Yazar:
Henrik Ibsen
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 8 dk.
Sayfa Sayısı:
146
Basım Tarihi:
3 Temmuz 2020
İlk Yayın Tarihi:
Mayıs 2001
Yayınevi:
Karbon Kitaplar
Orijinal Adı:
Genspenster
ISBN:
9786257867641
Ülke:
Türkiye
Dil:
İngilizce
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İskandinav Feneri: Henrik Ibsen veyahut "Feminizm''in buzlu ayak sesleri.·102 syf.·
9/10
2020 87. kitabı
Henrik Ibsen "bir önceki oyununun seyredilmeden, bir sonraki oyununun anlaşılmayacağını" söyleyen bir yazardır. O yüzden kronolojik çizgide okumalar yapmak onun eserleri için önemlidir. Toplumsal çizgisinin ağır bastığı "Nora" kitabı ve sonrası için bu durum özellikle geçerlidir. İlk okuduğum kitabı olan Nora için incelemem burada. #71508685
Hortlaklar, Nora kitabından sonra yazılan bir kitaptır. Nora'nın toplumsal yankısı onkadar fazla olmuştur ki onlara cevaben Hortlaklar kitabını kaleme almıştır Ibsen. O yüzden oyunun adı da politiktir. Hortlaklar her ne kadar oyunda baş karakterlerden biri olan Bayan Alving'in kocasının anıları üzerinden yansıtılsa da aslında Ibsen için Hortlaklar: toplumdaki tüm gerici organizmalardır.
Bir oyunun, özellikle çığır açan, öncü olan böyle bir oyunun arka planındaki gelişmeler çok önemlidir. Henrik İbsen'in toplumsal cinsiyet eşitsizliğini konu edinmesine yardımcı olan bir sürü düşünür olsa da en önemlisi var olan ataerkil dünya düzenine karşı ilk isyanı başlatanlardan olan ve İbsen'in Nora'sından yaklaşık olarak yüz yıl önce Kadın Haklarının Gerekçelendirmesi eserini yazan 
Mary Wollstonecraft henüz kitabının ilk sayfasında ona suçlamalarda bulunan bir rahibe şöyle cevap verecektir:
"Size insanlığın güçlü sesiyle sesleniyorum, çünkü saygıdeğer bayım, savlarım çıkar gözetmeyen bir zihnin ürünüdür - kendi cinsinin haklarını savunuyorum - kendi çıkarlarımın peşinde koşuyor değilim. Bağımsızlığı her zaman yaşamın en güzel armağanlarından biri olarak, her erdemin temeli olarak gördüm - çorak topraklarda yaşamak zorunda olsaydım dahi, en temel haklarımı güvence altına alarak bağımsız yaşamak isterdim."
İngiltere ve İskandinav coğrafyasında bu eserin yankısı derin olmuştur. Hatta Mary
Mary Wollstonecraft henüz kitabının ilk sayfasında ona suçlamalarda bulunan bir rahibe şöyle cevap verecektir:
"Size insanlığın güçlü sesiyle sesleniyorum, çünkü saygıdeğer bayım, savlarım çıkar gözetmeyen bir zihnin ürünüdür - kendi cinsinin haklarını savunuyorum - kendi çıkarlarımın peşinde koşuyor değilim. Bağımsızlığı her zaman yaşamın en güzel armağanlarından biri olarak, her erdemin temeli olarak gördüm - çorak topraklarda yaşamak zorunda olsaydım dahi, en temel haklarımı güvence altına alarak bağımsız yaşamak isterdim."
İngiltere ve İskandinav coğrafyasında bu eserin yankısı derin olmuştur. Hatta Mary
Puan vermedi·88 syf.··
Beğendi
·2020 64. kitabı
·16 saatte okudu
·Okunma: 07 Temmuz 2020 09:53
Bir Norveçli yazardan diğerine geçmiştim Dag Solstad okurken.Henrik Ibsen'in Yaban Ördeği'ni sevmiştim. İki senedir okunmayı bekleyen Ibsen kitaplarına bir el atayım dedim bu ay. Oyun okumak hem eğlendiriyor hem hoşuma gidiyor
.
.
Hayaletler Ibsen'in yaşadığı dönemin burjuva trajedisi olarak belirtilmiş arka kapakta. Farklı kültürlerden farklı yaşam biçimleri okumanın, bilgi sahibi olmanın illa ki farklı hazzı var.
Hangi kitap olursa olsun, kapağını açtığınız anda, bir zaman tüneline giriyor, bambaşka dünyaları gözlemliyorsunuz. Belki de oradaki karakterlerin deneyimlerinden kendinize hisseler çıkarıyorsunuz.
.
.
Bunlar kitaplarla ilgili söylenebilecek eksik olsa da, klasik ve değişmez sözler. Kısa kessem iyi olacak. Bu paylaşımı okuyanlar bunları zaten biliyor
.
.
"Hayaletler"i, aristokrat bir ailede, toplumun ahlaki saymadığı davranışlar, aileyi yakından tanıyan bir din adamının tutucu değerlendirmeleri, bir anne ve oğuldan oluşan aileyi bekleyen son diye kısaca özetleyebilirim. Çok yüzeysel bahsettiğim bu konular İbsen'in harika kalemiyle ilgi çekici hale gelmiş ve bir solukta okunuyor. Diyeceklerim bundan ibaret...
.
.
Yukarıdaki paragrafları okuduğunuz için teşekkür ederim
.
.
.
#okudumbitti #henrikibsen #norveçedebiyatı #hayaletler #mitosboyutyayınları #tiyatrooyundizisi #yılmazöğüt #kitaptavsiyesi #okumahalleri #kitapönerisi
Bir hayalet dolaşıyor! Çürümüşlüğün hayaleti!·88 syf.·
9/10
Beğendi
·2025 24. kitabı
Henrik Ibsen’in Hayaletler oyununda modern burjuva toplumunun karanlık yüzü, bireylerin ruhsal ve bedensel çöküşü üzerinden çarpıcı biçimde sahneye taşınır. Yazarın önceki yapıtları olan Bir Halk Düşmanı ve Yaban Ördeği entelektüel müdahalenin imkanlarını, çelişkili de olsa tartışmaya açarken, Hayaletler bu müdahale olasılığını neredeyse tümüyle ortadan kaldırır. Bu yönüyle oyun, Ibsen’in külliyatı içinde en karanlık ve en çıkışsız metin olarak öne çıkar. Ele aldığı meseleler bakımından da yalnızca bireysel trajediyi değil, yapısal bir çöküşü temsil eder.
Oyunun merkezinde, bastırılmış aile sırlarıyla şekillenmiş, yozlaşmış bir toplumsal yapı yer alır. Rahip Manders karakteri, modern toplumun ahlaki otoritesini temsil eder ancak bu temsil, iyileştirici bir güçten ziyade çürümüşlüğün ideolojik taşıyıcılığına dönüşmüştür. Ibsen, burada entelektüel figürü bilgin ya da sorgulayıcı bir konumdan çıkarıp, düzenin yeniden üreticisi olarak konumlandırır. Bu, Bir Halk Düşmanı’ndaki Stockmann ya da Yaban Ördeği’ndeki Relling figürlerinin mücadeleci tavrından belirgin biçimde ayrılır.
Oswald karakteri, hem bedeni hem de ruhu tükenmiş bir birey olarak, patriyarkal düzenin erkeklere de yüklediği yıkıcı mirasın sembolüdür. Oyunda toplumsal cinsiyet hiyerarşisi yalnızca kadınları değil, erkekleri de felakete sürükleyen bir yapı olarak resmedilir. Bayan Alving’in bedel ödeyen sessizliği ve Oswald’ın zihinsel çöküşü, ataerkil düzenin yalnızca bastırıcı değil, yok edici olduğunu gözler önüne serer. Bu bağlamda Ibsen, patriyarkanın erkekliği de bir tür “hayalet” gibi şekillendirdiğini ve tükettiğini sergiler.
Oyun boyunca kesintisiz yağan yağmur ve hiç görünmeyen güneş gibi doğa olayları, yalnızca atmosfer yaratmakla kalmaz; bastırılmış olanın dışavurumuna, zamanın donmuşluğuna ve
19.yy elit yazarlarından Norveçli Henrik İbsen'in 1881 senesinde kaleme aldığı bu 'Hortlaklar' oyununun, dönemin burjuva yaşam tarzına getirilen yermelerin yanı sıra; oyun karakterlerinden Rahip Manders'ın dilinden toplum ve aile yaşamlarında ulaşılması gereken ahlâk düzeylerini de dinliyoruz. Oyun karakterleimiz, bulundukları problemli konumların; geçmişlerinde yaşanan günahların bir geri ödemesi olarak düşünmekteler ve sonra, bu geri ödemelerin zaman zaman baş karakterimiz Bayan Alving'e 'hortlaklar' tarzıyla yansıması, oyuna farklı bir nitelik kazandırdığı doğrudur. Eserde bulunan toplumsal eleştirilere ilgi duymuyorsanız dahi; hikaye ziyadesiyle sürükleyici, merak uyandırıcı ve heyecanlı olduğu için okuyabilirsiniz. Eğlenceli bir okuma deneyimidir.
Ülkemizde muhtelif zamanlarda, muhtelif yayınevleri tarafından 'Hayaletller' başlığı altında da yayınlanmıştır. Korku içerikli bir eser değildir. Tavsiye olunur. İyi okumalar...
19.y.y burjuva ailesine ait aksaklıklar üzerinden toplumu eleştiriyor kitap Diğer kitaplarında olduğu gibi bireyin varoluş sıkıntısını ele alıyor bu eserinde de. Klasik eserleri sevenlerin seveceği bir kitap. Rahip ne kadar bağnaz biriydi öyle. Okurken sinir oldum. İyi okumalar, varolun
Henrik Ibsen, Bir Bebek Evi’nin son sahnesinde, Nora’nın kocası Torvald Helmer’i terk edip kapıyı çarpışıyla bizleri onun özgürlük ve bağımsızlık yolculuğuna tanıklığa bırakmıştı. Hayaletler ise farklı bir kurgu ve bakış açısıyla karşımıza çıkar; adeta “Nora kapıyı çarpıp gitmeseydi, kocasının aşağılamalarına ve manipülasyonuna maruz kalarak evliliğini sürdürseydi, hayatı nasıl olurdu?” sorusunu zihnimize fısıldar. Böylece bizleri bir çeşit paralel evrene davet eder.
Devamı
youtube.com/@akilfikirgezeg...
Bayan Alving'in genç hizmetçisi Regina Engstrand, yoldan giden babası Jakob Engstrand'dan bir ziyareti isteksizce kabul ettiğinde görevlerine katılıyor. Babası, kilisenin reformu ve tövbe eden bir üyesi olarak poz vererek kasabanın din adamı Papaz Manders'ı kandırmış olan açgözlü bir şemandır.
Jakob neredeyse bir “denizcinin evi” açmak için yeterince para biriktirdi. Papaz Manders'e, işinin ruhları kurtarmaya adanmış son derece ahlaki bir kurum olacağını iddia etti. Bununla birlikte, kızına, kuruluşun denizci erkeklerin temel doğasına hitap edeceğini ortaya koymaktadır. Aslında, Regina'nın orada bir barmen, dans eden kız ve hatta bir fahişe olarak çalışabileceğini ima ediyor. Regina bu fikre itilir ve Bayan Alving'e hizmetine devam etmesi konusunda ısrar eder.
Kızının ısrarı üzerine Jakob ayrılır. Kısa bir süre sonra, Bayan Alving, Papaz Manders ile eve girer. Yeni inşa edilen yetimhane hakkında Bayan Alving’in geç kocası Yüzbaşı Alving’in adını taşıyorlar.
Papaz, doğru olanı yapmaktan ziyade kamuoyuna daha fazla önem veren, çok özerk, yargılayıcı bir adamdır. Yeni yetimhane için sigorta almaları gerekip gerekmediğini tartışıyor. Kasaba halkının sigorta satın almayı inanç eksikliği olarak göreceğine inanıyor; bu nedenle papaz risk almasını ve sigortadan vazgeçmesini tavsiye eder.
Gururu ve neşesi Bayan Alving’in oğlu Oswald giriyor. Çocukluğunun çoğunda evden uzakta olan İtalya'da yurtdışında yaşıyor. Avrupa'ya yaptığı seyahatler, ışık ve mutluluk çalışmaları yaratan yetenekli bir ressam haline gelmesine ilham verdi, Norveç evinin kasvetiyle keskin bir tezat oluşturdu. Şimdi, genç bir adam olarak, gizemli nedenlerle annesinin mülküne döndü.
Oswald ve Manders arasında soğuk bir değişim var. Papaz, İtalya'da Oswald'ın ilişkilendirdiği insanları kınıyor. Oswald’ın
Norveçli büyük tiyatro yazarı Henrik İbsen'in yine ustalık döneminde kaleme aldığı bir eser... İlginç bir şekilde Kundera'nın bir annenin, oğluyla yakın ilişkisini ele aldığı "Yaşam Başka Yerde" kitabından hemen sonra okudum ve yine yakın bir anne-oğul ilişkisi çevresinde gelişen olayları okuyoruz.
İbsen'in bu dönemde yazdığı oyunlar (diğeri Bir Halk Düşmanı) temelde kapitalist sistemin insanları ve aileleri nasıl etkilediğini, toplumsal ilişkileri de değiştirdiğini analiz ediyor... İbsen'i diğer tiyatro yazarlarından ayıran en önemli özellikler de karakterlerine modern isimler vermesi ve tuhaf betimlemelerden kaçınması. Karakterler boş boş konuşmayınca, okuyucu da rahatlıkla olayların içine girebiliyor ve olayları gerçekten yaşanmış gibi hissedebiliyoruz.
Hortlaklar, Henrik İbsen
Hayaletler, diğer adıyla Hortlaklar, Henrik İbsen 'in üç perdelik oyunu. Eser, kurgusu, ayrıntıların işlenmesi, karakterlerin çizimi, okuru ve seyirciyi irkilten gerçekçiliği ile çağdaş tiyatronun öncü yapıtları arasında sayılıyor. Özgür aşk, sanatın ve sanatsal çevrenin insan üzerindeki etkisi, biyolojik ve ahlaki kalıtım, evlilik dışı ilişkiler, bu ilişkilerden doğan çocukların durumu, geleneksel ahlakın kadına biçtiği rol, kadının bu rolü parçalamak için çırpınması, çıkar çevrelerinin entrikaları gibi pek çok konuyu dramatik bir biçimde işyen oyun döneminde çok gürültü koparmış ve uzunca bir süre sahnelenmemiştir.
Geçmişinden kurtulamayan bireylerin karabasana dönüşen yaşamlarını anlattığı, başlıca erdemi iki yüzlülük olan bir toplumsal yaşayışa ciddi bir eleştiri yönelttiği oyunu İbsen, "Denize açılmışız bir kere, yüzümüz ise bir ceset," demiştir.
Sanatta Gerçekçilik
Henrik Ibsen'in önemli oyunları, gerçek hayatı sadık bir şekilde temsil etmeyi amaçlayan 19. yüzyıl sanat hareketi olan Gerçekçilik'in bir parçasıdır. 
Charles Dickens'in 1860'lar ve 1870'lerdeki romanlarında olduğu gibi, karakterler klasik edebiyatta daha tanıdık olan yüce sınıflar yerine orta ve alt sınıflardan çıkarılır. Hikayelerin fiziksel çevresi doğru bir şekilde sunulur ve karakterlerin düşünceleri ile davranışları arasındaki bağ araştırılır. Görsel sanatlarda fotoğrafın yükselişi, konunun bir sanatçının yorumundan ziyade "gerçek" resmini görmek isteme arzusunu yansıttı. Gazetecilik, bir yazarın bakış açısı olmadan objektif olarak gerçekleri ve olayları bildirmeye adanmış bir girişim haline geldi. Böylece, Ibsen'in büyük oyunlarında, toplumun cilalanmamış bir görünümünü sunarak, sıradan insanlara ve kusurlarına odaklanır. Yeni türdeki gerçekçi drama ve tiyatro, bu sanat hareketini 19. yüzyıl izleyicilerine getirdi.
Gerçekçiliğe Doğru Tiyatroda Yenilik
Ibsen'in oyunları ve tiyatro yapımları günümüzde geleneksel ve eski moda gibi görünse de, 19. yüzyılın son yarısında gerçekçilikleri nedeniyle radikal olarak kabul edildiler. 19. yüzyılın ilk yarısında Avrupa tiyatroları, gerçekçilikten uzak olan yapımlar sahnelemekteydi. Basit hikayeleri mutlu sonla biten, stereotipik karakterlere sahip melodramalar popüler tiyatronun egemeniydi. Yüce kahramanların abartılı duygularını ifade ettiği tarihsel büyük spektakülleri ya da trajedileri ciddi oyun olarak kabul ediliyordu. Oyunculuk formal ve stilize edilmişti, sahne tasarımları ise boyalı arka planlardan oluşuyordu.
Fransız oyun yazarı 
Eugene Scribe'ın "iyi yapılmış oyunlar" adlı formülü de Avrupa tiyatrolarında sıklıkla yer almaktaydı.
Charles Dickens'in 1860'lar ve 1870'lerdeki romanlarında olduğu gibi, karakterler klasik edebiyatta daha tanıdık olan yüce sınıflar yerine orta ve alt sınıflardan çıkarılır. Hikayelerin fiziksel çevresi doğru bir şekilde sunulur ve karakterlerin düşünceleri ile davranışları arasındaki bağ araştırılır. Görsel sanatlarda fotoğrafın yükselişi, konunun bir sanatçının yorumundan ziyade "gerçek" resmini görmek isteme arzusunu yansıttı. Gazetecilik, bir yazarın bakış açısı olmadan objektif olarak gerçekleri ve olayları bildirmeye adanmış bir girişim haline geldi. Böylece, Ibsen'in büyük oyunlarında, toplumun cilalanmamış bir görünümünü sunarak, sıradan insanlara ve kusurlarına odaklanır. Yeni türdeki gerçekçi drama ve tiyatro, bu sanat hareketini 19. yüzyıl izleyicilerine getirdi.
Gerçekçiliğe Doğru Tiyatroda Yenilik
Ibsen'in oyunları ve tiyatro yapımları günümüzde geleneksel ve eski moda gibi görünse de, 19. yüzyılın son yarısında gerçekçilikleri nedeniyle radikal olarak kabul edildiler. 19. yüzyılın ilk yarısında Avrupa tiyatroları, gerçekçilikten uzak olan yapımlar sahnelemekteydi. Basit hikayeleri mutlu sonla biten, stereotipik karakterlere sahip melodramalar popüler tiyatronun egemeniydi. Yüce kahramanların abartılı duygularını ifade ettiği tarihsel büyük spektakülleri ya da trajedileri ciddi oyun olarak kabul ediliyordu. Oyunculuk formal ve stilize edilmişti, sahne tasarımları ise boyalı arka planlardan oluşuyordu.
Fransız oyun yazarı Eugene Scribe'ın "iyi yapılmış oyunlar" adlı formülü de Avrupa tiyatrolarında sıklıkla yer almaktaydı.Yazar Hakkında
Henrik IbsenYazar · 19 kitap
'Eleştirel gerçekçi' edebiyat anlayışının tiyatrodaki öncüsü, çağdaş tiyatronun kurucularından, Norveçli oyun yazarı ve şair.
Mali bunalıma düşmüş Norveçli bir tüccarın oğlu olan Ibsen, Kristiana'ya girerek üniversite adayları için düzenlenen eğitim kurslarına katılır. İlk oyunu Catiliana'yı 1850'de yazar. 1851'de Bergen'de Den Nationale Scene'ye Sahne Ozanı olarak atandıktan sonra oyun yazarlığı daha ağırlık kazanır. 188 oyunun sahnelenmesinde yer alır. Norveç Tiyatrosu'nun sanat yönetmeni olur. Tiyatro iflas edince maddi güçlükler yaşar ve kendisine yardım bağlanması için Meclis'e başvurur. 1863'te Norveç'te Kristiana Tiyatrosu'nda sanat danışmanı olur; burs için yine hükümete başvurduğunda kendisine 'burs değil, iyi bir dayak gerektiği' yanıtını alır. Tatlı İsteyenler adlı oyunun başarı kazanması üzerine hükümet yurt dışına geziye gidebilmesi için kendisine bu sefer mali yardımda bulunur. Dönemin en ünlü yazarı Bjornson'dan mali destek görerek 1864'te İtalya'ya gider ve zaman zaman Norveç'e dönse de 27 yıl yurt dışında kalır.
Batı tiyatrosu üstünde derin etkiler bırakan ve dram sanatının en büyük ustalarından sayılan Ibsen, kendi konumunu şu sözlerle yansıtır:
'Yeni bir evrenin yaratılışına katkısı olanların başında geldiğim söyleniyor. Bense, tam tersine, yaşadığımız çağın birçok nedenden ötürü ancak birtakım yeni şeyler doğurabilecek, sona ermiş bir çağ olarak nitelenebileceğine inanıyorum.'
19. yüzyılın diğer büyük oyun yazarları gibi romantik, bireyci ve anarşist bir dünya görüşünün etkisinde yapıtlar vermiş olan Ibsen, yazdığı eleştirel gerçekçi oyunlarda toplum bireylerinin yanılsamalarını, nevrotik ve ruhsal çalkantılarını açığa sermiş; bireyin boşa çıkan yaşam uğraşını, toplumun dış yüzü ile iç yüzü arasındaki karşıtlığın yol açtığı çelişkilerin üstesinden gelemeyişini irdelemiştir.
