Çevirmen:
Aydın Arıt
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 57 dk.
Sayfa Sayısı:
351
Basım Tarihi:
2005
Yayınevi:
İnkılap Yayınevi
Orijinal Adı:
Den Skrattande Polisen
ISBN:
9789751022868
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
İsveç'te Noel yaklaşırken bir otobüste 9 kişi öldürülür. İsveç tarihinin ilk toplu katliamı için Martin Beck ve İsveç'in tüm iyi detektifleri toplanır. Ölen dokuz kişiden biri de polistir.
Kuzey polisiyelerini beğenmeme rağmen bu kitabı pek sevemedim. Aralıklarla okuyarak bitirmeye çalıştım. Uzun diyalogları ve yavaş ilerleyen polisiyeleri sevenler için diyebilirim.
Selam Maj Sjöwall & Per Wahlöö “Martin Beck Serisi 04 / Gülen Polis”. Serinin okuduğum ilk dört kitabı arasında, konusunu dokusunu en kompleks bulduğum eser oldu. Wahlöö ve Sjöwall tanıştıklarında, Wahlöö Komünist Parti üyesi ve yazdığı politik kitaplar satmıyorken, ikili birlikte bir polisiye seri yazmaya karar verir, Sjöwall bir röportajında “Toplumu sol bakış açımızdan tanımlamak istiyorduk. İsveç’in refah devleti imajının altında yatan yoksulluk, suça eğilim ve vahşet kavramlarını polisiye romanlar yoluyla aktarabileceğimizi farkettik” demiş. Nitekim okurken, seri boyunca kademeli olarak, toplumsal hiyerarşiden, yeme içme alışkanlıklarına, mesleki alanlarda cinsiyet anlayışına, çocuk yetiştirmeye kadar giden yelpaze, genişliyor. Biçim ve dil konusunda yazarlarının, eğitimli eğitimsiz tüm İsveçlilerin anlayabileceği, akıcı ve eleştirel bir seri yazma hedefi, başarılı olup, Martin Beck dünya literatüründe, polisiye klasikler arasına girebilmiştir. İlk üç kitap için kaleme aldığım genel özellikler bu eser için de geçerli. 1960’ların kriminal eksiklikleri, delilleri bulma ve incelemedeki teknolojik yetersizlikler, maktul/katil, suç/suçlu, sanık/tanık her alanda kendini hissettiriyor. Bu gediği, etkin sorgulama diyalogları, zekice kurulan bağlantılar, küçük ipuçları ile sonuca mantıklı bir zeminde varıyor olması kapatıyor. Bire bir insan ilişkilerini esas alan seri, karakter devamlılıklarıyla bir dizi film havasındayken, birbirinden bağımsız suçların başlayıp biten konusuyla da “film” gibi diye de nitelenebilir. Benim açımdan karakter devamlılığı olan serilerin sıralı okunması daha lezizken, konuların bu birbirinden bağımsız hali kitapları sırasız tek tek de okunur kılıyor. İskandinav edebiyatının bu gözde serisi ilk kitaptan itibaren tavsiye listemde, dördüncüde de
Martin Beck serisiyle yolum uzun zaman önce kesişmişti. Aradan geçen zaman, bazı detayları ve karakterleri hafızamın derinliklerine gömmüş olsa da, Gülen Polis ile yeniden buluştuğumda bu unutkanlığın aslında tatlı bir sürprize dönüştüğünü fark ettim.
Kitabın başındaki, yazarların seriyi neden ve nasıl kaleme aldıklarına dair o kısa ama etkileyici bölüm, Sjöwall & Wahlöö ikilisinin sıra dışı ilişkisini ve edebiyata yaklaşımlarını bir kez daha hatırlattı. Zaten seriye ilk başladığımda yazarların yazma sürecini merak edip, hayatlarını araştırmıştım.
Dürüst olmam gerekirse, serinin ilk üç kitabında biraz zorlandım. Bu kendine has İskandinav polisiyesi, başlangıçta bana biraz ağır gelmişti. Gülen Polis’e başlarken de korkuyordum. Ama yanılmışım! Sayfalar adeta su gibi aktı, beklentimin çok üzerinde bir okuma süreci yaşadım. Diğer kitaplara dair net anılarım kalmamış olabilir, ama Gülen Polis tartışmasız favorim oldu.
Kitabın içinde öyle bir sahne vardı ki, kahkahalarıma engel olamadım. Ağır yaralı, bilinci kapalı, hatta ölümle burun buruna bir tanık, hastane yatağında gözlerini yeni aralamışken polisin hemen "Hadi bakalım, anlat ne oldu?" diye sorguya başlaması... O anın absürtlüğü öylesine komikti ki, yüzümde aptal bir sırıtışla okumaya devam ettim. Ama adamlar ne yapsın şimdiki gibi teknoloji gelişmiş değil ki sadece görgü tanıkları, zekaları ve olay yeri inceleme ile ellerinden geleni yapmaya çalışıyorlar.
Spoiler vermeden anlatmam zor ama, kitabın sonundaki çözüm ve çözüme ulaşma sürecinde yaşananlar beni hem şaşırttı hem de gülümsetti. Başta sıradan gibi görünen otobüs katliamı, yıllar öncesine uzanan bir cinayete bağlanırken, bana da keyifli bir süreç yaşattı.
Martin Beck serisinin 4. kitabı olan Gülen Polis serinin önceki kitapları gibi şahaneydi. Özlemişim Martin ve çalışma arkadaşlarını. Okurken belki de dinlendiğim tek polisiyedir Martin Beck.
Bir otobüste katliam olur ve 9 kişi hayatını kaybeder. İçlerinden biri de Martin'in ekibindendir. Peki bu polis rastgele mi öldürüldü yanlış zamanda yanlış yerde olmaktan kaynaklı yoksa bu polisin katli için mi otobüsteki diğer kişiler de öldürüldü?? İşte bu soruların peşinde tadı damağımda kalan bir hikaye oldu.
Polisiye sevenler için seri hakkında genel bir bilgilendirme de yapmak isterim zira ödüllere doymayan bir seri. Kuzey Polisiyesinin mihenk taşlarındann. 1965-1975 yılları arasında her sene 1 kitap olmak üzere yazılıyor ve 10 kitaptan oluşuyor seri. Serinin iki ikişi tarafından yazıldığını ve hatta bu iki kişinin karı-koca olduğunu belirtmek isterim.
Hatta yazım sürecini şöyle özetlemek mümkün ki bu yazı kendileriyle yapılan bir konuşma sonucu yazılmıştır:
"Yayıncılık tarihinde -yazmakla ilgili- en dikkat çekici iş birliklerinden biri. Bir erkek ve bir kadın, bir çift, her akşam yazmak için aynı masaya oturuyor. Yemeği hallettikten ve çocuklarını uyuttuktan sonra... Kadın daha önce hiç kitap yazmamış, adamın yayımlanmış kitapları var ama ikisi de ilk kez bu şekilde çalışıyor... Gerekirse tüm gece uzun uzun yazıyorlar. İkisi de farklı bölümler yazıyor, ertesi akşam bölümleri değiştirerek yazmaya devam ediyorlar. Birinin başladığı bölümü, diğeri bitiriyor. Bölümler ilerledikçe bir- birlerinin editörü de oluyorlar. Tartışmıyorlar, en azından kelimeler ve cümleler hakkında. Sanki birbirlerini doğal- lıkla ve rahatlıkla tamamlıyorlarmış gibi büyük bir uyumla yazmaya devam ediyorlar..."
Serinin altıncı kitabını yazarlarken Per Wahlöö ağır bir hastalık geçirmeye başlıyor;
Martin Beck Serisinin Dördüncü kitabı.
Stockholm'un ortasında gece vakti bir katliam gerçekleşir ve dokuz kişi hayatını kaybeder. Ölenlerden biri de Martin Beck'in meslektaşıdır.
Tesadüflere inanmayan dedektifimiz ölen polis arkadaşı içinde bu toplu cinayeti çözmek zorundadır.
İlgisini çeken okurların okumasını tavsiye ederim.
PolisiyeEdebiyat
Selam
Serinin dördüncü kitabı ’Gülen Polis’
.
İsveç ve dünya İçin de dolu bir dönem 1960’lı yıllar. ABD ve Batı ülkelerinde, madde bağımlılığının, yayılıp, artması, Vietnam'daki Amerikan savaşına karşı şiddet içeren gösteriler ve protestolar, seri katiller, artan göçler, vs vs. Sanayileşmenin, uluslararası silah ticaretinin ve kapitalizmin hızla gelişmesi ve arada sıkışan, yıkılan aileler ve buna ayak uyduramayan mutsuz insanlar....
Tüm bunlar bize o dönem ki İsveç kültürünün bir fotoğrafını yansıtıyor. İşte bu insanların, trajedisini yazdı bu iki yazar, başardılar da...
İskandinav Polisiyesi genelde, toplumsal bir mesajı da beraberinde taşırlar.
Çiftin, sol kanat ideolojik görüşleri artık takip edenler için biliniyor, ve seri boyunca aralara serpiştirildiğini görebiliyoruz. Ama bu, sosyopolitik yorumlar, hikayenin kendisini gölgede bırakmıyor.
Martin Beck romanlarının tek özelliği iyi yazılmış birer polisiye oluşları değildi diye düşünüyorum. Bence başarısı daha ziyade polisiyeyi sadece bir "öldürme olayı" bir "cinayet zinciri" vs. olarak ele almamaları. Topluma ve toplumdaki değişimlere ayna tutmaları da çok önemli. Çoğu polisiyelerde yaygın olan, iyi veya şeytani karakterler değil, burada daha çok, sıradan, hayatın içinden insanlara yer veriliyor. Ki böylelikle entrikayı olabildiğince mantıklı nedenlere dayandıran yazarlar, metinlerinin arasına toplumsal eleştiriler de serpiştiriyorlar. İskandinav polisiyelerden bir yığın şey öğrendim mesela.
Her romanın arka planında İsveç hükümetlerinin o devirde uyguladığı sosyal devlet anlayışının acımasız bir eleştirisi var. Per Wahlöö'nün kendi deyişiyle;
"Ahlaken tartışmalı ve ideoloji yoksunu, burjuva türü bir sosyal devlet anlayışının karnını yaran bir neşter gibi kullandık."
Seri, neredeyse 50 yıl öncesini, gündemini ve
İskandinav polisiyesinin atası sayılan Martin Beck serisinin dördüncü kitabı Gülen Polis ,Vietnam savaşının ve protesto gösterilerinin gölgesinde geçiyor. Savaşın protesto edildiği günün gecesinde Stockholm'de bir otobüste dokuz yolcu öldürülür. Bunlardan biri de polistir.
Olayı cözmek için her bir ipucunun peşine düşen ve çözmeleri ayları bulan dedektifler meselenin 16 yıl önce işlenen bir cinayete dayandığını fark ederler. 1960'lı yıllardan geçen olayın çözümü pek tabii ki aylarında bulur. Şimdiki gibi DNA analizi,polis kamerası, telefon takibi,GPS .....vesaire yok.
"Vintage polisiye " diyebileceğim bu seriyi bence okuyun. Okuması çok keyifli.
#yorum
Seri harika devam ediyor. Martin Beck serisinin 4.’üncü kitabı da bitti ve yine çok beğenerek okudum. Sürükleyici, merakla ilerleyen bir polisiye serisi. Bu sefer de Stockholm’da bir otobüste dokuz kişi öldürülüyor ve bu ölenlerden birisi polis. Bizim Beck yine efsane zekasıyla olayı çözüyor. Bu seriyi hala okumadıysanız çok şey kaçırıyorsunuz.
Soğuk ve yağmurlu bir Stockholm gecesinde bir otobüste dokuz yolcu katledilir.Hayatini kaybeden bu yolculardan biri de polistir....
.
Martin Beck serisinin 4. Kitabi Gülen Polis ve benim en beğendiğim kitabı ki bu eser ile ikili Edgar Ödülü de dahil pek çok ödülü almaya başlar. .
Özlem Özdemir' in harika bir önsözü ile başlıyor kitap ve kesinlikle daha çok oturuyor herşey ve diyor ki "Bilimsel ve teknoloji ilerlemeler nedeni ile artık bir cinayet zanlısının fotoğrafını bulmak için Martin Beck ve ekibi gibi haftalarca beklemenize gerek yok .Artik attığımız bir mesaja anında cevap verilmemesine bile tahammülümüzün olmadığı bir hızda yaşıyoruz ama insanlar arasındaki eşitsizliğin,yoksulluğun, kadın cinayetlerinin çocuk istismarının elli beş yıl önceye kadar daha da arttığı,normalleştiği yillardayiz. Yazarlar 55 yıl önce imajı refah toplumu olan Isveç 'te insanlara toplumdaki eşitsizliği, suçun toplumsal nedenlerini anlatmak için yola çıktı " ve bende diyorum ki iyi ki ✌
Joe Nesbo,Stieg Larsson,Henning Mankell gibi polisiye yazarlara ilham kaynağı olmuş bir seri Martin Beck .Gerçekten polisiye severlerin okuması gereken ve nerden nereye diyebileceği bir seri... .
Soğuk ve yağmurlu bir Stockholm gecesinde bir otobüste
dokuz yolcu katledilir.Hayatini kaybeden bu yolculardan
biri de polistir....
•••
Martin Beck serisinin 4. Kitabi Gülen Polis ve benim en beğendiğim kitabı ki bu eser ile ikili Edgar Ödülü de dahil pek çok ödülü almaya başlar..
Özlem Özdemir' in harika bir önsözü ile başlıyor kitap ve
kesinlikle daha çok oturuyor herşey ve diyor ki "Bilimsel ve teknoloji ilerlemeler nedeni ile artık bir cinayet zanlısının fotoğrafını bulmak için Martin Beck ve ekibi gibi haftalarca beklemenize gerek yok .Artik attığımız bir mesaja anında cevap verilmemesine bile tahammülümüzün olmadığı bir
hızda yaşıyoruz ama insanlar arasındaki
eşitsizliğin,yoksulluğun, kadın cinayetlerinin çocuk istismarının elli beş yıl önceye kadar daha da arttığı, normalleştiği yillardayiz. Yazarlar 55 yıl önce imajı refah toplumu olan Isveç 'te insanlara toplumdaki eşitsizliği, suçun toplumsal nedenlerini anlatmak için yola çıktı " ve bende diyorum ki iyi ki
Joe Nesbo, Stieg Larsson,Henning Mankell gibi polisiye
yazarlara ilham kaynağı olmuş bir seri Martin
Beck .Gerçekten polisiye severlerin okuması gereken ve
nerden nereye diyebileceği bir seri....
Reklam
Yazar Hakkında
Maj SjöwallYazar · 12 kitap
1935 Stockholm doğumlu yazar aynı zamanda çevirmendir. Per Wahlöö ile beraber yazdıkları bir polisiye klasiği olan Martin Beck serisiyle tanınmaktadır. Bu seri birçok dile çevrilirken Edgar Allan Poe ve İsveç Akademisi başta olmak üzere birçok ödül almıştır. Aynı zamanda tek başına yazdığı romanları da vardır. Maj Sjöwall, İskandinav polisiyesinin kraliçesi olarak anılır.
