Yazar:
Mustafa Çağrıcı
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 42 dk.
Sayfa Sayısı:
95
Basım Tarihi:
1 Mayıs 2017
Yayınevi:
Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları
ISBN:
9789751966179
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İmam Gazali hazret kim derseniz, bizde size deriz ki: Ümmeti Muhammed'in(a.s) medarı iftiharı, yüz akı, gönül pakıdır desem de yeterli gelmez. Zira kendisi duysa kendisini daha güzel tanımlardı zannederiz. Bin yıl ötesinden yazdığı aşılamamış eserleri halen bazen gönlümüze yumuşama, bazen yüzümüze tokat ve bazen de aklımıza ışık olarak ümmete yol göstermekte.
İmam Gazali benim bu basit anlatımımla anlatılacak bir zatı şahane değil. Ancak kitaplık çapta anlatılabilirdi, yazar da bunun hakkını vermiş. Mevlam üstada gani gani rahmet eyleye, âmin.
Gazzâlî deyince, nerde onu anlatan kitap var okumak istiyorum, okudukça mutlu oluyorum, okudukça hayatımda bir çok şeyi değiştirmek istiyorum..
Yazar Gazzâlî ile ilgili geniş bir kaynak kullanmış ve bunu bize sistemli bir şekilde, aktarmış başlıklar şöyle:
GAZZÂLÎ’Yİ YETİŞTİREN SİYASİ VE KÜLTÜREL ORTAM
I-HAYATI
1. Adı, Doğumu, Ailesi ve İlk Öğrenim
2. İleri Düzeyde Öğrenimi, İlmî ve Fikrî Gelişimi
3. Tasavvufa İlgisi
4. İlk Müderrislik, İlmî Araştırma ve Telif Dönemi
5. Nizâmiye Medresesini ve Bağdat’ı Terk etmesi
6. İnziva Dönemi ve Bu Dönemdeki Telifleri
7. İkinci Müderrislik Dönemi ve Sonrası
II-ESERLERİ
A) Fıkıh
B) Mantık ve Usûl İlmi
C) Kelâm
D) Felsefe
E) Tasavvuf ve Ahlâk
III- İLMÎ VE FİKRÎ ŞAHSİYETİ
1. Fıkıh
2. Kelâm
3. Felsefe
4. Tasavvuf
Gazzâlî Biyografisi1000Kitap
Gazzâli okumalarına başlangıç kitabı olarak seçtiğim bu kitap doğru bir tercih oldu. Hem tarihi hem ilmi olarak öz ve kapsamlı bir çalışma olmuş.
İçerik ve basımı açıkçası çok hoşuma gitti, severek elime aldım ve her seferinde göz zevkime hitap ederek okumalarımı sürdürebildim. Başlangıç kitabı olarak acizane tavsiyemdir ☆
Gazzali çoğu kişi için İslam felsefesi ve biliminin duraklaması ve sonrada batıya karşı gerilemesinin başlangıç noktalarından biri olarak kabul edilir. Ki doğruluk payı vardır. Fakat bana göre bu İslam felsefesinin en büyük filozoflarından biri olduğu hatta belki de en büyüğü olduğu gerçeğini değiştirmiyor. O matematik, mantık, fizik hatta tıp bilimlerini reddetmemis. Karşı çıktığı nokta özellikle İbn-i Sina ve Farabinin başını çektiği felsefeye daha doğrusu Metafizige karşı çıkmıştır. İnsan aklının sonuç bağlayamayacagı konularda, fikir üretmeleri ve tez ortaya sürmeleri bana göre de mümkün değildir. Ayrıca determinizme yani sebep-sonuç iliskisine de karşı çıkmıştır. Ki bu konuda da haklıdır. Bu konulardaki supheciligi sonraları David Hume, Kant ve Analitik filozoflar tarafından da işlenmiş, determinizme ve metafizige büyük bir saldırı yapılmış ve günümüzde göreli de olsa bu konu bir sonuca bağlanmıştır. Açık fikirliliği ve süpheciligi güzel, metafizige karşı öne sürdüğü alternatif tartışılır tabi fakat zekası ve supheciligi takdir edilesidir.
Gazzâlîİslâm Felsefesi
Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı’nın bu eserinin başı, Hz. Muhammed sav.’in âhirete intikaliyle İslam tarihindeki gelişmeleri önemli noktalarıyla açıklamasıyla başlamıştır. Nizamiye medreselerinin kurucusu Nizamülmülk’ün ve onun oğlu Fahrülmülk’ün Şiî- Bâtınî tarafından öldürülmeleriyle o süreçte Gazzali, Nişabur’daki medreseye müderris tayin edilip halife muktedi bi Emrillah ın ilgisine mazhar olmuştur. Ve Gazzali, dönemindeki Haçlı işgallerinden, siyasi ve toplumsal sorunlardan derinden etkilenmiştir.
Gazzali’yi yetiştiren kültürel ve ilmi ortamı anlamak adına eserde; kelam, fıkıh, felsefe, tasavvuf ve ahlak illimlerine kısa da olsa değinilmiştir. Gazzali; başta Ahmed b. Hanbel olmak üzere selef alimlerini hürmetle anmış ve Selefiyye nin bazı görüşlerine, Kur’an’ı ve hadisleri anlamada aşırı lafızcı olmalarına önemli eleştiriler yöneltmiştir. O, Ehli Sünnet’e geliştirici katkılar sağlamış ve Batıni- İsmaili gibi aşırı akımlara karşı eserleriyle ilmi mücadele vermiştir. Dönemindeki yozlaşmaları fıkıh, ilim, tevhid, tezkir ve hikmet kavramlarının uğradığı anlam sapmaları üzerinden dile getirmiştir. Halife Memun’un 830 yılında kurduğu Beytülhikme’de başlattığı ilmi-felsefi araştırmalarla birlikte değişik felsefi anlayış ve akımlar ortaya çıkmış ve bunlar Gazzali tarafından ilk defa sistemli bir şekilde tanıtılıp eleştirilmiştir. Onun unvanları; Hüccetülislam (İslam’ın delili), Ebu Hamid (Hamit’in babası), Tusî (doğduğu şehir), Gazzali veya Gazali (babasının mesleği-yün eğirici), Zeynüddin (dinin zineti) ve Müftil ümme (ümmetin müftüsü) dir. Kendisi, soyguncular tarafından ders notlarının çalınmasıyla daha sonra üç yıl içinde notlarının hepsini ezberlemiştir. Ünlü kelam alimi Cüveyni’nin öğrencisi olmuş, bütün disiplinlerde sağlam bir formasyon kazanmıştır. Bunu Cüveyni’nin;
Yazarımız kitap hakkında bilgiler verirken Gazzali’nin neredeyse bütün külliyatından örnekler vererek konunun anlaşılmasını kuvvetlendiriyor; bu durum gösteriyor ki, yazarımızın konuya hakimiyeti oldukça üst düzeyde, bunu kitabı okurken sürekli muhataba sezdiriyor; bu açıdan şunu netlikle söyleyebiliriz ki: öylesine yazmak için yazılmış bir kitap değil bu, üzerinde bir ömrün emeği varmış gibi gözüküyor. Özellikle örnekler verirken karışık haldeki bilgiyi, maddeler halinde okuyucuya sunması bilgilerin kalıcığını sağlıyor. Örnek verecek olursak, İhya ve Mizanul Amel kitaplarında bulunan Ahlak konusu hakkında bilgi verirken salt bilgi vermekten ziyade iki eseri harmanlayıp okuyucuya sunmuş.
Eserde, Gazzali külliyatından seçmeler halinde bazı konuların üzerinde özellikle durulduğu gözüküyor, bunlardan maddeler halinde bahsedecek olursak:
1. Gazzali, felsefenin doğru kullanılması hususunda özellikle tebaayı uyarıyor. Cahil halkın henüz Temel İslami İlimlere hakimiyeti yokken, felsefe gibi uluhiyet konuları üzerinde yoğunlaşmasını, zehirli yılanla oynayan çocuğun durumuna benzetiyor. Onlara şu uyarıda bulunuyor: hadi yüksek zümre bilgisine güveniyorda bu konularla meşgal oluyor, siz neyinize güveniyorsunuz! Onlar kendilerini kurtaracaklar, peki ya siz ne yapacaksınız?
- Bugün bu nasihata çok ihtiyacımız olduğunu söylemeden edemeyeceğim. Henüz İslami Temel’e sahip olmayan öğrencilerin İlahiyat Fakültelerine başlar başlamaz, bir müçtehit edasıyla yoğun bir felsefi eğitimle baş başa bırakılması; ayetlerle te’vil yapma yarışı içerisine sokulması, hadislerin sıhhatinin nefse göre yorumlanmasına teşvik edilmesi, küçük bir çocuğun zehirli bir yılanla oynamasından başka bir şey değildir.
2. O İhyasında kelamcıları eleştirirken şu konuya dikkat çekiyor: Neden siz muhataplarınızın
Yazar Hakkında
Mustafa ÇağrıcıYazar · 31 kitap
1950 yılında Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Taşlıhüyük köyünde doğdu. İlkokulu ayın ilçede okudu. Kayseri’de hafızlığını tamamladıktan sonra 1963 yılında Sivas İmam-Hatip Lisesi'ne kaydoldu; 1968-69 öğretim yılında 6. sınıftayken 7. sınıfın bitirme sınavlarına da katılarak Haziran'da mezun oldu. Aynı yıl girdiği İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü'nü (bugünkü Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi) 1973'te bitirdi. Bu arada lisans öğreniminin ilk yılında Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde başladığı imam-hatiplik görevini altı yıl boyunca sürdürdü. 1975'te kısa dönem askerlik hizmetini tamamladı, ayın yıl Sivas İmam-Hatip Lisesi'ne öğretmen olarak atandı.
1977 yılında İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü 'nde İslâm felsefesi anabilim dalında Lisansüstü çalışmalarına başlayan Mustafa ÇAĞRICI, ahlâk felsefesi alanında hazırladığı doktora tezini tamamladıktan sonra 1982 yılında M.Ü. İlâhiyat Fakültesi'nde İslâm Felsefesi Anabilim Dalında Yardımcı Doçent oldu. 1990'da aynı anabilim dalında Doçent, 1996'da Profesör unvanım aldı. Aynı fakültede eğitim-öğretim ve yazım gibi akademik faaliyetleri yanında, Bölüm Başkanlığı, Anabilim Dalı Başkanlığı, Fakülte Yönetim Kurulu Üyeliği gibi idari görevlerde bulundu.
Prof. Dr. Mustafa ÇAĞRICI, 1986'da misafir öğretim üyesi olarak Amman'daki Ürdün Üniversitesi'nde bilimsel çalışmalar yürütmüş; ayrıca bazı Avrupa ülkelerinde alanıyla ilgili konferans gezileri yapmıştır.
Prof. Dr. Mustafa ÇAĞRICI'nın İslâm felsefesi, ahlâk ve genel olarak İslam ve ilâhiyat konularına ilişkin kitap, makale, bildiri, konferans metni, ansiklopedi maddesi gibi çok sayıda bilimsel çalışmaları bulunmakta; bunlar arasında dört kişilik bir komisyon tarafından hazırlanmış olup T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları arasında basılmış bulunan Kur’an Yolu isimli 5 ciltlik Kur'an-ı Kerim Tefsiri de yer almaktadır. ÇAĞRICI, ülkemizde bilimsel düzeyde gerçekleştirilen bu boyutta ilk yerli ansiklopedi olan TDV İslam Ansiklopedisi'nin halen Danışma Kurulu Üyesi ve "İslâm Düşüncesi ve Ahlâk Bilim Dalı" Başkanı'dır. Yayımına başlandığı dönemden beri anılan eserin telif, inceleme ve redaksiyon çalışmalarına katkısını sürdürmekte olup bu ansiklopedinin yayımlanmış 40 cildinde İbn-i Sînâ, Gazâli, Ebü'l-Berekât el-Bağdâdî, İbrahim Hakkı Erzurumî gibi birçok Türk ve müslüman filozof ve bilim adamı ve/veya bunların düşünceleri, eserleri; çeşitli felsefe, ahlâk, tasavvuf konuları ve problemleriyle İslâm düşüncesi ve ahlâk alanına giren Kur'an terimleri gibi İslâm bilim ve düşüncesinin çeşitli konularına ilişkin 200’ün üzerinde yazısı çıkmıştır.
