Güller Kitabı Türk Çiçek Kültürü Üzerine Bir Deneme

8,1/10  (9 Oy) · 
19 okunma  · 
7 beğeni  · 
606 gösterim
Gül, zaman zaman lâle ve karanfil gibi zorlu rakiplerle mücadele etmek zorunda kalmışsa da, saltanatını her zaman korumuş, bütün çiçekleri, hatta tabiatı özetleyen bir çiçektir. Aslında her çiçek "gül"dür ve gül, tabiattaki görüntü çokluğunun arkasında var olan gizli birliğe işaret eder. Güller Kitabında Türk kültürünün "çiçek" macerası, bu sebeple "gül" etrafında anlatılmaktadır. Sadece çiçek macerası mı? Göçebelik devirlerimizden bugüne kadar çiçekler etrafında geliştirdiğimiz incelikli kültür, derin duyarlık, tabiata farklı bakışımız ve bu bakış tarzındaki değişmeler de Güller Kitabinin başlıca konulan arasında yer alıyor. Türkiye Yazarlar Birliği tarafından 1992 yılında "inceleme" dalında ödüle layık görülen Güller Kitabim okumak, yazarıyla birlikte kültürümüzün uzun ince yollarında zevkli bir yolculuğa çıkmak demektir.
  • Baskı Tarihi:
    Aralık 2012
  • Sayfa Sayısı:
    316
  • ISBN:
    9789758950812
  • Yayınevi:
    Kapı Yayınları
  • Kitabın Türü:
Seda Çakır 
 28 Oca 21:22 · Kitabı okudu · 2 günde · 9/10 puan

İncelemeye Mustafa Kutlu'nun bu kitap hakkındaki birkaç cümlesini yazarak başlamak istedim: "Etrafımız çelik ve beton yığınları ile kuşatılmışken, her yerde plastik egemenliği sürüp giderken, her sabah silah sesleri ve bomba gürültüleri ile uyanırken, baskı ve zulmün yaygınlaştığı bir dünyada çiçeklerden bahsetmenin ne alemi var diyeceksiniz. Cevaben şu söylenebilir: çiçeklerin ve çocukların kaale alınmadığı bir dünya nasıl tasavvur olunabilir, bu dünyada insanlar nasıl yaşayabilir?"
Beşir Ayvazoğlu, Güller Kitabında Türk çiçek kültürünü, çiçeğin kültürümüzü nasıl etkilediğini, sanatımıza nasıl yansıdığını ve bize özgü bahçe mimarisini anlatıyor. Kitap göçebe kültürün çiçeğe yaklaşımından modern zamanda plastik çiçeklerin çoğalmasının sebeplerine kadar uzanıyor. Göçebe hayatta daha çok hayvanlara önem verilmiş, hatta çiçekler hayvanlardan esinlenilerek isimlendirilmiştir; devetabanı, öküzgözü, katırtırnağı, kuzukulağı gibi. Türkler tarımla tanışıp yerlesik hayata geçtiklerinde ise çiçekler önem kazanmıştır. Orhun Kitabelerinde ve Oğuz Kağan Destanında çiçekten hiç bahsedilmemiş, ilk defa Dîvânü Lugati't-Türkte bahsedilmiş ancak onda da çiçek isimleri hiç geçmemiştir. Dede Korkud kitabında da çiçek kelimesi geçmiş ve atalarımız çiçekleri merhem olarak görürlermiş. Divan şairleri çiçeklerden genel olarak değil isimleri vererek söz etmişlerdir. Divanda daha çok bahar kış savaşları işlenmiştir. Gül tek başına baharı tasvir edebilecek güce sahiptir. Ve bu savaşları kazanan hep bahar olmuştur. Baharın galibiyetini de, Osmanlı ordusunun bahar mevsiminde sefere çıkması ve o seferlerden galibiyetle dönmesi ile bağdaştırmış Ayvazoğlu. Nevruz ve Erguvan Bayramlarının nasıl ortaya çıktığından da bahsetmiştir. Bunlar dışında çiçeklerin halk edebiyatındaki ve masallardaki yerinden, ne anlam ifade ettiklerinden de söz etmiştir.
Kısacası Güller Kitabı birçok çiçeğin kültürümüzle yaşayışımızla alakasını anlatıyor. Ayrıca kitapta çiçekler hakkında birçok mısraya yer verilmiş. Bu mısraların açıklamaları da kitapta yer alıyor. Bu sebeple konuya uzak olanların da okurken zorlanmayacağını düşünüyorum.

Gül devri ayş eyyâmıdır zevk u safâ hengâmıdır
Âşıkların bayramıdır bu mevsim-i ferhunde-dem (Nefî)
Günümüz Türkçesi:
Çiçeklerin açtığı gül devri, yaşama yiyip içme günleri, zevku sefa zamanıdır, Bu mutlu mevsim, âşıkların bayramıdır.

Murat BÖLÜKBAŞI 
 02 Ara 2016 · Kitabı okudu · 7 günde · Beğendi · 8/10 puan

Çok hoş bir kitap. Sakarya Üniversitesi'nde Eski Edebiyatın Üstadı olan ve İskender PALA'nın yakın arkadaşı olan Prof. Dr. Bayram Ali KAYA hocamız tarafından kısa sınav için okutulmuş bir kitap idi. Türk Çiçek Kültürü üzerine güzel bir deneme. Ayrıca bu kitabı alıp içindeki yazılanlardan betimlemeler ve tasvirlerden yola çıkarak bir çizgi animasyon dahi yapabilirsiniz. Örnek verecek olursak, bahar yelinin kış yeli ile savaşması, ordularının karşı karşıya gelmesi neticesinde bahar yelinin kış yelini yenmesi ve baharın gelmesi herhalde en güzel örneklerden bir tanesi olur. Eski edebiyata, Türk Çiçek Kültürü'ne önem verenler ile yazarı takip edenler için mutlaka okunması gereken bir kitap.

Kitaptan 2 Alıntı

Seda Çakır 
 27 Oca 22:22 · Kitabı okudu · İnceledi · 9/10 puan

Çiçekleri hep sevdim; çiçek sevmeyen biri herhâlde normal bir insan olarak kabul edilemez.

Güller Kitabı, Beşir Ayvazoğlu (Sayfa 26)Güller Kitabı, Beşir Ayvazoğlu (Sayfa 26)

Erguvan Bayramı
Hristiyanlar erguvana Yahuda ağacı da derler.Menkıbeye göre,Hz. İsa'ya ihanet eden havarî Yahuda,daha sonra pişman olarak kendini bir erguvan ağacına asmış.Önceleri beyaz çiçekler açan erguvan bu yüzden utancından kıpkırmızı kesilmiş.

Güller Kitabı, Beşir Ayvazoğlu (Sayfa 41 - Kapı Yayınları)Güller Kitabı, Beşir Ayvazoğlu (Sayfa 41 - Kapı Yayınları)