Gönüllü Kulluk
Étienne de la BoétieYazar:
Étienne de la Boétie
Çevirmen:
Can Erhan Kızmaz
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
112
Basım Tarihi:
Ocak 2016
İlk Yayın Tarihi:
Temmuz 2015
Yayınevi:
Chiviyazıları Yayınevi
Orijinal Adı:
De La Servitude Volontaire, Ou Le Contr'un
ISBN:
9786054959341
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev
581 okunmaİmge Kitabevi · Haziran 2018 · 127 s.
Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev
307 okunmaAlfa Yayınları · Temmuz 2015 · 135 s.
Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev
242 okunmaAlfa Yayıncılık · Temmuz 2015 · 135 s.
Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev
166 okunmaOpera Kitap · Ekim 2021 · 72 s.
Gönüllü Kulluk
43 okunmaChiviyazıları Yayınevi · Ocak 2016 · 112 s.
Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev
2 okunmaAlfa Yayınları · 27 Ekim 2022 · 135 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Genç yaşta toprakla kucaklaşan bir insan. Yaşasaydı ne eserler çıkarır diye düşünmekten alıkoyamıyor kendini insan. Kitabı okurken aklımdan geçen şeyleri de yansıtmak isterim öncelikle Montaigne ile sıkı dostluğu ardından da Montaigne'den daha iyi bir yazar olabileceği gerçeği ve küçük yaşta yazdığı yazının günümüzde de geçerliliği. Tüm bunlar da yaşasaydı ne eserler verebileceği konusunda bir düşünceye kaptırıyor insanı. Okumanızı tavsiye ederim. (Size savaşın demiyorum sadece desteğinizi geri çekin. )
Tiranlık üzerine bir söylev
Bu kitabı 
Sarah Bakewell’in 
Nasıl Yaşanır ya da Bir Soruda Montaigne'in Hayatı adlı eserini okurken keşfettim. Kısa ama çok derinlikli bir eser. Étienne de la Boétie bu eseri henüz 16-17 yaşında Orléans üniversitesinde hukuk öğrencisiyken yazmış. Öyle güzel atıflar var ki tarihi olay ve şahsiyetlere, hadi bunları tarih derslerinden bilirsin de, bu çıkarımları nasıl yaptın, bu zekice bağlantıları nasıl kurdun dedim hayretle.
Gönüllü Kulluk hakikaten çağının ötesinde bir eser, siyaset bilimi alanında gerçek bir el kitabı.
Tiranlık üzerine konuşmuş yazar. Tabi tiranın tarifini yapmaktan ziyade, tiranı gerçekte ayakta tutan güçten yani gönüllü kullardan bahsetmiş daha çok. Vurucu bir sözle olaya girmiş; “size savaşın demiyorum, sadece desteğinizi çekin.”
“halk desteğini çektiğinde tiranlar da düşer.” Tabi gönüllü kulları koşulsuz şartsız suçlamıyor yazar. Köleliğin içine doğmuş, özgürlüğü hiç tatmamış insanlar onun için niye mücadele etsin diyor. Güneşi hiç görmemiş insanlardan aydınlığın savaşını vermelerini nasıl bekleyebiliriz?
Étienne de la Boétie’nin bahsettiği şüphesiz devlet yönetimindeki tiranlar. Fakat ben bu eseri biraz da birey özelinde yorumlamak istedim. Her insan sahip olduğu sosyal çevresi ile birlikte kendi içinde bir devlet gibidir. Ve her insanın kendi hayatında bir ya da bir kaç tiranı vardır, şayet kendini özgürleştiremediyse. Bu bir grup lideri olabilir, toksik bir sevgili, dediğim dedik anne-baba, zorba patron, baskıcı sosyal çevre… Birey kendini özgürleştiremiyorsa, yazarın da deyimi ile taşındığı boyunduruğun ağırlığını fark edemiyorsa, bu köleliği sürdürmeye mahkumdur. Fiziksel özgürlük, düşünsel özgürlükle başlar. Tabi ki özgürlüğe giden yok öncelikle tutsak olduğunu fark etmekten ve bunun bir yazgı olmadığını kabul etmekten geçer. Mevzuyu kitabın konusuna bağlayacak olursak; devletin içindeki tiranlardan kurtulmanın
Sarah Bakewell’in Nasıl Yaşanır ya da Bir Soruda Montaigne'in Hayatı adlı eserini okurken keşfettim. Kısa ama çok derinlikli bir eser. Étienne de la Boétie bu eseri henüz 16-17 yaşında Orléans üniversitesinde hukuk öğrencisiyken yazmış. Öyle güzel atıflar var ki tarihi olay ve şahsiyetlere, hadi bunları tarih derslerinden bilirsin de, bu çıkarımları nasıl yaptın, bu zekice bağlantıları nasıl kurdun dedim hayretle.
Gönüllü Kulluk hakikaten çağının ötesinde bir eser, siyaset bilimi alanında gerçek bir el kitabı.
Tiranlık üzerine konuşmuş yazar. Tabi tiranın tarifini yapmaktan ziyade, tiranı gerçekte ayakta tutan güçten yani gönüllü kullardan bahsetmiş daha çok. Vurucu bir sözle olaya girmiş; “size savaşın demiyorum, sadece desteğinizi çekin.”
“halk desteğini çektiğinde tiranlar da düşer.” Tabi gönüllü kulları koşulsuz şartsız suçlamıyor yazar. Köleliğin içine doğmuş, özgürlüğü hiç tatmamış insanlar onun için niye mücadele etsin diyor. Güneşi hiç görmemiş insanlardan aydınlığın savaşını vermelerini nasıl bekleyebiliriz?
Étienne de la Boétie’nin bahsettiği şüphesiz devlet yönetimindeki tiranlar. Fakat ben bu eseri biraz da birey özelinde yorumlamak istedim. Her insan sahip olduğu sosyal çevresi ile birlikte kendi içinde bir devlet gibidir. Ve her insanın kendi hayatında bir ya da bir kaç tiranı vardır, şayet kendini özgürleştiremediyse. Bu bir grup lideri olabilir, toksik bir sevgili, dediğim dedik anne-baba, zorba patron, baskıcı sosyal çevre… Birey kendini özgürleştiremiyorsa, yazarın da deyimi ile taşındığı boyunduruğun ağırlığını fark edemiyorsa, bu köleliği sürdürmeye mahkumdur. Fiziksel özgürlük, düşünsel özgürlükle başlar. Tabi ki özgürlüğe giden yok öncelikle tutsak olduğunu fark etmekten ve bunun bir yazgı olmadığını kabul etmekten geçer. Mevzuyu kitabın konusuna bağlayacak olursak; devletin içindeki tiranlardan kurtulmanınKendini bilmeyen insan ,bilmen gerekenleri nasıl bileceksin?Hayat ve İnsan
Gönüllü kulluk değil bence;
GÖNÜLLÜ APTALLIK. Yada
ÖĞRENİLMİŞ ÇARESİZLİK,YADA
ÖĞRETİLMİŞ CEHALET.
...
Gönüllü kulluk değil bence;
GÖNÜLLÜ APTALLIK. Yada
ÖĞRENİLMİŞ ÇARESİZLİK,YADA
ÖĞRETİLMİŞ CEHALET.
...
Gönüllü kulluk değil bence;
GÖNÜLLÜ APTALLIK. Yada
ÖĞRENİLMİŞ ÇARESİZLİK,YADA
ÖĞRETİLMİŞ CEHALET
10/10
2019 76. kitabı
Sadece Desteğinizi Geri Çekin!
Gönüllü Kulluk,
1546-48 yılları civarında Orleans Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde genç bir öğrenci tarafından kaleme alınan bu metin bugünkü dünyamız halkında ne söylüyor?
Bu kitap, şu dönemi eskiye bakarak anlamaya çalışan ve daha iyi değerlendirip gücünün farkına varmak isteyen okuyuculara, Boetie aracılığıyla kılavuzluk ediyor.
Boetie’nin söylevi, sadece 16. yy, monarşi toplumları için değil, 21. yy demokrasilerinde, seçimle başa gelenlerin de nasıl bir egemenlik kurabileceklerine dikkat çekiyor.
Destek vermenin ve desteği çekmenin ne kadar anlamlı olduğuna işaret ediyor.
Size savaşın demiyor la Boetie, sadece desteğinizi geri çekin!
Unutulan Özgürlük: Kulluğun Doğallaşması
“Kulluk etmemeye karar verdiğiniz an özgürsünüz demektir.” (s. 8, 26)
Metin kısa olmasına rağmen zihinsel olarak insanı uzun süre meşgul edebilecek bir kapasiteye sahip. Etkileyici yanı tiranlık eleştirisi yapmasından gelmiyor. İnsan okurken kendi eliyle kurduğu boyun eğme düzeniyle yüzleşmek zorunda kalıyor.
Kitabın ilk yarısında La Boétie’nin metni, ikinci kısmındaysa bu metne dair yorumlama kısmı yer alıyor. Açıkçası yorumlama kısmına ne kadar ihtiyaç duyulduğundan tam emin değilim çünkü orijinal metin zaten oldukça açık, akıcı ve anlaşılır. Yine de Montaigne’in, La Boétie için “çağımızın en büyük insanıdır” diyebilecek kadar güçlü bir yargıda bulunması boşuna değil. Burada karşılaştığımız şey yalnızca bir dönem metni olmaktan ötesi, kendi çağından hareket ederek bugüne dek uzanabilmesi.
Kitap belirli bir rejimi savunan ya da belli bir siyasal tarafı destekleyen militan bir metin değil. Yönetim biçimini değiştirmeye çalışan bir metin hiç değil. Yazarın derdi daha köklü bir soruyu sorgulamak: İnsan neden boyun eğer?
“Biçimi ne olursa olsun, özü tiranlıktır hep.” (s. 106)
Sorun, kötü bir hükümdar ya da yanlış rejim değildir. Sorun, yöneten-yönetilen ayrımının bizzat kendisidir:
“Bölünmüş olan her toplum, bir başka deyişle insanların yönetenler ve yönetilenler şeklinde ikiye ayrıldığı her toplum, zorunlu olarak bir kulluk toplumudur.” (s.75)
La Boetie’ye göre insan doğası özgürdür. Hükmedilmeye ya da boyun eğmeye programlı bir varlık değildir. Burada Aristoteles’in “zoon politikon” tanımıyla da arasına mesafe koymaktadır. Özgürlüğün kaybını siyasi bir kayba bağlamaz, ona göre ontolojik ve ahlaki bir bozulma halidir.
Metnin beni en çok etkileyen yeri özgürlüğünü kaybeden insanın insanlığını da yitirmeye başladığını söylemesi. Bu, bir yozlaşma; kulluğun doğal
“(…) sanki özgürlüğünü kaybettiği değil de, köleliğini kazandığını sanırız.”
- Gönüllü Kulluk Üzerine Söyle [sf.101]
İlk karşılaşma üzerinden geçen on koca yıl sonrasında, söylev ile yollarımız tekrar kesişti. Kıskıvrak yakalayıverdi cümleler, özgürlüğe yelken açmaya davet ederken.
Fransız yazar, hukukçu ve düşünce insanı Étienne de la Boétie kitabı kaleme aldığında henüz yirmili yaşlarının başındaydı. İncelemeye geçmezden evvel bir kabul ile başlamak istiyorum. Şu kısacık düşün yazısında yer alan ifadeler, yaşını başını almış bir çağdaşa ait olsaydı ‘pek de matah şeyler ortaya koymamış ki’ diyebilirdim. Okurken bunu da bilmiyordum diyebileceğiniz bir kaç detay haricinde aslında hepimizin pek çok defa karşılaştığı önermeler yer alıyor kitapta. Ancak monarşi yanlısı bir aile ortamında doğmuş olmasına rağmen, hele ki Orta Çağ Avrupası’na denk gelen yıllarında, böylesine cesur cümleleri ortaya koymuş olması yazara hayli önemli bir dikkat vermeyi gerektiriyor. Sivil itaatsizlik üzerine kaleme alınmış öncü yazılardan bir tanesi olabilir 
Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev . Kitabın kendinden menkul değerini yücelten bir detay da bu olsa gerek.
Yazarın merak ettiği bir kaç husus var: ne ara özgürlükten feragati kabul ettiğimiz sorusu sanırım onun nezdinde cevap bulması gerekenlerden ilki gibi. Ormanda insanlarca köşeye kıstırılan bir filin, özgürlüğü uğruna dişlerini sert yerlere vura vura kırıp bırakarak kaçmaya çalışmasından örnek veriyor mesela. Ya da başka canlıların kendi özgür ortamlarından, kendi tabiatlarından alıkonulduklarındaki hiç değilse ortaya koydukları pasif direnişlerinden… Sonra şunu diyor, insan daha mı umursamaz ki özgür ruhundan böylesine kolayca ödün verebiliyor. Ne ara
Étienne de la Boétie kitabı kaleme aldığında henüz yirmili yaşlarının başındaydı. İncelemeye geçmezden evvel bir kabul ile başlamak istiyorum. Şu kısacık düşün yazısında yer alan ifadeler, yaşını başını almış bir çağdaşa ait olsaydı ‘pek de matah şeyler ortaya koymamış ki’ diyebilirdim. Okurken bunu da bilmiyordum diyebileceğiniz bir kaç detay haricinde aslında hepimizin pek çok defa karşılaştığı önermeler yer alıyor kitapta. Ancak monarşi yanlısı bir aile ortamında doğmuş olmasına rağmen, hele ki Orta Çağ Avrupası’na denk gelen yıllarında, böylesine cesur cümleleri ortaya koymuş olması yazara hayli önemli bir dikkat vermeyi gerektiriyor. Sivil itaatsizlik üzerine kaleme alınmış öncü yazılardan bir tanesi olabilir Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev . Kitabın kendinden menkul değerini yücelten bir detay da bu olsa gerek.
Yazarın merak ettiği bir kaç husus var: ne ara özgürlükten feragati kabul ettiğimiz sorusu sanırım onun nezdinde cevap bulması gerekenlerden ilki gibi. Ormanda insanlarca köşeye kıstırılan bir filin, özgürlüğü uğruna dişlerini sert yerlere vura vura kırıp bırakarak kaçmaya çalışmasından örnek veriyor mesela. Ya da başka canlıların kendi özgür ortamlarından, kendi tabiatlarından alıkonulduklarındaki hiç değilse ortaya koydukları pasif direnişlerinden… Sonra şunu diyor, insan daha mı umursamaz ki özgür ruhundan böylesine kolayca ödün verebiliyor. Ne ara
Eser 16. yüzyılda Fransız düşünür Etienne de La Boétie tarafından kaleme alınmış, yönetici yönetilen ilişkisinin özgürlük ve kulluk temelinde değerlendirilmeye ve açıklanmaya çalışıldığı bir yapıt. Yazar insanların neden özgürlüklerinden fedakarlık yaparak yöneticilerin emri altına girdiklerini açıklamaya çalışıyor, bunun sebeplerini araştırıyor. La Boétie devletin siyasi yapısını monarşi, oligarşi, aristokrasi, demokrasi gibi yönetim türlerine ayırmadan, insanların yaşadığı devletteki siyasi yönetimin şekli her ne olursa olsun bunları tiranlıkla özdeşleştirerek hepsini özgürlüğü kısıtlayan bir yapı olarak ele alıyor. Bu eserde anlatılmak istenen asıl konu tiranların savaş, baskı, işgal, zorbalık, zalimlikleri sonucu halkı köleleştirmesinden ziyade, bu tiranın egemenliği altında yaşayan halkın tiranı devirip, ortadan kaldırmaya gücü yeteceği halde bunu yapmamaları, ona uymayı zaruri görmeleri, bu kulluktan memnuniyet duymaları ve kendilerini bu şekilde özgür hissetmeleri. İyi okumalar diliyorum...
Siyaset olgusunu iktidar ilişkileri biçiminde algılayan La Boetie, bugün bile kafaları kurcalayan," insanların nasıl olup da itaat etmekle kalmayıp boyun egmeyi, hatta kulluk etmeyi arzuladıkları" sorununu yapıtının odak noktasına yerleştirir. La Boetie, iktidar olgusunu ve bunun ideolojik dayanaklarını irdelemekle yetinmez; iktidar ilişkileri ağının en üst düzeyde kuramsallaşmış biçimine, bir başka deyişle devlet sirununa yönelir. Tiran ın ya da Bir iktidarından yola çıkarak 16. y.y. Fransa sında artık açıkça belirginlesmeye başlayan modern devletin gerçeğine ulaşır.
Günümüzü anlamak için okunabilecek etkili bir eser. İyi okumalar dilerim...
Parti kur oy verelim La Boetie
Uzun zamandır okumayı düşündüğüm bir kitaptı kendisi. Bir siyasi kitaba göre oldukça anlaşılır ve HERKESİN OKUMASI GEREKLİ. Siyasi kitaplar okumayı seviyorsanız bayılırsınız. Kitapta verilen örnekler oldukça başarılı ve günümüze bile halen uyuyor. İnsan kula kul nasıl olur? Özgürlüğünü nasıl satar ve nasıl önemsizleştirir? Eserin temel konusu bu.
Kitap asırlar önce yazılmasına rağmen günümüzde bile güncelliğini koruyor. Kıssadan hisse çıkaracak olursak; insan özgürlüğünü bazen bir şişe şaraba, ya da günümüzdeki gibi bir paket makarnaya:D satabilir, cahil halk Tiran’ı besler ve onu maymun iştahlı yapar.
Ey halkım! OKUYUN Kİ GÖZÜNÜZ AÇILSIN OKUYUN Kİ KULA KUL OLMAYIN İRADENİZİ SATMAYIN. UNUTMAYIN TİRANI KORUYAN SİLAH DEĞİL, SİZİN ONU DESTEKLEMENİZ.
Gönüllü Kulluk ve Kölelik
Puan vermedi·135 syf.·
2019 101. kitabı
İnsan hiç kula kulluk eder mi,
Hele ki gönüllüyse buna akıl erer mi?
Montaigne’in en yakın dostu olan La Boetie, sivil itaatsizlik ve şiddetsiz direnişin ilk savunucularından biridir. Hani bana arkadaşını söyle sana kim olduğunu söyleyeyim ifadesi anlam kazanmıyor değil bu bilgiyle. Lakin herhalde bu ifade de günümüzde pek anlamı kalmadı sonuçta herkes herkesle arkadaş. Gel görün ki yazarımızın ömrü kısa sürmüş otuzlu yaşların ilk yarısında vefat etmiştir.
Şimdi yazarı bir kenara koyup kitaba eğildiğimizde yazarın kastettiği gönüllü kulluk ile günümüz modern ya da postmodern toplumdaki gönüllü köleliğin farklı olduğunu vurgulamak gerektiğini düşünüyorum. Yazarın kulluk sistemi 16.yüzyılın yönetim biçimi merkezli olup tiranlık ve monarşi merkezlidir. Bu merkezde bilgi eksikliği ve cehalet had safhadadır ve toplumların birbirinden haberi olması çokta olanaklı değildir. Daha doğrusu bilgi akışkanlığı daha ilk adımlarını atmaya çalışmaktadır. Peki günümüzde gönüllü kölelik nedir diye baktığımızda gönüllü kulluğun tersine bilgi akışkanlığı had safhada ve toplumların diğer toplumları gözlemlemesi ve dersler çıkarması pek olanaklıyken neden gönüllü kölelik tercihinde bulunuyoruz? Pek tabii tarihten ders çıkarmamak ve bazı şeylerin aslında bilinmesinin insanın anlam kabiliyetine herhangi bir artısının olmamasından dolayı. Bunu biraz daha açmam gerekirse bir şeyi bilmeniz anladığınız anlamını taşımaması demektir. Misal ilahi dinlerin oruç ibadeti bilinen şeyin bir anlam yoksunluğuna sahip olduğunu bunun içinde bu anlam boşluğunu doldurmak için olayın deneyimlenmesi gerektiği üzerinde durur. Böylelikle ifade edilen dönemlerde dinlerin mensupları ruhlarını terbiye edip bazı imkanlardan yoksun olan diğer insanları anlamaya çalışır. Ne kadar başarılı olduğu bizim konumuz değil
Yazar Hakkında
Étienne de la BoétieYazar · 5 kitap
Étienne de La Boétie, 1 Kasım 1530'da Fransa'nın Périgord bölgesinin küçük bir kenti olan Sarlat'da doğmuştur. Soylulaştırılmış burjuva kökenli olan La Boétie, ailesinin etkisiyle Orléans Üniversitesi'nde hukuk öğrenimi görmüştür.
Fakülteyi bitirdikten bir yıl sonra, 1554'te bu genç hukukçu, kral II. Henri'nin onayı üzerine Bordeaux Parlemantosu'nda danışmanlık görevine kabul edilmiştir.Ölümüne dek bu görevi sürdüren La Boétie, 1557 yılında kendisi gibi danışman olan Montaigne ile tanışmıştır. Bu iki düşünür arasında çok yakın bir dostluk ilişkisi kurulmuştur.
'Fransız yargıç, politik filozof, anarşist ve Fransa siyaset felsefesinin kurucusu' olarak nitelendirilmektedir.
