Yazar:
Etaf Rum
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 58 dk.
Sayfa Sayısı:
352
Basım Tarihi:
5 Eylül 2023
Yayınevi:
Harper Collins
Orijinal Adı:
Evil Eye
Orijinal Dil:
İngilizce
Orijinal Ülke:
Amerika Birleşik Devletleri
Ülke:
Amerika Birleşik Devletleri
Dil:
İngilizce
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bazen bir kitap tam da ihtiyacımız olan anda çıkar karşımıza. Kem Göz bana öyle geldi. Son zamanlarda zihnim sürekli işleyen, oradan oraya koşturan bir haldeydi. Bundan şikâyetçiydim. Kitapta da Yara’yı gördüm: o da sürekli bir yerlere, bir şeylere yetişmeye çalışıyor ama kendine yabancı bir şekilde yaşıyordu.
Yara’nın hikâyesinde en çok çarpan nokta, sevdiği ve onu mutlu eden şeyleri bırakması değil, onların ne olduğunu bile unutmuş olmasıydı. Sadece kendini çevresine, annesi gibi olmadığına kanıtlamak için çırpınıp dururken gün geçtikçe annesine dönüşüyordu. Bu çelişki, kitabın kalbinde duran sancı: annesinden kaçarken aslında ona benzemek.
Etaf Rum’un anlattığı kadınlık hali; göçmenlik, kültürel baskılar ve görünmez zincirlerle örülü. Kem göz sadece nazar değil, sürekli gözetleyen toplumun ve ailenin bakışı. O bakış altında Yara’nın sessizliği bazen bastırılmışlık, bazen de içten içe bir direnç gibi okunuyor.
Ama hikâyenin en güçlü yanı şu: kurtuluş mümkün. Yara kendisine dönmeye başladığı anda kurtulmaya başladı. Tabii bu süreçte aldığı terapinin ve arkadaşı Silas’ın desteği yadsınamaz. Özgürleşme, kahramanca tek başına yapılan bir şey değil; bazen bir aynaya ihtiyaç duyuyor insan.
Benim için Kem Göz sadece bir roman değildi; aynı zamanda kendi halime tutulmuş bir aynaydı. Çünkü bazen biz de tıpkı Yara gibi, bir yerlere yetişmeye çalışırken özümüzden uzaklaşıyoruz. Ve kitap bana şunu hatırlattı: kendine dönmeye başladığın an, zincir çözülmeye başlar.
Kadın olmak
Filistinli göçmen bir aile olarak New York’ta hayat mücadelesi veren bir kadın Yara..
Yazar kendi otobiyografisini isim değişikliğiyle okuyucuya sunmuş bir nevi.
Ait olamamak, vatanın neresi anlayamamak ve senden gelecek nesle bunu tam anlamıyla anlatamamak, üstüne öğrenilmiş çaresizlik ve sonuç; hayatın, toplumun en önemlisi de ailenin seni yaptığı kişiyle olmak istediğin kişi arasında sıkışıp kalmak.
Yara’nın annesine, kayınvalidesine ve büyük ebeveynlerine göre şahane görünen bir hayatı var, bir çok kişiye tanınmayan imkanlar tanınmış üniversiteden mezun olabilmiş, mutlu bir evlilik anlayışlı bir koca ve iki şahane çocuk daha ne isterdi ki insan.. ve öyle bir baskıyla büyümüş ki bunlardan şikayet ederse günah sayılabilecek seviyede yanlış yapacağına, diğer türlü nankörlük yapmış olduğuna inanmış- inandırılmış bir kadın Yara. Ama herkesin hesaba katmadığı bir şey var ki vücudun nesilden nesile aktarılan bir çok travmaya tepki verebildiği. Yara içten içe tepki verirken okul bahçesinde tanıdığı kadın öğretmen tarafından aşağılanmış ve ırkçılığa maruz kalmasından dolayı verdiği tepkiyle hayatı bir anda değişivermişti, okul yönetimi davranışını yanlış bulmuş ve psikoloğa yönlendirmişti. Psikoloğa açılma konusunda verdiği tepkileri çok gerçekçi buldum yaşadığı o zorluk o duygu geçişlerini o kadar yoğun anlatmış ki yazar Yara ile üzüldüm, eşi olacak Fadi’yi, kayınvalidesi olan Nadiye’yi, Yara’nın babasını tokatlamak geldi içimden birazcık da küfür etmiş olabilirim. Yara aldığı seanslarda Silas adında bir erkek danışanla arkadaşlık etmeye başlıyor ama bu kısımda çok inandırıcı bulamadım. Yara’nın yaşadığı travma annesi ve sevgilisi hakkındayken Yara evli olduğu halde bir erkekle (eşcinsel bile olsa) arkadaşlık kurup dertleşebileceğine inanamadım.
…
Sonuç olarak
Herkese merhaba
Kitabın ana karakteri olan Yara nın çocukluğu ve aile hayatından kesitler de diyebiliriz kitaba aslında. Filistin asıllı ve Amerika da yaşayan göçmen kızı Yara.
Ülkelerinden göç etmek zorunda kalmaları ve yeni kültüre alışmaları belli başlı bir sorunken aile içinde ki geçimsizliği bir kız çocuğunun gözünden aktarılması insanı ister istemez duygulandırıyor. Bu geçmişle büyüyen insan olgunluk çağında istemeyeceği durumlarla karşılaşabiliyor. Aile ve yakın çevredeki kişilerin rolü çok yüksek bu gibi ortamlarda diye düşünüyorum. En önemlisi de iyi bir eş, dost ya da arkadaşın olumlu yönde etkisi ne kadar çoksa duygularını manipüle edenlerin de bir o kadar olumsuz etkisi olduğudur. Ne olursa olsun hiçbir psikolojik sorunun sürekliliği hakkında karamsarlığa düşmemek ve azimli bir mücadeleyle üstesinden gelinemeyecek rahatsızlığın olmadığını bilmemiz gerekiyor. Bu kitap bunun için iyi örneklerden biri olabilir.
Ne kadar bilinçli bir aile olursak olalım istemeden de olsa çocuklarımıza ve torunlarımıza travmalar bırakabiliyoruz. Bunun bilincinde olmak çok şeyi değiştirebilir.
Sıkılmadan okuduğum akıcı bir kitap oldu ve bölümlerinin kısa oluşu da okumayı daha da kolaylaştırıyor. Kesinlikle tavsiye ediyorum.. Şimdiden herkese keyifli okumalar..
Bu kitabı sadece başlarken görmüştünüz.
Sonrasını biraz gizli bir buluşma gibi yaşadım
Her akşam Yara’yla buluşmak için sabırsızlandığım bir kitap oldu Kem Göz.
Bazen Yara’ya kızdım,
bazen onun yerine ben üzüldüm.
“Dur, bak aslında şöyle yapsaydın…” diye atıldım,
bazen de “bak, yine aynısını yaptın” dedim içimden.
Yara’yı dinlerken; aile bağlarının, travmaların ve göçmen kimliğinin bir insanın hayatında ne kadar uzun süre iz bıraktığına şahit oldum ki bence okurken siz de bunu hissedeceksiniz.
Fakat zihnime tam oturmayan nokta oldu o da
bir toplumun kadınları üzerinden cinsiyetçi rollerin sorgulanması oldu. Çünkü bu bana göre tek bir coğrafyaya ait değil; ne yazık ki evrensel bir problem.
Kitabın benim için en güçlü yanıysa şuydu:
“kurtuluşun mümkün olduğu” fikrini anlatması.
Terapiyi, destekleyici ilişkileri, birinin elinden tutulmasının dönüştürücü gücünü görmezden gelmemesi… Yani,
İnsana “yalnız değilsin” duygusunu usulca bırakan bir eserdi.
Kem Göz
10/10 5/5
Filistin'li göçmen bir aileye konuk olacağız bu kitapta. Yara doğma büyüme New York'lu olmasına rağmen elbette ırkından asla kaçamaz. Özellikle ülkesinde istenmeyen bir göçmen gittiği ülkede ne kadar istenebilir ki? Savaşlar hep vardı. İnsanları yurdundan eden savaşlar. Bir insan yurdunda barınamazsa nerede barınabilir? İşte Yara'nın da ailesinin de kaderi buydu. Yara'nın çocukları da kendisi gibi Amerika'lıydı ama asla tam olarak Amerika'lı olamazlardı.
Çevre baskısı çok önemli. Kesinlikle çok önemli. Göçmen insanlara ırkçı davranmak ve sürekli bu tavırların odağında bir hayat sürdürmek çok zor. Yazarımız en açık haliyle yani en acımasız şekilde Yara'nın ve annesinin yaşadıklarını anlattı ve onlarla empati kurmamızı sağladı.
Ancak şuna parantez açmak istiyorum. Irkçılık dünyanın her yerinde var. Yara ve ailesi Filistin'de doğmuş ve orada yaşamış olsaydı bile Yara'nın tüm sorunları bitecek miydi? Hayır. Çünkü toplum baskısı Yara için sadece Amerikalılardan oluşmuyor aksine en büyük baskı kendi ırkından geliyordu. Erkeklerin üstün olduğu kadınların çocuklarla ilgilenip, ev işi ve yemek yaptığı bir yapı. Yara'nın eşi Fadi, onun çalışmasına izin verdiği için bunu bir lütuf olarak görmesini istiyor falan.
Evet kültürleri bu. Yapı bu. Ama kesinlikle olmaması gereken bir yapı. Yani Yara başka bir ülkede doğmuş, orada büyümüş, evlendirilmiş, ailesini kurmuş ve okuyup ayakları üzerinde durabilen bir kadın olabilir. Çevresinde ırkçılığa da maruz kalabilir. Ama esas sorun bence kendi toplumunda yatıyordu. Zehirli bir kafa ve toplum yapısı. Filistin savaşın ortasında olmasaydı ve insanlar kendi ülkelerinde yaşamaya devam etselerdi bile bu zehirli yapı değişmeden devam edecekti. Kadınlar yine düşüncelerinin ve isteklerinin içinde boğulacaktı.
Kitabı çook
Puan vermedi·432 syf.··
Beğendi
·2025 48. kitabı
·6 günde okudu
·Okunma: 13 Mayıs 2025 00:00
Öğrenilmiş çaresizlik…
Ne menem ne yorucu şeydir.
Sürekli başarısız olduğuna ve olacağına inanç, çok sarsıcı bir psikolojik olgu.
Taşıması çok zor kişisel bir yük.
Hele bir de aile içinde tekrarlanan olumsuz kalıplara, travmalara sahipseniz ve aile içinde aktarılan olumsuz inançlarınız varsa…
NPR’ın yılın en iyi kitapları listesinde yer alan, Time dergisinin yılın en çok beklenen kitaplarından biri ilan ettiği Kem Göz, #kadınınsesiyok kitabıyla tanıdığımız Etaf Rum’ın annelik, travma, aidiyet gibi temaları incelikle işlediği, unutulmayacak bir roman.
Filistinli göçmen bir ailenin kızı olan Etaf Rum otobiyografik ögeler taşıyan kitabında -yazarın hayat hikayesini okuduktan sonraki kişisel fikrim- geçirdiği zorlu çocukluk yıllarını geride bırakmak için çabalamış hedeflediği her şeyi başardığını düşünen Yara isimli kahramanını odağa alıyor.
Üniversitede devam ettirdiği akademik kariyeri ve eşiyle büyüttüğü iki kızı, evliliğinin ebeveynlerinin evliliğinden daha şanslı olduğunu düşündürtür ona.
Yaşadığı hayatın annesininkinden çok daha kaliteli ve çok daha özgür olduğunu…
Oysa hiçbir şey göründüğü gibi değildir.
Durup dururken öfke nöbetleri geçirmeye başlayan Yara aslında büyük bir hüznün pençesinde acı çekmektedir.
Domino taşları gibi binbir özen ve emekle inşa ettiği dünyası yerle bir olmak üzeredir.
Batıl inançlı değildir ama hayatındaki bu çözünmenin sebebini de merak etmektedir. Çünkü annesi yaşadığı bu talihsizliklerin sebebinin “bir lanet yüzünden” olduğunu iddia etmektedir.
Yara, ya geride bıraktığı çocukluğuyla yüzleşerek kendi yolunu çizecek ya huzursuz geçmişinin bugününü etkileyen girdabının içinde boğulup gidecektir. 
Kem Göz Etaf Rum
Kem Göz Etaf RumBir Kadın Ayağa Kalktığında…Edebiyat
Puan vermedi
Filistinli bir ailenin 1989 New York doğumlu çocuğu Etaf RumÇok genç, fotoğraflardan gördüğüm kadarıyla çok güzel ve etkileyici bir kadın. Yaşamına şöyle bir baktığımda Kem Göz’ün kahramanı Yara ile paralel bir hayatı olduğunu görüyorum. Kitabın samimi dili romanın otobiyografik unsurlar taşıdığını sinyalini vermişti zaten
.
Yazarın ikinci romanı , çok akıcı olsa da zaman zaman tekrara düşüyor.Yara’nın yolculuğu inanılmaz bir merak uyandırdı içimde ama oturmamışlık, bir şeyler eksik sanki duygusu da hep benimleydi. Yine de okuduğum için mutluyum ve kitabı kesinlikle çok sevdim
.
Bir kadının sesini , yolunu bulma hikayesi şeklinde özetleyebilirim. Erken yaşta, görücü usulü evlenen Yara , kapalı Arap toplumunun gelenekleri ve beklentileri içinde yaşamasına rağmen üniversite eğitimini tamamlamış ve çalışmaya başlamıştır. İş yerinde yaşadığı bir sorun nedeniyle içinde bulunduğu düzeni sorgulamaya başlar.
.
Eşi Fadi ile iletişimden uzak ilişkisi , günlük hayatın zorunluluklarının hayallerine giden yolları kapatması, çocukluk tramvalarının, mutsuz kök aile sorunlarının bugüne taşınması, sevgisiz geçmiş bir çocukluğa eklenen göçmenlik, hiçbir yerli olamama , ata topraklarından sürülen ailenin anıları eklenince Yara bir şeylerin değişmesi gerektiğini anlar.
.
Terapi desteği ve Silas ile olan dostluğu onun yardımcılarıdır.
Yara , kızlarıyla birlikte yeni hayatına başladığında gözlerim doldu ve dedim ki bir kadın kendi için ayağa kalktığında asla tüm kadınlar için kalkmış olur.Maya Angelou yine haklı kuşkusuz.
.
Yara’nın eşi Fadi, ayrı bir yazı konusu. Bencil, manipülatif, kendi sorunlarını da Yara’nınkileri de ciddiye almayan, büyüyemeyen bir çocuk adeta.
Gerçek hayatta umarım o da kendi yolunu bulur .
.
Esther ile terapist sahnelerini çok sevdim. Bana iyi geldi. Sevgiyle
Baştan itibaren sizi etkisi altına alacak ama aynı zamanda sinirlerinizi de bozacak bir kitapla geldim. Konu kadınlar. Kadınların toplumdaki yeri. Cinsiyetçi zihniyetlerin kadınlara vermek istedikleri roller ve bu rolü üstlenen ABD’de yaşayan Filistin asıllı bir kadın; Yara. Bu kitap, Yara’nın kendisini keşfetme yolculuğu. Onun anne babası gibi olmamak için verdiği mücadeleyi, özgürlük hayalleriyle attığı adımları ama ne yaparsa yapsın kendisinden önceki kadınlar için çizilmiş yoldan devam ettiğini okurken kahrolmamak elde değildi. Bazen kitabın içine girip bazı karakterlere kendi cevabımı vermek istedim Yara’nın annesi batıl inançlara takıntılı bir anne, önceleri ona sinirlensemde hayatın onu o hale getirdiğini ve sonunu öğrenmek beni çok üzdü. Babası için konuşmak bile istemiyorum Onu hiç tanımadığı biriyle evlendirdi. Kayınvalidesine göre ise Yara, oğluna çocuklarına baksın başka hiçbir şey yapmasın, kıymetli oğluna güzel gözüksün, kırk bin çeşit yemek yapsın, evde tek toz tanesi olmasın, işi bıraksın… Bir de kocası var; Fadi. Baktığınızda fiziksel bir kötülüğü yoktu, arada bir güzel konuşmaları oldu ama cinsiyetçi zihniyet ile yetiştirilmiş olması onun da Yara’dan beklentilerini değiştirmedi. Şanslı olduğunu sürekli vurgulaması beni sinirlendirdi. Ona göre, maddi açıdan evi muhtaç bırakmayınca mutlu olmak zorunda kadınlar
.
Yara; işi, evliliği, çocukları ve genel olarak hayatı ile ilgili zorluklar yaşıyor. Her şeye sahip gibi görünüyor ama yine de mutlu değil. Aslında kimseyi dinlemeyerek okuyup kendisini geliştirdi ve Sanat öğretmenliği yapmaya başladı fakat okulda maruz kaldığı bir durum sonrası birine ırkçı dediği için mesleğinden uzaklaştırılıp terapi alması zorunlu kılındı. Geçmişiyle de yüzleştikçe yaşadığı hayatını, kocası ile ilişkisini sorgulamaya başlar
Haftanın son gününden herkese selam.
Kem Göz benim için çok farklı bir okuma oldu. NPR'ın yılın en iyi kitapları listesinde yer almış ve Time dergisinin yılın en çok beklenen kitaplarından biri seçilmiş bu kitap.
ABD'deki Filistinli göçmen bir ailenin kızı Yara,
dışardan bakıldığında hayatı mükemmel
görünüyor. Sevgi dolu, iyi biri, mutlu bir yuva, iki kız evladı ve güvenli bir iş. Yemek yapıyor, evle ilgileniyor, aile her şey. Ama Yara'da, iç çatışma
başlıyor. Rollerde, beklentilerde, taahhütlerde
kapana kısılmış hissediyor.
Iş yerinde bir kazadan sonra Yara psikolojik
danışmanlığa gönderildi ve bu adım bir dönüm
noktası haline geldi. Geçmişiyle, annesiyle,
çocukluğuyla, kökeni ile yüzleşmeye başlar. Neden böyle olduğunu anlamak için annesine günlük mektuplar yazmaya başlar.
Yazar Etaf Rum, Yara'nın hayatını ve düşüncelerini çok yoğun bir şekilde anlatıyor ve akıcı bir anlatımla bunları veriyor.
Bu kitap, çok gerçekçi, bazı yerlerde acı verici, neredeyse umutsuz ve sonra yine güçlü.
Çocukluğu hayli zorlu geçen Yara geçmişini geride bırakmak için elinden geleni yaptığını ve hayatta hedeflediği her şeyi başardığını düşünmektedir. Sanat alanında lisans eğitimini tamamlayan Yara’nın üniversitede iyi bir işi vardır; bir yandan da eşi Fadi’yle iki kızını büyütmekte, evini çekip çevirmektedir. Evliliği anne babasının çalkantılı ilişkisine hiç benzemeyen Yara, kendi hayatının annesininkinden çok daha iyi ve özgür olduğunun da farkındadır.
"Coğrafya kaderdir" sözünü sorgulatan, duygusal ama sarsıcı bir roman.
Hikayemiz geçmişin gölgeleri, bir annenin korkuları ve toplumsal "kem göz" (nazar/baskı) inancıyla şekillenen birinin (Yara) özgürleşme çabasını konu alıyor.
Kitap sürükleyici ve yazarın kaleminin ne kadar güçlü olduğunu bize gösteriyor.
Ancak üzülerek söylüyorum ki edebi değerini pek bulamadım. Kurgusu, kitap kapağı dikkat çeksede kitaptan tat almak bir hayli zorluyor.
Bütün ihtiyaçları karşılanınca mutlu olması beklenen, çalışması gereksiz, ev işi ve çocuk doğurup bakması tek işi kabul edilen kadınlar üzerindeki bu tabunun yıkılmasını dilerim.
Diyeceğim o ki :
“Bazı yaralar büyür, kanar, iyileşir. Belki izi bile kalmaz.”
Kitap delisi öğretmenn
