Yazar:
Reşad Ekrem Koçu
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
112
Basım Tarihi:
Kasım 2016
İlk Yayın Tarihi:
Aralık 2004
Yayınevi:
Doğan Kitap
ISBN:
9786050938098
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Reşad Ekrem Koçu’dan beşinci kitabımı da okumuş bulunmaktayım. Kitabın ismi “Esircibaşı’’ alt başlığı ise”Lale Devrinde Bir Aşk Romanı”. Fakat alt başlığın kitaba uygun olmadığı düşüncesindeyim. Çünkü kitapta aşk diye nitelendirebileceğim bir durum yoktu, ki bahsedilen aşk da kitabın son dört-beş sayfasında anlatılıyor. Yani kitabın alt başlığına konulacak bir şekilde kitabın konusunu oluşturmuyor.
Kitap Lale Devri dönemini ve Patrona Halil isyanını, bu isyanın oluşma evrelerini anlatıyor. Başlarda kitaptan hiçbir şekilde roman havası alamadım. Tarihi bir araştırma kitabı gibi ilerledi ve konudan konuya atladı. Bir bölümde Esircibaşı Muhsin Çelebi’yi anlatırken, diğer bölümde Saraç Ali Bey’e, akabinde Civelek Mustafa’ya geçebiliyor. Bu da ister istemez kitabın içine girememeye ve kim kimdi diye kafa karışıklığına neden oldu. Ancak sonlara doğru olayları anlamaya ve sebep-sonuç ilişkisi kurmaya başladım, böylece de kitap daha akıcı bir hale geldi. Kitabın konusunu çok da bilmeden okuduğum için de kitaptan bir müddet sıkıldığımı ve biraz zor bitirdiğimi söyleyebilirim. O yüzden okuyacak olanlara yarar sağlasın diye tekrar ediyorum; kitap aslında Lale Devri’ni ve Patrona Halil isyanını anlatıyor. Bunun içinde de çok yoğun olmasa da ara ara Esircibaşı’nın hikayesi geçiyor.
Ben kitabı çok sevdiğimi söyleyemeyeceğim. Ama Patrona Halil isyanının oluşması ile ilgili ekstra bir kaynak okumamıştım. Tarihin belli olayları ve dönemleri hakkında ayrıntılı okumalar yaptığım bir dönem olmuştu. O dönem Lale Devri ile ilgili de bir okuma yapmak istiyordum. Fakat sonra gerçekleştiremedim bunu. O açıdan da iyi oldu. İyi okumalar.
Lale Devrinde Bir Aşk Romanıİnceleme
Padişah III. Ahmet ve Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın hüküm sürdüğü 1700'lerin sonu, görkemli Lale Devri'ni konu alıyor roman. Aslında İbrahim Paşa'ya esirler sunan genç esircibaşı Mustafa Çelebi'nin hikayesi de denilebilir.
Gerçekçi tarihselcilikle kurgunun harmanlandığı bir romandan ziyade dönemi gerçek karakterleriyle, ihtişamlı mekanlarıyla oldukça ayrıntılı anlatan, bilgilendirici bir eser.
Toplumda önemli bir yere sahip olduğu anlaşılan görkemli açılışlarındaķi kahvehanelerde peştemal kuşanmadan külhanbeylerine, remilcilerden köle tüccarlarına varıncaya dek birçok ilginç kavram, olay ve kişilerle ilgili betimlemeler var.
Yazarın yılların akademik birikiminin kaleminden sayfalara kendiliğinden aktığı o kadar belli ki... Kitap, her ne kadar romanın alt başlığına adını veren Esircibaşı Muhsin Çelebi ile Çingene Kızı Bal'ın aşkını konu alıyor gibi görünse de bir isyanla dengelerin bir anda değişip mümkün olmayacak gibi düşünülen bir aşkın gerçekleşmesine, zaman ve mekan değiştirmesine şahit oluyoruz.
Kısacası, yazarın okuduğum ilk eseri olduğundan mıdır bilmem ama sonu tahmin edemediğim, akışı kestiremediğim, beni her anlamda ters köşe eden bir eser oldu. Ancak dönemi çok güzel yansıttığını düşünüyorum.
Kitabın alt başlığında “Lale devrinde bir aşk romanı” yazılı ancak aşk romanı ile pek bir ilgisi yok. Sıkıldığım için yarım bıraktım, devamını getiremedim maalesef.
Tarih severler için, tarihe yeni başlangıç yapacaklar için bu yazarın kitapları evvela güzel bir başlangıç noktası olacaktır. Tarihi olayların içerisine harmanlağı edebi anlatım ile birlikte edebi olaylar içerisine serpiştirdiği tarihsel anekdotlar ile okuması hayli keyifli oluyor. Bu eserinde de benzer bir yaklaşım ile Lale Devri'nin meşhur sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın velinimeti Esircibaşı'nın çingene bir kız olan Bal Hatun ile olan aşkını anlatırken aynı zamanda Lale Devri'ne dair genel bilinenlerin dışına çıkarak o dönemde bazı karakterlere ve yaşanılanlara ışık tutuyor.
DİPNOT
Tarihe başlangıç aşaması olarak İlber Ortaylı hocanın da tavsiye ettiği bu yazarın kitaplarını severek okuyabilirsiniz.
Esircibaşı Muhittin Çelebi’nin Lale Devri’nde yaşadığı hayat, Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’nın saltanatı, Atlıases Fatma, Şair Nedim ve Patrona Halil İsyanı.
Yazar Hakkında
Reşad Ekrem KoçuYazar · 32 kitap
Tarihi konularda yazdığı fıkra, roman, hikaye ve incelemeleriyle ve en önemli yapıtı İstanbul Ansiklopedisi'yle tanınmaktadır. 1905'te İstanbul'da doğan Koçu, Bursa Erkek Lisesi'ni ve İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü'nü 1931 tarihinde bitirdi. Aynı fakültede asistan oldu, ancak, 1933 Üniversite Reformunda hocası Ahmet Refik Altınay'la beraber üniversiteden ayrıldı. Alman, Kuleli, Pertevniyal ve Vefa liselerinde tarih öğretmenliği yaptı. Reşad Ekrem Koçu 6 Temmuz 1975'te İstanbul'da öldü.
Öğretmenliği sırasında Tarihten Sesler gibi çeşitli dergi ve gazetelerde şiir, hikaye ve çocuk romanları, Osmanlı döneminin ilginç olaylarını ve kişilerini öyküleştirdiği Forsa Halil (1962), Patrona Halil (1967), Erkek Kızlar (1962) ve Haşmetli Yosmalar (1962) gibi kitaplar yazdı. Evliya Çelebi Seyahatnamesinin (1943-1967, 6 cilt) bazı bölümlerini bugünkü dile aktardı. Türk Giyim, Kuşam ve Süsleme Sözlüğü (1967) ise alanında yapılmış ilk önemli çalışmadır. Reşad Ekrem Koçu'nun en önemli ve büyük yapıtı, İstanbul'u her yönüyle ayrıntılı biçimde anlatan İstanbul Ansiklopedisi olarak kabul edilir. Bu ansiklopedinin ilk baskısı 1944-1951 Aba-Bahadir Sokağı maddeleri ve ikinci baskısı 1958-1971 yayımlandı ve 11'inci ciltte 7076 sayfaya ulaşarak "Gökçınar" makalesinde yarım kaldı. Koçu'nun diğer kitapları arasında Osmanlı Padişahları (1960) ile Eski İstanbul'da Meyhaneler ve Meyhane Köçekleri (1947) ve 2 ciltlik Kösem Sultan sayılabilir.
