Yazar:
Daniel Quinn
Çevirmen:
Selen Çalık
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 18 dk.
Sayfa Sayısı:
293
Basım Tarihi:
Şubat 2016
Yayınevi:
Maya Kitap
Orijinal Adı:
Ishmael: An Adventure of the Mind and Spirit
ISBN:
9786055675394
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Dikkat! Spoi şeysinden içerir !
Daniel Quinn eserinde, açıkça ifade etmese de anarko-ilkelci bakış tarzına sahip bir dünya görüşünü ifade etmiştir. Hatta bu fantastik hikaye bana göre anarko-ilkelciliği en iyi ifade eden yazımsal bütünlerden bir tanesidir. Kitaba dair motto ise zannımca şudur:
"İnsanoğlu gittiğinde goril için bir umut olacak mı?"
İncelemeye girmeden önce yazarın eserine tema edindiği felsefeyi dilim döndüğünce izah etmeye çalışayım: Ortaçağ Avrupasında kilise dünya ve gezegenlerin konumu ile ziyadesiyle ilgilenmekteydi. Kilise bu açıdan bilime hegemonik bir baskı da uygulamıştır. Kilisenin görüşüne göre dahil olduğumuz güneş sisteminde Dünya gezegeni, sistemin tam ortasında yer alırken, güneş dahil diğer gezegenler vesair gök cisimleri dünyanın çevresinde ve yörüngesinde dönmektedirler. Kilisenin böyle bir bakış açısına sahip olmasının yegane sebebi, dünya'nın, dolayısıyla insanoğlunun kainatın merkezinde yer aldığına inanılmasıydı. İsevi inancına göre Tanrı'nın bir tür tezahürü ve Ruh'u olan peygamber İsa dahi Dünya'da vuku bulmuş ise, insan kainatın biricik sahibi, efendisi ve merkezi olmalıydı. Ortaçağ Avrupasında ki bağnaz inanış pozitif felsefenin bilimsel düşünce üzerinde egemenliğine değin sürdü. Sadece astronomi alanında değil diğer tüm düşünce sistemleri de bu açıdan tahakküm altında idi. Bilimin gelişip kainata objektif bir bakış açısıyla bakması bu anlayışı ters yüz etti. Zira bilim, insanlığın koca evrendeki önemsiz zerrelerden bir zerre olduğunu ortaya koymaktaydı.
Dünya'nın konumu bilim tarafından ortaya konsa da Dünyanın içindeki yaratıkların konumları ve insanın mutlak otoritesi günümüze değin sorgulanmamıştır. Sorgulanması gereken ise kısaca şudur: İnsan bu dünyanın mutlak amacı, sahibi ve üstün canlısı mıdır? Yoksa var olan canlı
Orhan Pamuk'un Yeni Hayat kitabı "bir roman okudum ve hayatım değişti" şeklinde lanse edilmişti piyasaya çıktığında. Tam da bu cümleyi bu kitap için kullanmak istiyorum ben. Bu kitaba rastlamak bir aydınlanma oldu benim için. Belki abartılı gelebilir ama bu kitabı okuduktan sonra çoğu yaşananlara İsmail'in açtığı pencereden bakıyorum ve kendimi hüzünlü hüzünlü gülümserken buluyorum. Kesinlikle okuduğum en etkileyici ve ufuk açıcı, hatta uyandırıcı kitaptı. Roman diye tanımlanıyor ama bir felsefe kitabı aslında. Hayatı, doğayı, insanlığı ve tanrıları, net, dolambaçsız, kelime oyunu yapmadan ama sizi düşünmeye sevk edici şekilde, sorunun kaynağının en başına götürüp sonuca ulaşmanıza rehberlik edecek şekilde anlatıyor ve anlamanızı sağlamaya çalışıyor İsmail.
İsmail kim diyorsanız kesinlikle ve kesinlikle ön yargılarınızı bir kenara bırakıp bu kitabı mutlaka okuyup "Kültür Ana" ile tanışmalısınız. Ön yargılarınızı bırakmadan okuyacaksanız, okuduğunuz en saçma, en gereksiz, mesnetsiz kitap ellerinizde duruyor olacak. Karar sizin!
Öncelikle ekleyeceklerim kitap incelemesini pek yansıtmayacaktır. Kitabın geneline hitaben değilde, tesir altında kalmamdan ötürü daha çok etkilendiğim yerleri yorumlayacağım.
Aslında öğrenilmiş çaresizlik olarak şahsımızı kısır döngüye sürüklediğimizin bilincindeydim. Bu duruma geniş yelpazede bakarsam, tepedeki insanların yarattığı hikayeleri algı oyunuyla kitleleri sürüklemesi -ne kadar biliyorum deseniz de sığ ve küçük yaşamımızda farkında olmadan dahi sürükleniyoruz - iyi örnek. Fakat kitapta yaratılan hikayeden kastı KÜLTÜR. Şimdi ne alakası var diyeceksiniz. Nesilden nesile aktarılan iç içe geçmiş hikaye örüntülerini biz yeni nesil olarak günümüze uyarlayıp yaşamıyor muyuz? Alın size yaratılan sanal, sahte hikayelerin aktarımı. Birde özgür iradeden bahsederiz insanlar olarak :) Komedi başka birşey değil.
Kitap üzerinden başka noktaya değinirsem "Dünya insanlar için yaratıldı" hikayesi veya kültürü. Bu söylediğime "Ben öyle düşünmüyorum" diyeceksiniz kesin :). Ah keşke buna inanabilsem ama hepimiz egoist sözde mükemmel yaradılışımızla noksan dünyayı cennete çevirdik!
Alfred Adler'in dediği gibi insanoğlunda aşağılık kompleksi ve üstünlük çabası hat safada ve yetersizliğimizi kapatmak, kendimizi kanıtlamak için sürekli çaba içindeyiz.
Kesinlikle okunması gereken kitap. Akıcı ve sade diliyle zamandan kopuyorsunuz. Ve ikinci kitabı B'nin Hikayesi de bulunmakta. Benim gibi yapmayın derim eğer alırsanız ikinci kitabıyla birlikte alın.
İsmail: Bir Zihin ve Ruh MacerasıEdebiyat
Son zamanlarda yakın çevrem de dahil hep bir varlığını sorgulama hali gelişti insanlarda. hatta bu durum bir akıma dönüştü. beyaz yakalının buhransal halleri diyorum ben buna. ismail-bir zihin ve ruh macerası isimli kitap genel olarak insanın yeryüzündeki kendi varlığını sorgulamasına yönelik felsefi bir kitap. yazar bu sorgulama halini ağırlıklı olarak dinlere vurgu yaparak geliştiriyor. kitaptaki ana tema kimlik ve yazar insanları “alanlar” ve “bırakanlar” olarak iki ana grubu ayırıyor. bırakanların yaklaşık üç milyon yıl boyunca dünyada nasıl zararsızca yaşamışken alanların yalnızca beş yüz yılda her şeyi nasıl çöküş noktasına getirdiği anlatılıyor. hikayenin anlatıcısı dünyayı sürüklendiği büyük yıkımdan kurtarmayı amaçlıyor ve bunu da ancak öğreterek yapabileceğine inanıyor. ama burada hiç değişmeyecek bir gerçek var ki o da insanoğlunun dünyayı sadece kendisi için yaratılmış olarak algılaması ve kendini dünyanın sahibi olarak görmesi. insanın doğasında dünyaya hükmetmek var. dünya onundur ve insan da bencil bir varlıktır. hal bu olunca böyle bir varlığa en basit bir felsefeyi bile aşılamak nasıl da imkansızdır varın siz düşünün.
Bir gazete ilanı ve ilanda bir öğretmenin dünyayı kurtarmak üzere öğrencilerini arama çabasıyla başlıyor kitap.Öğretmenimiz İsmail isimli bir goril.İsmail ile baş karakter arasında çoğunlukla diyalog şeklinde ilerleyen kitap sizi farklı bir düşünsel yolculuğa çıkarıyor, içinde bulunduğunuz dünya ile ilgili kendinize dönüp derinlemesine sorular sormanıza imkan sağlıyor.
İnsanoglunun temel doğa kanunlarını ihlal ettiğini,doğal rekabet yasasını çiğnedigini ,kendini diğer türlerden üstün sayarak ve piramidin en tepesine koyarak doğayı nasıl zaptettiğini, kaynaklarını hunharca tükettiğini ve diğer türlere yaşam alanı bırakmadığını beyninize ilmek ilmek işliyor.Tarım devrimi ile birlikte insanları Alanlar ve Bırakanlar olarak kategorize eden yazar , işleyişi daha çok dinler ve evrim üzerinden sürdürüyor.
Kitabı kapattığımda pürtelaş dünya için ne yapabilirim düşüncesi sardı beni.İçindeki bilgilerden ne kadarını kendinize pay çıkarırsınız,ne kadarı inancınıza ,ufkunuza ,bakış açınıza hitap eder bilemiyorum ancak dünya için telaşa kapılacağınıza eminim.
Bu kitabı okumak ancak iyi bir "şans" olarak nitelendirilebilir.Okudum ve şanslıyım.Artık bir gorilin gözüyle daha hassas bakabilirim dünyaya
"Öğretmen öğrencilerini arıyor, Dünyayı kurtarmak için içten bir arzu duyulması şarttır.Şahsen başvurun."Hepimiz bir zamanlar dünyayı değiştirmeyi kendimize amaç edinmişizdir.Peki sonra? Olmayacağına kanaat getirdikten sonra herkes eski hayatını idame ettirmeye devam etti.Peki böyle bir ilanla karşılaşsaydınız, başvurur muydunuz?Peki başvurdunuz diyelim ki, karşınızda bir goril size hayat dersi veriyor.Çok şaşırtıcı ama bir o kadar da gizemli.Sizlere kendi varlığınızı sorgulatacak bir kitap.Sizi kendinizle karşı karşıya getiriyor.Doymak bilmeyen,her zaman daha fazlasını arzulayan bizlerin bir eleştirisidir İsmail.Bir kitapla ne kadar geç karşılaşılıyorsa o kadar geç karşılaştım.Bu yüzden sizler bu kitabı görür görmez okuyun,okutturun.
NOT:Peki sizler kitabı okuduktan sonra ALANLARDAN MISINIZ yoksa BIRAKANLARDAN MISINIZ?
İnsanların (kendimiz dahil) kendi aralarındaki ilişkilerini gözlemlediğimizde, neden doğaya karşı bunca ceberut bir tutum takındığını anlayabiliriz. Muktedir olmak ve hükmetme arzusu en güçlü en temel dürtülerden biri. Etrafınıza bakın “asa kimdeyse Musa o” aritmetiğini her sosyal ilişki içinde göreceksiniz. İsmail asanın sizde olması Musa olduğunuz anlamına gelmez diyen, düşünen bir goril.
İsmail'le bir zihin ve ruh macerasına çıkıyorsunuz ve sayfalar ilerlerken bırakanlardan değil de alanlardan olma şüphesi içinizi yeyip bitiriyor.
Gazeteye verilen bir ilan sayesinde son öğrencisiyle buluşan goril İsmail'le zihinsel bir sürece eşlik ediyoruz. Daniel Quinn'in "çevresel sorunlara karşı yaratıcı ve pozitif çözümler üretilmesini desteklemek" amacıyla yazdığı bu kitapla içine girdiğimiz süreçte evren, doğa, insan ve insanın dünyayla arasındaki ilişkiyi çözümlüyoruz.
Bize gösterilenle gösterilmeyenin arasındaki perdeyi açarak daima açık olduğunu sandığımız gözlerimizi nihayetinde sorgulatan bir metin! Diyaloglar halinde ilerlerken İsmail'in yaşamına da değinen bir yanı var, kitabın. Teorik bir anlatımdan ziyade fantastik bir anlatımı tercih eden Quinn, bizleri gerçek sorgulamayı, sorgulamanın nerede başlayacağını işaret ediyor.
Zihin açan bir kitaptı ve okurken defalarca enteresan bir yaklaşımda bulunduğunu düşündüğüm fikirler var. Yazıldığı çağın gündemini yakalayan ve daima güncel kalan bir kitap olduğunu düşünüyorum.
Ben ne alanlardanım ne de bırakanlardanım. Arada bir yerdeyim.
Ya siz?
“Serginin bomboş olduğu bir günde, vagonuma tuhaf bir ziyaretçi yaklaştı. Yaşlı ve çökmüş görünen yalnız bir adamdı. Her vagona tek tek baktı ve doğrudan benim bulunduğum vagona yöneldi. Bastonunun ucunu çamura sapladı ve gözlerimin içine dikkatle baktı. Yağmurun altında dakikalarca kıpırdamadan öylece durdu ve gözlerini gözlerimden ayırmadı. Alışık olmadığım bir hayranlık duygusu hissettim.
En sonunda sanki iyice düşünüp taşınmış da bir karara varmış gibi sırtını dikleştirdi ve beni başıyla selamladı.
“Sen Golyat değilsin,” dedi.
Bunu der demez arkasını döndü ve sağına soluna bakmaksızın geldiği yoldan yürütüp gitti. “
Tamda bu andan sonra başladı. Bir Goril’in ismail olmaya ve hayatı, dünyayı sorgulamaya başlamasının hikayesi…
“ÖĞRETMEN ÖĞRENCİLERİNİ ARIYOR…
Dünyayı kurtarmak için içten bir arzu duyulması şarttır. Şahsen başvurun. “
Sizce de çok etkiyleci bir başlangıç değil mi?
Yazar öyle bir kitap hazırlamış ki biz okurlara… hem fantastik denilebilecek kadar ilginç bir olayın içinde bulunuyor hemde Felsefik bir bakış açısı ile ele alınan konularla birlikte bir Goril ve bir insanın iletişimine şahit oluyorsunuz. İlginç ve bir o kadar da etkileyici bir kitaptı.
Dünyayı kurtarmak için bir öğretmen ve öğrenci’nin diyaloğunu ve bu diyalogda sorulan sorular eşliğinde bir beyin fırtınası yaşıyorsunuz. Biraz incilden, kabil ve habil’in hikayesinden, insanın ve hayvanların dünyadaki yeri ve öneminden, milyonlarca canlı türünün yaradılışı ve daha aklıma gelmeyen bir çok konulara değinilmiş kitapta…
^İnsanlar dünyada nasıl yaşaması gerektiğini biliyor mu?
^İnsanlardan önce dünya kime aitti?
^Dünyaya ait olmak ne anlama gelir?
^Alanlar ve bırakanlar kimler? vs vs bu soruların cevaplarını karşılıklı diyalog eşliğinde neden? Niçin? Nasıllarla öğreten sıra dışı bir kitap…
Güzelim dünyayı bir cennet gibi yaratan tanrının çok basit bir şekilde insanlar tarafından yok olup gitmesi İsmail'e inanılmaz dokunmaktadır. Bunu kurtarmak için kendine bir öğrenci arayışına girip ilan vermektedir gazeteye.
İlanı gören öğrencimiz, bir öğretmenin kendi öğrencisini araması, onun için ne kadar şaşırtıcı olsa ; onu gördüğünde bir o kadarından daha fazlasıyla şaşırdı. Öğrenci arayan bir goril olduğunu sizler de görseniz çok şaşırırsınız ⁉️⁉️⁉️
Goril ile dünyanın var oluşu, insanın varlığı, çevrenin uyumu, doğanın ve hayvan alemindeki dengenin insanla kıyası; cennet gibi olan bir dünyanın insanın elleri arasında yok oluşunu ve nasıl korunacağını ve daha fazlasını ince elleğip sık dokuduğu, derinlemesine ve gayet açıklayıcı bir şekilde; insanı düşündüren, ufkunu, zihnini geliştiren bir sohbet yapılmaktadır. Bu sohbetin verdiği tada o kadar kendimi kaldırmıştım ki bir ara İsmail ortadan kayboldu. Öğrenci kadar üzüldüm diyebilirim.
Her sayfasında günümüzle de değerlendirerek güzel bilgilere sahip oldum. Dünyanın insanlar için yaratıldığı, tarıma değinerek güzel bir şekilde değerlendirilebilir konusa isabetli dokunuyor.
Kitaba genel bir bakış attığımda yazarın gerçekten bir çevreci olduğu kanısına vardım. Çünkü konunun genel çerçevesi çevredir.
Okumayan varsa kesinlikle tavsiye ediyorum.
Yazar Hakkında
Daniel QuinnYazar · 7 kitap
Daniel Quinn (d. 11 Ekim 1935, Omaha, Nebraska, ABD), çevreci olarak kabul edilen ve en çok 1991'de Turner Tomorrow Fellowship Award'ı kazanan Ishmael romanıyla tanınan yazar.
Öte yandan Quinn, kendisini "çevreci" olarak tanımlamaz ve bu terimin sahte bir ikilem yarattığına dikkat çeker. Zira bu terim, çevre kavramının yaşayan organizmalardan, özellikle de insan yaşamından ayrı olduğunu çağrıştırır. Quinn kendi felsefesini new tribalism olarak tanımlar.
