Yazar:
Günter Grass
Çevirmen:
Kamuran Şipal
Tahmini Okuma Süresi:
15 sa. 21 dk.
Sayfa Sayısı:
542
Basım Tarihi:
Aralık 2013
İlk Yayın Tarihi:
1986
Yayınevi:
Cem Yayınevi
Orijinal Adı:
Die Rattin
Orijinal Dil:
Almanca
Orijinal Ülke:
Almanya
ISBN:
9789754069303
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Şueles por Erreş!*Edebiyat
*Yeryüzü sizlere ömür, diye sesini yükseltti dişi fare…
Kitap bir hikâye değil, pek çok hikâyenin birleşimidir. Hikâyeler birbiriyle bağlantılı değil, aralarında ortak bir nokta yok. Farklı zaman dilimlerinde farklı yerlerde geçer her biri. Alışagelmişin ötesinde bir Grass mantığıyla, absürt bir şekilde birbirleriler bağlanırlar. Hikâyeler arasında sürekli bir gidiş geliş var. Kitapta temel olarak beş farklı hikâyeyi iç içe geçmiş bir şekilde okuyoruz:
a. Fareyle sahibi arasında geçen diyaloglar
b. Malskat adında sahte resimler yapıp üne kavuşmak isteyen bir Gotik duvarcısının hikâyesi
c. Peri masalı ormanında geçen olaylar ve kitapta boy gösteren masal karakterlerinin siyasetçilerle olan savaşları
d. Anlatıcının eşi Damroka’nın Baltık Denizi’nde Ilsebill isimli araştırma gemisiyle deniz analarını incelemeye gitmesi, bu yolculukta onunla konuşan bir dil bağlığının kendilerine rehberlik etmesi, batık bir efsanevi şehre ulaşması ve gemideki feminist kadınların hikâyesi
e. Bir nevi “Teneke Trampet”in devamı niteliğinde sayılabilecek Oscar Matzerath’ın anlamsız hikâyesi. Oscar’ın anneannesi Anna Koljaiczek’in 107. yaş gününü kutlaması için şoförüyle bir yolculuğa çıkması ve onun için bir video hazırlaması
Görüldüğü gibi bu hikâyeler arasında pek bir benzerlik varmış gibi durmuyor. Kitapta en çok fare ve anlatıcı arasında geçen konuşmaları okuyoruz. “Noel armağanı olarak bir fare diledim kendim için, dileğim gerçekleşti.” Evet, anlatıcının sadece dileği gerçekleşmedi bizlere anlatacak bir hikâyesi de oldu. Ancak bu hikâye insanlığın sonunun hikâyesidir. Dişi farenin sahibine dediği gibi:
“Bir zaman vardınız, evet. Var olduğunuz zamanlar geride kaldı, belleklerde boş bir anıdan farkınız yok şimdi. Bundan böyle borunuz ötmeyecek asla. Tüm çıkış yollarınız kapandı.
Hapı
Kamuran Şipal'in ağır diline rağmen insanlığın yarattığı tahribat dişi bir farenin haykırışlarıyla anlatılmaya çalışılır. Ve bu haykırışa hepimizin bildiği, adlarını sıkça duyduğumuz masal kahramanları ''şirinler, yedi cüceler, hansel ve gritel kardeşler'' de ortak olur. Aslında masal kahramanları kendi masallarını kurtarmak için mücadele ederken kurtarılmaya çalışılan, sorgulanan insanlıktır...
9/10
2026 46. kitabı
“İnsan yaşadığı kadar yaşar! Ölümsen sonrası hiçliktir, ölen insanlardan geriye kalacak tek şey süprüntüdür. Dolasıyla korkudan kaçmayın, ey insanlar! Korkun ve her canlı gibi ölümlü olun, belki o zaman yaşam süreniz uzar biraz!” Uzun bir insanlık tarihi varmış yanılgısı bizim kısacık yaşam ömrümüzle kıyaslanınca anlamlı. Oysa evren ve dünya tarihi tam aksini söylüyor. İnsandan önce dünya milyarlarca yıldır vardı. Mesela dinozorlar bu dünyada yaklaşık 500 milyon yıl hüküm sürdü. İnsanlık tarihi ise biraz zorlarsak buzul çağının bittiği Antroposen çağının başladığı zamana denk. Antroposen çağı ismini insandan alır. Yani dünya ancak 2 milyon yıldır insan ve türevlerinin varolmasını sağlayan fiziksel şartlara haizdir. Bundan sonra ne olur buna d evren ve dünya karar verecek. Ama bildiğimiz bir şey var ki bu kararı etkileyebilen tek tür insan. Tüm argümanları ile milyonlarca yılın birikimini ve dengesini altüst ediyor. Teknolojisi onun rahatını sağladı aynı zamanda onu yani insanı felakete sürüklüyor.
Kitap iki savaştan yada tarihçilerin tabiri ile tek ve büyük savaştan çıkmış avrupanın külleri üzerinde kurgulanmış. Küller sadece eşyaya ait değil. İnsana ait insan bedeni, insan duyarlılığı, insan methameti, insan sevecenliğinden geriye ne kalmışsa onun külleri üzerine. Sanat üzerine. Nükleer savaş ve çevre kirliliği üzerine. Entellektüel kapasitesi tartışılamaz yazar tüm içtenliği ve samimiyeti ile kendini temize çıkarmadan gerçeküstü bir kurgu ile zamansız ve mekansız bir roman yaratmış. İnsan kibri üzerine, insanın kendi dışında kalan her şeyi tüketmeyi hak görmesi üzerine. İnsanı diğer canlılardan ayıran en önemli edim sanatı ihmal etmeden anlatmış öyküsünü. Korkunun kaynağının ölüm olduğunu bilmemize rağmen sonsuz hayatın avuntusu içinde yaşarken sizi anlatacak tek şey
Reklam
Yazar Hakkında
Günter GrassYazar · 15 kitap
Günter Wilhelm Grass, Alman yazar, heykeltıraş, ressam ve grafik tasarımcıydı. Grass, 1957'den itibaren Gruppe 47'ye üyesiydi ve 1959'daki ilk romanı Teneke Trampet ile, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Alman edebiyatının uluslararası alanda en saygın ve meşhur yazarı oldu.
Günter Grass'ın bir yazar olarak eserleri ve bir entelektüel olarak toplumsal rolü, hem Almanya'da, hem de Almanya dışında akademik araştırmalara ve basının ilgisine konu olmuştur. Grass'ın eserlerinde en çok ele aldığı konular, memleketi Danzig'i yitirmek, kendisinin ve Alman toplumunun nasyonal sosyalist geçmişiyle yüzleşmek olarak özetlenebilir. Bir yazar olarak popülaritesini sık sık güncel siyasî ve toplumsal olaylar hakkında yüksek sesle görüş bildirmek için kullandı. Uzun yıllar boyunca Almanya Sosyal Demokrat Partisi'ni ve Alman Yeşiller'i seçim kampanyalarında bizzat destekledi. Günter Grass'ın eserleri çok sayıda dile tercüme edildi, bazıları sinemaya uyarlandı. 1999'da Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı ve başka ödüllerle de onurlandırıldı.
2004 yılında İstanbul'da Goethe Enstitüsü ve Milli Reasürans Sanat Galerisi'nin işbrliği ile Gravürler başlıklı bir sergi açtı.
Grass 13 Nisan 2015 tarihinde Almanya'nın Lübeck kentindeki bir hastanede öldü.
