Tahmini Okuma Süresi:
17 sa. 27 dk.
Sayfa Sayısı:
616
Basım Tarihi:
Eylül 2018
Yayınevi:
Metis Yayıncılık
Orijinal Adı:
Lanark: A Life in Four Books
ISBN:
9789753427265
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
hayat giderek artan zorluklar karşısında insan olma mücadelesi vermektir...·616 syf.·
Alasdair Gray , Lanark'ı ilk yazmaya başladığında tüm kıstasları, lskoç romanında yeni keşifler yapmak için kullanmak olup, kendince kurduğu tekniklerle, insanoğlunun sevme konusundaki yetersizliğine rağmen denemeye devam etme zorunluluğumuz hakkında kişisel ve politik derin bir mesaj iletir. Unthank ve Glasgow arasında gidip gelen öykü, Lanark ve Duncan Thaw'ın günlük çalışma rutininin angaryasına direnme girişimlerini izlerken, şehirdeki iki yer altı dünyasının içine karışır.
Kitap boyunca okuyucunun dikkati, kullanılan malzeme yoluyla kitabın fiziksel değerine çekilir. Bir bölümden diğer bölüme, Gray'in yaptığı hayali mekan betimlemeleri bu yazılı olumsuzluk belgesini, lskoçya gençliğinin duyduğu acıyla özdeşleştirir. Şehirdeki asiliğin kelimelerle betimlenmesi, lskoçya'daki yeni kuşağın beklenen örneklerini teşvik eder. Sürekli geçiş bölgeleri olarak tasvir edilen ve durgunluk ve durgunluğun telafisi arasında gidip gelen her iki şehirle birlikte okur, Gray'in oluşturduğu tasarımlarla etkileşim içine girmesi için teşvik edilir, tıpkı kitabın kahramanlarının yoculukları sırasında olgunlaşması gibi. Kitabın vazgeçilmezliğinin kanıtı bu karşılıklı etkileşim durumudur. Anlatıcı Duncan Thaw, sevgisiz bir aileyle ve Glasgow'da olgunluğa erişmenin angaryasıyla baş etmek zorundadır...
Unthank ve Glasgow gibi dağılmakta olan şehirlerde geçen bu modern cehennem ve insanlık vizyonu, iki adamın iç içe geçmiş hikayelerini anlatıyor: Lanark ve Duncan Thaw. Dört Kitapta Yaşam ilerledikçe Lanark ve Thaw arasındaki tuhaf, gömülü ilişki yavaş yavaş ortaya çıkmaya başlar. Hayal gücünün çok yüksek bir eseri ve aynı zamanda romanı resimleyen ve tasarlayan Gray'in yirmi beş yıllık çalışmasının sonucu olan "Lanark" ölmeden önce okunması gereken 1001kitap arasındadır. İlginç tarzıyla1001KitapOkumalarım
10/10
2023 253. kitabı
Alasdair Gray , Lanark'ı ilk yazmaya başladığında tüm kıstasları, lskoç romanında yeni keşifler yapmak için kullanmak olup, kendince kurduğu tekniklerle, insanoğlunun sevme konusundaki yetersizliğine rağmen denemeye devam etme zorunluluğumuz hakkında kişisel ve politik derin bir mesaj iletir. Unthank ve Glasgow arasında gidip gelen öykü, Lanark ve Duncan Thaw'ın günlük çalışma rutininin angaryasına direnme girişimlerini izlerken, şehirdeki iki yer altı dünyasının içine karışır.
Kitap boyunca okuyucunun dikkati, kullanılan malzeme yoluyla kitabın fiziksel değerine çekilir. Bir bölümden diğer bölüme, Gray'in yaptığı hayali mekan betimlemeleri bu yazılı olumsuzluk belgesini, lskoçya gençliğinin duyduğu acıyla özdeşleştirir. Şehirdeki asiliğin kelimelerle betimlenmesi, lskoçya'daki yeni kuşağın beklenen örneklerini teşvik eder. Sürekli geçiş bölgeleri olarak tasvir edilen ve durgunluk ve durgunluğun telafisi arasında gidip gelen her iki şehirle birlikte okur, Gray'in oluşturduğu tasarımlarla etkileşim içine girmesi için teşvik edilir, tıpkı kitabın kahramanlarının yoculukları sırasında olgunlaşması gibi. Kitabın vazgeçilmezliğinin kanıtı bu karşılıklı etkileşim durumudur. Anlatıcı Duncan Thaw, sevgisiz bir aileyle ve Glasgow'da olgunluğa erişmenin angaryasıyla baş etmek zorundadır...
Unthank ve Glasgow gibi dağılmakta olan şehirlerde geçen bu modern cehennem ve insanlık vizyonu, iki adamın iç içe geçmiş hikayelerini anlatıyor: Lanark ve Duncan Thaw. Dört Kitapta Yaşam ilerledikçe Lanark ve Thaw arasındaki tuhaf, gömülü ilişki yavaş yavaş ortaya çıkmaya başlar. Hayal gücünün çok yüksek bir eseri ve aynı zamanda romanı resimleyen ve tasarlayan Gray'in yirmi beş yıllık çalışmasının sonucu olan "Lanark" ölmeden önce okunması gereken 1001kitap arasındadır. İlginç tarzıyla
Çok değişik bir kitap bu Lanark. Alt başlığında da dediği gibi 4 kitaplık bir hayatı anlatıyor. Lanark karakterimizi hayatını. Kitap 3. Kitap bölümünden başlıyor ilginç şekilde. En başta neden standart bir sıralama yapmamış, desem de okuduktan sonra nedenini anlıyorum. Yorumu yaparken de kitap kitap yapacağım o yüzden.
İlk bölüm olan ama 3. Kitap olarak geçen yerden başlayıp devam edeceğim ufak spoiler olabilir önceden uyarayım ama elimde geldiğince spoiler vermeden yazacağım.
3. KİTAP: Kitabın giriş bölümü. Başlarken tuhaf grotesk bir dünyada buluyoruz kendimizi. Hayatın akışı çok tuhaf, insanlar tuhaf. Ana karakterimiz geçmişini bilmiyor ve kendini bu tuhaf dünyada bir yer bir çevre edinmeye çalışırken buluyor. Çalışmadan sosyal yardımdan para alıp rahat denebilecek şekilde yaşayabiliyorsunuz. Ha ayrıca güneş doğmuyor bu şehirde. Ben okurken bu bölümde sık sık Günlerin Köpüğü'ne benzer bir sürrealizm tadı aldım. En beğendim bölüm de o yüzden bu 3. Kitap bölümü oldu o yüzden.
1. KİTAP: Bu bölüm ise karakterimiz Lanark'ın önceki diyebileceğimiz hayatının başlangıcını anlatıyor. Tabi burdaki ismi Duncan Thaw. Çocukluğundan beri yaşadıklarını, ailesini, çevresini şehrini(ki bu gayet normal bir İskoç şehri olan Glasgow) okullarını anlatıyor. Thaw diğer çocuklardan farklı olarak sanatçı ruha sahip birisi tabi bu da çoğu zaman onun anlaşılmasını zorlaştırıyor. Açıkçası bu bölüm 3. Kitap bölümünden sonra biraz sıkmıştı beni. Çünkü gayet sıradan bir hayat hikayesi okur gibiydim ama tabi anlatımdan yana bir yoruculuğu yoktu. Sadece merak unsuru eksik kalıyordu çoğu zaman ama bunu önceki bölümdeki dünyaya ne oldu da geldi diye merak ederek zaman zaman aşabildim.
2. KİTAP: Bu bölüm de önceki bölümün devamı. Thaw bu bölümde sanat okuluna başlıyor ve bu sefer bu yetişkinlik
Uzun soluklu bir okuma serüveninin ardından Lanark ile vedalaşma vakti. Gerçi Lanark ile vedalaşmak mümkün mü? Pek de emin değilim.
Alasdair Gray tarafından çeyrek asırda kaleme alınan bu eser (ki nereden baksanız yazarın hayatı eder) İskoçya'dan çıkmış en iyi eserler arasında gösterilir. Bunun, belki de, en önemli sebeplerinden birisi, yazarın edebiyata olan tutkusu ve birikimi üzerinden bu çok katmanlı esere hayat vermiş olmasıdır. Eser o kadar çok fazla yazım türünü barındırıyor ki bu çeşitlilik hakim olunması bir yandan oldukça güç ama bir yandan da okurken sizi derinliklere çeken bir güce sahip. Aslında bu eser üzerine söylenebilecek çok söz var. Ama bunların hepsine burada yer vermek mümkün değil. Ki yer versem bu kitabın okuruna haksızlık da olabilir. O halde kısa tanıtım için sizleri şöyle alalım
Sayısız karşıtlığı içinde barındıran bu anlatı, gerçeklik ve gerçeküstü arasında bir zamansal (veya yazarın tabiriyle takvimler arası) yolculuğa çıkmanızı sağlıyor. Hem bir kurgu hem de bir distopya. Hem aydınlık hem karanlık. Hem eril hem dişil. Bunların yanında da fazlasıyla sistem eleştirisi, felsefi düşünce, düşünce tarihine ve edebiyata atıflar ile koskoca bir anlatım. Sıradana karşı. Beklemediğiniz çokça çeşitliliği barındıran. Bu yolculuk için ise ihtiyacınız olan sadece tertemiz bir zihin.
Bu kitap #gündüzdüşleri grubumuzun Aralık-Ocak ayı okuması idi. İçerisinde 4 kitap olması nedeniyle iki aya yayılan bir okuma yapmayı tercih ettik. Grubumuz ile üzerine oldukça uzun ve detaylı bir sohbet geliştirdik. Hepimizin aklında farklı kapılar açan eserle ilgili çeşitli sorular sorarak üzerine oldukça keyifli ve aynı zamanda da zihin açıcı bir sohbetti bu. İyi ki seçip okumuşuz dediklerimden
Kitaplarla kalın!
Girizgah:
Lanark, hem okunabilirlik açısından hem de yazımsal olarak bakıldığında okuru ciddi olarak farklı duyguları ( sıkılma, sevinme, üzülme, heyecanlanma, sabırsızlık, estetik) tam olarak yaşatabilen tarif edilmesi zor kitap.
Alasdair Gray'in 20 yıllık çalışması olan Lanark 4-5 farklı yazımsal türü içinde bulunduran okuduğum en zekice kitaplardan biriydi. Yazar, bilimkurgu ve fantastik öğeleri, bildungsroman ve kahraman mitleri doğrultusunda harmanlayıp; aynı zamanda yapmış olduğu intihaller ile tarihten o döneme kadar yazılmış tüm edebiyatın tarihinin bir nevi özetini sunan Gray (bkn: Hatime sf: 523) tragedya, insanlığın varoluş sorunları, cennet-cehennem tanrı-yaratıcı-yaratılan temaları doğrultusunda oluşturulmuş çok katmanlı bir kitap.
Çok sert bir şekilde kapitalizm eleştirisi yapan Lanark, bilimkurgu ve fantastik romana ait gerçeküstücülüğü, diğer edebi türleri içinde yer alan gerçeklik temasıyla birlikte kullanan aynı zamanda bir distopya örneği.
Kitabın atmosferi bazı okurlar tarafından çok kara ve simsiyah bulunması ve bu karamsarlık tonlarının okuru sıkabileceği eleştirisi yapılsa da açıkcası bu fikre hiç sahip olmadan kitabı okuduğumu belirtmeliyim. Gray'in ressam olması ve diğer güzel sanatlarla olan ilişkisini müthiş betimlemeler ile sunması ve bana Tim Parks'ın Kader'i tematik olarak neye dayandırılarak oluştuğunu bahsettiği "The Pleasures of Pessimism" makalesinden dolayı, tam tersi bir keyif yaşatarak kitabı keyifle okumama neden oldu. Fakat bu demek değildir ki kitap, üzgün, kara ve simsiyah değil.
Konu:
Lanark, Alasdair Gray'in şehir ve kahraman ve yaratıcı üçlemesini doğmuş olduğu Glasgow üstünden anlatan ve konu olarak Thaw ve Lanark adlı aynı olan iki kişinin hayatını, iki farklı zamansal gerçeklik içinde anlatan bir kitap. Lanark, güneş
Yazar bu kitabı yaklaşık 15 yılda tamamlamış . Okurken bi ara acaba 15 yıl okuyacağım ve bitmeyecek mi dedim . Distopik karmaşık bir kitap . Ben genel itibariyle beğenemedim. Tam kafamda bir şey şekillenirken pat diye o şekli yıkıp sil baştan bambaşka bir dünya tasvir ediyor yazar . Öyle de olmasını istemiş son bölümden anladığım . Kitabı genel olarak beğenmesem de biçim olarak ilk defa öyle bir kitap okudum ve yazarla karakterin konuştuğu bölüm tek sevdiğim bölüm oldu . Hayatınızın zor ya da sıkıcı bir evresindeyseniz bence bu kitabı sonra okuyun .
|kelime: kült|
Tek bir sorum var: bu kitap neden yeterince bilinmiyor? Yeni üyesi olduğum kitap kulübü sayesinde böyle müthiş bir kitabı keşfetmekten zevk duydum. Hem yazarın kalemi, hem de çevirmenin ustalığı ön planda. Bundan böyle distopya okuru olmanın birinci kuralını Lanark okumak ilan ediyorum. Bu kitabın baskısının sürmesi dileğiyle!
Lanark: Bir Tuhaf KurguEdebiyat
Lanark, Alasdair Gray’den okuduğum ilk kitap oldu. 1934, İskoçya doğumlu yazarımız Glasgow Sanat Okulu’nda eğitim görmüş ve akademisyenlik yapmış bir isim. Başyapıtı olarak görülen Lanark’ı da öğrencilik yıllarında yazmaya başlamış zaten.
Basit bir internet taramasında vakıf olduğum bilgilere göre kendisinin fantezili gülmece etkisi ve modern dünyada yaşanan kişisel, kültürel, siyasi yabancılaşmanın etkilerine dair karanlık, eleştirel bakış açısı kaleminin karakteristik özellikleri arasında sayılıyor. Yazarın sık sık başvurduğu üst kurmaca oyunları da beni büyüleyen ve bu incelemeyi yazmamda etkili olan alamet-i farikalarından biri oldu.
Uygar Özdemir
İncelemenin tamamı: kayiprihtim.com/inceleme/lanark...
Az bilinen cevherlerden. Gerçekten sürreal bir roman. Büyülü gerçekçilik denebilir sanırım türüne zira Murakami romanlarındaki o tadı aldım. Hele bir noktada karakter yazarıyla konuşuyor ki en etkilendiğim sahnelerdendi. Karakter psikolojileri çok iyi işlenmiş ve sosyal tespitleri de ayrı başarılı.
Gerçekten çok zor ilerliyor. Kitabı yarım bırakmama gibi bir takıntım olmasa kesinlikle yarım bırakırım. Aslında fikir çok güzel. İç içe geçmiş 4 kitap. Farklı hikayeler bir anda kesişiyorlar falan. Ama kelimeler akıcı değil pek. 3 ay falan oluyor kitabı elime alalı. Finallerim geldiğinde bir bıraktım bir daha da bağlanamadım. Farklı tarzları, distopyayı sevenler için çok da güzel olmasa bile okunabilecek bir eser. Ben de distopyayı severim fakat bu beni zorladı nedense. Bu arada bu kitabın tamamı distopik değil iç içe geçmiş kitabın sanırım 2 bölümü falan girer o sınıfa. Yazar daha çok 2 farklı konulu kitap yazmış parası yokmuş onları ayrı ayrı bastırmaya o yüzden hepsini 4 bölüm şeklinde bir kitapta zorla birleştirmiş gibi =)
Kitap hakkındaki yorumlar güzel olduğu için hevesle alıp, okumaya başladım ama bir türlü ısınamadım. ilk 100 sayfasına ha şimdi, ha olacak derken yarım bıraktım. Ancak bir şansı daha hak eden bir eser. Geniş bir zamanda, konsantre olarak başlamak lazım :) Esasen hikaye ilerleyen zamanda ilginçleşecek gibi duruyordu; ancak o kırılmaya kadar sabır gösteremedim.
Yazar Hakkında
Alasdair GrayYazar · 2 kitap
Alasdair Gray (28 Aralık 1934 - 29 Aralık 2019), Glasgow doğumlu İskoç yazar ve sanatçı.
1934 yılında Glasgow doğumlu İskoç yazar ve sanatçı. Whitehill Lisesi’ndeki eğitimini bitirdikten sonra 1952-57 yılları arasında Glasgow Sanat Okulu’nda çizim ve resim eğitimi gördü. 1958-62 arasında aynı okulda eğitmenlik yapmıştır. Mezuniyetinin ardından komisyon hesabı üzerinden portreler ve duvar resimleri yaptı. Bu süre boyunca kısa hikâyelerin yanı sıra yirmi seneden uzun bir süre zarfında yazdığı birkaç taslağın değişip gelişmesiyle ortaya çıkan yarı-otobiyografik bir roman olan Lanark’ı kaleme aldı.
Gray 1962’de Inge Sorensen’le evlendi, 1964’te bir oğul sahibi olan çift 1970’te boşandı. The Fall of Kelvin Walker (Kelvin Walker’ın Düşüşü) adlı oyunu 1968’de BBC TV’de yayınlandı. Gray 1970’li yıllarda, Tom Leonard, Liz Lochhead ve James Kelman’ın da aralarında bulunduğu bir grupla birlikte, Glasgow Üniversitesi’nde öğretim görevlisi Philip Hobsbaum’un yaratıcı yazarlık derslerine katıldı. Bu süre boyunca, bazıları sahnelenmiş olan çeşitli radyo ve televizyon oyunları kaleme aldığı gibi, tablo ve duvar resimleri yapmaya devam etti. (Yaptığı duvar resimlerinden bazıları Cumbernauld’daki Palace Rigg parkında, Dunfermline’daki Abbots House yerel tarih müzesinde ve Glasgow’daki Ubiquitous Chip restoranda görülebilir.) Gray’in 1981’de Canongate tarafından yayımlanan ilk romanı Lanark geniş bir çevreden olumlu eleştiriler aldı. Bu romanı, Unlikely Stories, Mostly (1983, Çoğunlukla Pek Muhtemel Olmayan Hikâyeler) adı altında yayımladığı kısa hikâyeler, ikinci büyük romanı 1982 Janine (1984), tiyatro oyunundan romanlaştırdığı The Fall of Kelvin Walker (1985) ve aynı sene yayımlanan (Agnes Owens ve James Kelman’la birlikte kaleme aldığı) Lean Tales (Kısa Masallar) takip etti.
Eserlerinde fantezi ve fabülasyonu gülmece etkisi yaratacak şekilde harmanlayan Gray, modern dünyada yaşanan kişisel, kültürel ve siyasi yabancılaşmanın etkilerine dair daha karanlık ve eleştirel bakışını hiçbir zaman kaybetmez. Kitaplarında üstkurmaca oyunları, tipografik efektler, alaycı bilimsel eklemeler ve kendisine ait karmaşık illüstrasyonlardan serbestçe yararlanır.
Gray’in 1988’de kendi portrelerinden oluşan Saltire Self Portrait (Saltire Kendi Portresi) adlı bir risalesi, 1989’da Old Negatives (Eski Negatifler) adlı bir şiir derlemesi, 1990’da ise (1975’te yazılmış bir oyunun roman versiyonu olan) McGrotty and Ludmilla (McGrotty ile Ludmilla) ve Something Leather (Deri Bir Şey) isimli iki romanı yayımlanmıştır. Yazarın Poor Things (1992, Zavallı Şeyler) isimli romanı Frankenstein temasının bütünüyle özgün bir versiyonudur. Ten Tales True and Tall (1993, Gerçek ve Uzun Boylu On Hikâye) adlı kitap yazarın başka kısa hikâyelerinden oluşan bir derlemedir. A History Maker (1994, Tarih Yapan Biri) ve Mavis Belfrage (1996) yazarın diğer romanlarıdır. Why Scots Should Rule Scotland (İskoçlar İskoçya’yı Neden Yönetmeli) adlı uzun polemik yazısı 1992’de yayımlanmış, 1997’de ise gözden geçirilmiştir. Yazarın en yeni kitapları An Anthology of Prefaces (2000, Bir Önsözler Antolojisi) ve A Short Survey of Classic Scottish Writing’dir (2001, Klasik İskoç Yazınına Kısa ve Genel bir Bakış). Gray’in kurmaca eserleri dünya çapında Litvanca, Lehçe, Çekçe, Japonca, İsveççe ve Sırp-Hırvatça gibi birçok dile tercüme edilmiştir. Gray 29 Aralık 2019'da 85. doğumgününden bir gün sonra ölmüştür.
