap okuyayım diyorsanız alın okuyun. Son derece sıkıcı bi kitap. Anlatılan ve yaşatılan aşktan midem bulandı. 
Dar Kapı 
André Gide
Dar Kapı André Gide
Sana yüreğimi vermek için pazarlık etmeyeceğim!
Puan vermedi·112 syf.·
2022 31. kitabı
DİPÇE :
Andre Gide; on üç yaşındayken dayısını ziyarete gittiği bir gün, 15 yaşındaki kuzeni Madeleine Rondeaux'yu diz çökmüş ağlayarak dua ederken görür. Madeleine ona, annesinin babasını aldattığını ve bunu gizlemek zorunda olduğunu söyler. Bu duygusal durum ve sır Andre ile Madeleine'yi birbirine bağlarken , Andre'nin yaşamı boyunca tutunacağı bir aşka dönüşür.
Daha sonraları bu dertleşme hatırası "Dar Kapı" eserindeki olayların mihrakı olur. Andre- Madeleine ikilisi Jerome -Alissa karakterlerine dönüşerek ortaya çıkan hikaye Gide'nin ölümsüzleri arasında taçlanır.
Dar Kapı mefhumu İncil'deki :"Dar kapıdan girmeye çabalayın. Çünkü kişiyi yıkıma götüren kapı büyük ve yol geniştir. Bu kapıdan girenler çoktur. Yaşama götüren kapı ise dar, yol da çetindir."ayetinden tahkiye edilmiş bir eserdir.
Ayette kastedilen dünyalıklar arasından kişiyi yıkıma götüren en kestirme duygudurumunu aşk olarak seçmiş Gide.
Belki birçok dünyalığa sırtını dönmek daha kolay daha dünyevi görünmüştür yazara ama aşk hem kaybolup yitmenin hem yücelip yüceltmenin sınırlarında gezinmek için mümkünlerin başında geldiğinden dar kapıdan geçme sınavını aşka bahşetmiş olmalı.
Yazarın yumuşak üslubuna rağmen konunun kendi içinde bir gerilimi söz konusu.
Eser, Jerome'nin ağzından ve Alissa'nın mektupları üzerinden ilerlemekte.
Alissa tartışmaya açık bir karakter. Kendi içinde doğruları ve takıntıları olan bu karakter Jerome'ye fikir hakkı tanımayan bir hükmedici.
Bütün ilişkiyi yumuşak bir kisve altında, yalçın bir zeminde yürütmeyi başarıyor.
Dar Kapıdan iki kişinin el ele geçemeyeceğine inanan Alissa, dünyayı her ikisine de zindan ederek ebedi dünyada buluşmayı seçiyor.
Bu süreç içinde Jerome, sevdiği kadının her türlü dayatmasına en safi hisleriyle sabrederken dar kapıyı kimin aşmış
Tanrı olmayan hiçbir şey bekleyişimin yerini dolduramazEdebiyat
Spoiler içerir…
1947 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü alan Fransız yazar Andre Gide’nin, eleştirmenler tarafından en yaratıcı bulunan kitabıymış; Dar Kapı.
Yazar en önemli edebiyat ödülünü almış fakat kitapları ülkemizde pek rağbet görmemiş. En azından 1000K’yı baz alırsak kitapları fazla okunmamış.
Yazarın hayatını okuduğumda bu kitaptaki Jerome karakterini yaratırken kendinden esinlendiği fark ettim.
Metin Yeşilçam vari bir senaryoyla ilerlerken sonradan çok farklı bir yere bağlanıyor. Kitap ağırlıklı olarak daha çocukken, kendisinden iki yaş büyük, dayısının kızı Alissa’ya aşık olan, Jerome’un aşkından bahsediyor.
Alissa her ne kadar Jerome’u sevse de mantığını kullanıp başta aradaki yaş farkını bahane ederek, sonra da kız kardeşi Juliet’in, Jerome’a aşık olduğunu anlayınca bu aşktan vazgeçer.
Aslında Alissa beşeri aşktan feragat ederek ilahi aşkı ve erdem yolunu seçmiştir. Jerome’un her zorluğa rağmen bu aşktan vazgeçmemesi üzerine Alissa, “Tanrı ile onun arasında benden başka engel yok. Jerome ona erişmekte benim yüzümden gecikiyor, beni üstün tutuyor. Ben onu erdem yolunda durduran engel oluyorum.” diye düşünerek kesin olarak Jerome’dan ve onun aşkından vazgeçer.
Alissa ölmeden kısa süre önce,
“Aşkımızı aldığımız dinsel eğilim yitirdi. Kutsal yücelik adına hayatımızı kaybettik.”
diyerek, seçtiği ilahi yolun, yaşayabilecekken yaşayamadıklarına mal olduğunu hatıra defterine yazar.
“Aşkla erdemi birbirinden ayırmayan ruh,
kim bilir ne kadar mutludur.”
Reklam
Reklam