Yazar:
Beşir Ayvazoğlu
Tasarımcı:
Adnan Elmasoğlu
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 48 dk.
Sayfa Sayısı:
240
Basım Tarihi:
Ekim 2024
Yayınevi:
Kapı Yayınları
ISBN:
9786256661394
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Aslında Beşir Ayvazoğlu'nun 204. sayfada Nâmık Kemal için söylediği, " Kimine göre cumhuriyetçi, kimine göre sosyalist, kimine göre laik, kimine göre safkan Türk olmadığı için makbul değildi. Nâmık Kemalciler içinse o bir ikondu, dokunulamaz, eleştirilemezdi. " cümlesi kitabı özetler mahiyette olmuş. Açıkçası okurken yer yer çok şaşırdım yer yer ise çok üzüldüm. Bir Türk Dili ve Edebiyatı mezunu olarak bizler Nâmık Kemal'i hep övgü dolu sözlerle dinleyip sonrasında gelişen öğretmenlik hayatımızda da aynı övgüyle anlattık. Bizim için yeni gelişmeye başlayan Batılı edebiyatımızın temel taşlarından biriydi ki keza ben şiirlerini de, tiyatrolarını çok severek ve beğeniyle okurum. Özellikle de " Vatan Yahut Silistre " adlı eseri bende farklı bir yere sahiptir. Ancak kitabı okurken fark ettim ki Nâmık Kemal'in kazandığı bu kutsiyete gelinceye kadar aslında kendisinden sonraki nesil tarafından acımasızca eleştirilmiş hatta yerden yere vurulmuş. Okuduklarım karşısında Nâmık Kemal'in bunlar her zikredildiğinde mezarında ters döndüğünü ve hatta yaşasa edip olduğu güne lanet edeceğini düşündüm. Özellikle de bu ateşli eleştirileri yapan isimlerden birisi de her kovuğa çomak sokmayı bilen Nazım Hikmet'in olması beni çok şaşırtmadı. Bu kişiler tarafından Nâmık Kemal'in dili ve üslubunun sürekli eskide kaldığından dem vurulmuş ve eleştirilmişti. Peki, bir edip kendi kullandığı dönemin dili ve alfabesi eskide kaldı diye birkaç nesil sonra eleştirilebilir mi? Yeni alfabe geldi diye kendi zamanında var olan eski alfabeyle eser üreten bir yazar yerden yere vurulabilir mi? Ne yapacaktı adam, " Ben öldükten sonra yeni bir dil ve alfabe gelişecek; ben bunu şimdiden hissetmeli ve o minvalde eser üretmeliyim. " mi diyecekti? Bugün biz Osmanlıca yazılan eserleri okuyamıyor ve anlayamıyorsak bu
Beşir Ayvazoğlu biyografileri çok keyif aldıklarımdan. Namık Kemal hakkında yazılanı görür görmez alt başlığını bile görmeden hemen almışım.
Namık Kemal hakkında Cumhuriyet Devri'nde kopan fırtınaların bir dökümü adeta, Namık Kemal'in Cumhuriyet'le imtihanı başlığıyla içerik de özetlenmiş aslında. Hamdullah Suphi'nin yeni yapılan Türk Ocağı binasını ziyarete gelen Gazi Paşa ile yaşadığı tatsız diyalogla başlayan bir serüven aslında bizim geçmişin komle özeti gibi, ideolojilerden azade tutamıyoruz ölüleri bile.
Devrinin şairini devrinin şartlarıyla değerlendirmemek hakkını kendinde görenlerin ve ona hakkını teslim etmeye çalışırken adeta yarı ilah bir Yunan heykeli sıfatı yükleyenler aynı hatayı yaparlar.
Yazdığı Hürriyet, Vatan temalı muazzam şiirlerin verdiği onca eserin ve toparlanan mektupları makaleleriyle kırk sekiz yıllık kısacık hayatını muazzam bir bereketle geçiren Namık Kemal hiç bir şey yapmamışsa da Renan Müdafaanâme'sini yazmıştır ve bu da onun büyüklüğüne kanıttır.
Necip Fazıl'dan Halide Edip'e oğlu Ali Ekrem'den putları yıkmaya çalışan Nazım Himet'e, Peyami Safa'dan Tanpınar'a ve adındaki Kemal'de hatrı olduğu Yahya Kemal, Ali Kemal'deki Namık Kemal yansımalarını ve paylaşılamayan kozlara rahmetli şairin nasıl malzeme edilişini özetleyen bir kitaptı. Benim gibi satırarası edebiyat dedikodusu severseniz,mutlaka okunası.
Ayrıca bize Yeni Edebiyat'ı anlatırken eserleri şahısların özel hayatından ayrı tutmadan anlatan ve çokca sevdiren "M. Kayahan Özgül " efsanesinden alıntılar da sonsözü tamamlayıcı nitelikteydi.
Namık Kemal: Efsanenin Yolculuğu
İsmail Habib Sevük, 8 Aralık 1950 tarihli "Cumhuriyet" gazetesinde yayımlanan “Namık Kemal için Yapılan İhtifallerin Macerası” başlıklı yazısında, 1930'lu yıllarda Atatürk'ün Namık Kemal ile anılmaktan rahatsız olmaya başladığını dile getirir. Bu dönemde, Namık Kemal'in milliyetçi değil Osmanlıcı olduğu, Türk değil Arnavut olduğu ve onun vatan anlayışının “Kâbe’de siyaha büründüğü” gibi iddialar ortaya atılmış ve Namık Kemal'in itibarı zedelenmeye çalışılmıştır.
Beşir Ayvazoğlu, bu konuya dair pek çok yazıya rastlayınca, “Kemal & Vatan Şairi’nin Cumhuriyetle İmtihanı” adlı kitabını yazmaya karar verir. Ayvazoğlu, kitabında Namık Kemal’in bir biyografisini sunmaktan ziyade, onun nasıl bir efsaneye dönüştüğünü, bu efsanenin nasıl gözden düştüğünü ve nihayetinde küllerinden nasıl doğduğunu anlatır. Kitap, “Efsane”, “Efsaneyle Savaşmak” ve “Efsanenin Dönüşü” başlıklı üç ana bölümden oluşur.
"Efsane" bölümünde, Namık Kemal'in niçin Bolayır’a gömülmek istediği ve Rumeli Fatihi Süleyman Paşa’nın yanına genç yaşta (48) gömüldükten sonra mezarının unutulması anlatılır. Namık Kemal'in mezarı Sultan Abdülhamit tarafından yaptırılır ve ilk ciddi mezar ziyareti 19 yıl sonra gerçekleştirilir. Bu bölüm, Namık Kemal'in mezarının, onu siyasi bir figür olarak reddedenlere rağmen nasıl önemli bir ziyaret noktası haline geldiğini ortaya koyar.
"Efsaneyle Savaşmak" bölümünde, Nazım Hikmet'in “Resimli Ay” dergisinde yayımladığı “Putları Kırıyoruz” yazı dizisiyle Namık Kemal’in gözden düşürülme çabası başlar. Bu çaba, Namık Kemal'in Türk edebiyatında artık istenmemesi ile ilgilidir. Atatürk, Türk Ocağı’nda Namık Kemal’in heykelinin dikileceğini öğrenince öfkelenir. 1930 yılında, geleceğin ünlü Maarif Vekili Hasan Âli Yücel, Saadettin Nüzhet’ten Namık Kemal’i küçük düşüren bir biyografi
Millî Mücadele, inkılaplar ve Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatı sonrası devlet ve toplum nezdinde vatan ve hürriyet şairi Namık Kemal’e yaklaşım, somut verilerden hareketle ele alınmıştır. Bu nedenle eser Namık Kemal’in biyografisi olmayıp belirtildiği üzere Cumhuriyet döneminin farkı zaman dilimlerinde vatan ve hürriyet şairinin nasıl değerlendirildiği hakkındadır. Eserde topluma mal olmuş kişilerin bile farklı dönemlerde nasıl siyaset malzemesi olarak kullanıldığı nesnel bir şekilde değerlendirilmiştir. II. Abdülhamit döneminde zulme ve baskıya karşı haykırışın sesi olan ve halka ve okumuş kesime umut aşılayan Namık Kemal’in siyaseten kullanılmasının acı hikâyesi, dönem gerçekleriyle birlikte tarihî vesikalara dayalı olarak değerlendirilmiş olup eser tarih, edebiyat ve siyasetle ilgilenenlere fazlasıyla hitap etmektedir.
Yazar Hakkında
Beşir AyvazoğluYazar · 60 kitap
Beşir Ayvazoğlu, edebiyatçı, şair, yazar, gazetecidir.
Asıl ismi "Beşir Ayvaz" olup 11 şubat 1953 tarihinde Sivas'ın Zara ilçesinde doğmuştur. Sivas 'ta ilk ve orta öğreniminin ardından 1975'te Bursa Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümünü'nü tamamlamıştır. Çeşitli liselerde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yapmış, TRT'de uzman olarak çalışmıştır. Lise yıllarında mahallî gazetelerde amatör olarak yürüttüğü gazetecilik mesleğine Hergün, Tercüman, Türkiye, Zaman ve Yeni Ufuk gazeteleriyle, Aksiyon dergisindeki köşe yazarlığı ve yöneticilik ile devam etmiştir. 1985-1991 yılları arasında Tercüman gazetesinin Kültür-Sanat yönetmenliği yapmıştır. Yeni Ufuk gazetesinde ise genel yönetmen olarak çalışmıştır. Dergâh, Kubbealtı Akademi, Hareket, Hisar, İzlenim, Türk Edebiyatı, Türkiye Günlüğü, Yeni Türkiye gibi dergilerde birçok deneme ve makale yayımlamışltır. Bir ara Kültür Bakanlığı danışmanı olarak görev yapmıştır.
ADTYK Atatürk Kültür Merkezi, İstanbul Şehir Tiyatroları Repertuar Kurulu, TDV İslâm Ansiklopedisi Türk Dili ve Edebiyatı Merkez ilim ve Redaksiyon Kurulu üyeliklerinde bulunmuştur. Ayrıca CNN Türk'te Hilmi Yavuz'la birlikte iki yıl Gökkubbemiz adlı kültür programını hazırlamış ve Kasım 2001-Temmuz 2005 tarihleri arasında Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyesi olarak görev yapmıştır.TRT 2'de Bir Tepeden adlı bir kültür programı hazırlayan yazar, halen Türk Edebiyatı Dergisi'nin genel yayın yönetmenliğini yürütmekte ve Zaman gazetesinde köşe yazarlığı yapmaktadır. Türkiye Yazarlar Birliği, iLESAM, Çocuk Vakfı ve Sezer Tansuğ Kültür ve Sanat Vakfı' nın kurucu üyeleri arasında yer alıp Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'in de üyesidir. Şiir, deneme, araştırma, inceleme ve biyografi alanında yayımlanmış çok sayıda kitabı bulunmaktadır.
