Nâzım Üstüne
Abidin DinoYazar:
Abidin Dino
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 16 dk.
Sayfa Sayısı:
80
Basım Tarihi:
2014
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
ISBN:
975-08-0507-0
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Abidin Dino bu eserde, çok yakın bir arkadaşı olan Nazım Hikmet'in hayatını,mahkum olduğu dönemlerde yaşadığı zorlukları, aralarında geçen diyalogları bizlere çok güzel bir şekilde aktarmıştır. Dostluk bir kitaba sığdırılmış adeta. Teşekkürler Abidin Dino.
Memleketim, memleketim..Şiir
"ben, bir insan,
ben, Türk şairi komünist Nâzım Hikmet ben,
tepeden tırnağa iman,
tepeden tırnağa kavga, hasret ve ümitten ibâret ben."
Nâzım'a sahibiz sevgili okurlar, şöyle bi silkinelim, kendimize gelelim evvela.. Dünya'nın neresinde bi ocağa ateş düşse, kendi yüreğinde hisseder ateşin sıcaklığını Nâzım. Şu fanilerle dolu yeryüzünde, herkesin birer insandan ibaret olduğunu, herkesin kocaman bir sofrada oturmamız gerektiğini savunur, herkesin eşitçe, kardeşçe ve özgürce. Nitekim çoğu isteği gibi, bu isteği de kursağında kalmıştı Nâzım'ın. Aslına bakarsak ömrünün en güzel yaşlarını memleketinin topraklarında geçirmişti Nazım esasen, ama yalnızca demir parmakların ardında.. Unutulmaz bir şiiri vardır bu hususla ilgili;
"Ben içeri düştüğümden beri, güneşin etrafında on kere döndü dünya
Ona sorarsanız, lâfı bile edilmez, mikroskobik bir zaman
Bana sorarsanız, on senesi ömrümün
Bir kurşun kalemim vardı, ben içeri düştüğüm sene
Bir haftada yaza yaza tükeniverdi
Ona sorarsanız, bütün bir hayat
Bana sorarsanız, adam sen de, bir iki hafta"
Tek isteği, bir bilek olabilmekken memleketinde, memleketine uzak kalmak zorunda kalmıştı Nâzım, aksi takdirde Sabahattin Ali gibi olacaktı.
Nitekim memleketinin dışında her gittiği yerde saygı gördü, dinlendi, alkışlandı, araştırıldı, üzerine kitaplar yazıldı.. Lakin 2009 yılına kadar vatandaşı bile değildi bu memleketin, memleketinin. Hoş, gerçi şu anı görmek ister miydi Nâzım, memleketinin bu vaziyetini..
Sabahları uyandığım vakit yaklaşık 10 dakika teknolojik aletlere pek uzakta tutarım kendimi. Düşünürüm, güzel şeylere sahip olduğumu düşünürüm. Elimdeki imkanları düşünür, bunun için mutluluk duyarım. Bu sabah, okuduğum bu kitaptan olsa gerek, masadaki bu kitabı gördüm. 60. sayfadaydm. Dil kursuna giderken, yanımda götürdüm.
Demirin tuncuna, insanın piçine kaldık...Edebiyat
Abidin ve Güzin Dino Nazım Hikmet’in hayatında yer tutan insanlardan. Fransa’da tanınması için uğraşan, eserlerini çeviren, basımlarını takip eden, resimleyen ve Nazım’ın sanatı üzerine yazılar yazan Abidin Dino’nun bu yazıları; Nazım Hikmet’in kendilerine yazdığı bir kaç mektup ile birlikte bu kitapta toplanmış.
Her şeyden önce bir dostluk hikayesi hissettirdiği. Zor zamanlarda, sadece ve sadece düşündüklerini söyleyebilmek, yazabilmek ve resmedebilmek için çırpınan, bu yüzden takip edilen, tutuklanan, hapislerde çürüyen, öldürülmemek için -Sabahattin Ali’yi hatırlayın- yurtdışına kaçan, ama hep vatan hasreti çeken insanların paha biçilmez dostluğu…
Devletler kalemin gücünden silahlı düşmandan daha çok korkarlar. Zira silahı satın almak kolay, kalemi satın almak zordur. Doğru bildiğini söyleme uğruna oradan oraya savrulan, sağlığını, ailesini, sevdiklerini kaybeden ve hatta hayatını kaybeden nice kaleme, sevgi ve saygıyla… Ne demişti büyük usta Yaşar Kemal onlar için;
“O iyi insanlar o güzel atlara binip çekip gittiler.
Demirin tuncuna, insanın piçine kaldık.”
Nâzım’ın “Türk resminin yüzünü ak ediyorsun!” diye övgüler yağdırdığı, çok yönlü kültür insanı ve ressamdır Dino.
Çoğumuz onu Nâzım’ın şiirindeki “Mutluluğun resmini çizebilir misin Abidin?” mısrasıyla tanıyoruz. Bu soru üzerine de şöyle anlatır hislerini şâirin biricik Dino’cuğu :
“ O gün bugün, bu soru sökülüp atılması olanaksız bir biçimde bedenime yapışmış gibidir. Tabii, şiirinde bu soruyu sorarken, mutluluğun resmini yapamayacağımı biliyordu Nâzım. Bu mutluluk imgesi şiirde de olanaksızdı. Yaşanan günler buna izin vermiyordu.”
Abidin Dino’nun can yoldaşı ile mektuplaşmaları, yazıları, şiirleri...
Birçok eleştiri, övgü, sevgi, hasret, öfke, serzeniş, hayıflanma, fedakarlık temalarına şahit oluyorsunuz satır aralarında dolanırken.
Ve şunlar dökülüyor mavi gözlü deve dâir Abidin’in kaleminden:
“Unutur gibi oluyoruz, şâirin yaşantısı ve çağı ile ilişkileri ne olursa olsun, şâiri şiirlerinde aramalı, sözcüklerin çelişki ve uyum yapılarında, hayata hız ve anlam verme hünerlerinde.
Hafta geçmiyor ki dünyanın dört bucağından gelen, Nâzım Hikmet’in bir şiirsel yankısı olmasın.
Böylesi diri bir ölü nerde görülmüş!”
Ve kitabı kapattığınızda derin bir iç çekişle sayıklarken buluyorsunuz kendinizi:
“Böylesi diri bir ölü nerde görülmüş...”
“Böylesi diri bir ölü nerde ...”
“Böylesi diri bir ölü...”
Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?Kültür-Sanat
Puan vermedi·136 syf.··
Beğendi
·2020 32. kitabı
·7 saatte okudu
·Okunma: 06 Ocak 2020 22:34
"Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?" diye soran
Nazım Hikmet, herhangi bir Türk şairi değildir.
Nazım Hikmet annesi ressam, kendisi şair olmakla birlikte Genç Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulma aşamasındaki kültür değişiminde emeği olan bir önemli bir sanat adamıdır.
Abidin Dino şöyle ifade ediyor:
"İster yazar ister çizer olalım, her birimizde gördüğü küçük olumlu belirtiyi göklere çıkarmış, bizleri kapı kapı, kent kent, ülke ülke dolaşıp tanıtmış, çevirtmiş, göstermiş, anlatmıştır!
Nazım Hikmet için sanat, hep birlikte girişilmiş bir açık deniz seferidir. Yine Türk sanatı bir bütün olarak var olacaktı; işini gücünü, şiiri bırakıp bizler uğruna yitirdiği saatleri düşündükçe hem duygulanıyor hem üzülüyorum...
Sabahattin Ali, Kemal Tahir, Orhan Kemal, Yaşar Kemal, Sait Faik, Orhan Veli, Melih' Cevdet, Oktay Rifat ve başkaları, ressamlar, çalgı yaratıcıları Nazımın coşkusundan haberleri olsun olmasın, gani gani yararlandı."
Bursa Hapishanesinin adeta bir okul gibi olduğunu söyler Abidin Dino, orada mahpus olan Balaban resim yapmayı "Şair Baba" sından öğrenmiştir. Orhan Kemal'in şiirden ziyade düz yazıya yönlendirmiştir. Muhsin Ertuğrul sinemada deneyim için Moskova'ya gittiğinde Nazım'ın çevresiyle tanışmıştır.
Bu kitap dünyaca ünlü ressamımız Abidin Dino'nun Nazım için yazdığı yazılar ve O'nun Dino'lara yazdığı mektuplardan oluşmaktadır. Nazımın hayat hikayesi değildir. Dünyaca ünlü Nazım'ın Dünyaca ünlü Abidin gözüyle aktarılmasıdır.
Abidin başta yazılan soruyu da cevaplıyor, " yapamazdım, yapamayacağımı o da biliyordu".
Keyifli okumalar.
Çok değerli Nazım Hikmetin yakın dostu sırdaşı olan Abidin Dinoyla Aralarındaki o özel bağa Hayret ettim açıkçası İlk sayfalar biraz Ağır geldi anlamakta güçlük çektim ama son sayfalardaki mektuplar beni cidden etkiledi ve Nazım Hikmet’in Kendi yazısından okuyunca bunları daha bir etkileniyor insan
Bir dostluğun kitabı aslında Abidin Dino'nun yazdıkları. Onun Nâzım Hikmet'e beslediği sevgi ve hayranlığa tanık oluyoruz bu satırlarda. Okurken öyle keyif aldım ki, dostluklarına imrendim. Bir yanda Türk Edebiyatı'nın en değerli isimlerinden biri olan Nâzım Hikmet, diğer tarafta ise çok önemli ressamlarımızdan Abidin Dino.
Kitapta Abidin Dino'nun Nâzım Hikmet hakkındaki düşüncelerini okuyoruz. Onu ne kadar çok sevdiğini her sayfaya ilmek ilmek işlemiş adeta. Nâzım Hikmet'in Dino'lara gönderdiği mektuplar da yer alıyor. Kâh hapishanelerde kâh Vera'nın yanında...
Aslında yine görüyoruz ki devlet eli silah tutandan çok eli kalem tutandan korkuyor. O yüzden koca vatana bir Nâzım sığdırılamadı. Susmadı Nâzım. Kendi bildiği yoldan yürümeye, fikirlerini paylaşmaya devam etti. Bu uğurda sevdiklerini kaybetti belki ama kendinden ödün vermedi.
Bu muhteşem dostluğa tanıklık etmelisiniz. Ben çok beğenerek okudum. Nâzım Hikmet'e olan hayranlığım gün geçtikçe artıyor. Yaşar Kemal'in de dediği gibi:
"O iyi insanlar o güzel atlara binip çekip gittiler.
Demirin tuncuna, insanın piçine kaldık."
Abidin Dino / Nazım Hikmet
Dünyanın en iyi ressamlarından birisi olan Abidin Dino, dünyanın en iyi şairlerinden birisi olan Nazım Hikmet’i, içimden geldiği gibi, dostluğuna dayanarak yaşadığı anılarını anlatıyor. Nazımsever herkesin okumasını isterim.
Abidin Dino
Nâzım Üstüne
Abidin Dino
Nâzım ÜstüneYazar Hakkında
Abidin DinoYazar · 22 kitap
Abidin Dino Türk ressam, karikatürist, yazar ve film yönetmenidir. Çok yönlü bir kültür adamı olan Abidin Dino, çağdaş Türk resminin öncülerindendir. Türk resim tarihinde D Grubu ve Yeniler Grubu adlarıyla anılan sanat topluluklarının öncülerinden oldu.Türkiye'nin yanı sıra Fransa, Cezayir, ABD gibi ülkelerde sergiler açmış; yurt dışında Fransa Plastik Sanatlar Birliği Onursal Başkanlığı, New York Dünya Sanat Sergisi Danışmanlığı gibi görevler üstlendi.
Dino, Türkiye Komünist Partisi mensubu olması nedeniyle bir süre Türkiye'de sürgünde yaşadıktan sonra 1952'den itibaren yaşamını Paris'te sürdürdü.
Şair 
Arif Dino'nun kardeşi, yazar 
Güzin Dino'nun eşidir. Beşiktaş kulübü tarafından efsane futbolcular arasında gösterilen ünlü kaleci Sabri Dino'nun da amcasıdır.
Divanı Muhasebat Müdürü Rasih Bey ile müzik ve edebiyatla ilgili bir hanım olan Saffet Hanım'ın oğlu olan Abidin, ailenin beşinci çocuğu idi. Doğduğu yıl ailesi Cenevre'ye, ardından Fransa'ya yerleştiğinden çocukluğu Avrupa'da geçti.
1925'te ailesiyle birlikte İstanbul'a döndü. Robert Kolej'de öğrenim görmeye başladı. Önce babasının ve ardından annesinin ölümünden sonra sanata olan ilgisinin ağır basması nedeniyle öğrenimini yarıda bıraktı ve ağabeyi şair Arif Dino'nun desteğiyle resim, karikatür ve yazı alanında kendini geliştirmeye başladı.lk çizimleri Yarın gazetesinde, ilk yazıları Artist dergisinde 1930'lu yılların başında yayımlandı. Bu yıllarda Nazım Hikmet'in Sesini Kaybeden Şehir (1931) ve Bir Ölü Evi (1932) adlı kitaplarına kapak desenleri de çizdi ve kendini çok genç yaşta "ressam" olarak kabul ettirdi. Halkın Dostu Gazetesi’nde yayımlanan Atatürk’ü konu alan, çizgilerle süslü röportajı ile Atatürk’ün de beğenisini kazandı.
1933 yılında "D Grubu" adlı sanat grubunun kurucuları arasında yer aldı. Bu grubun amacı, memlekette sanatın gelişmesini ve yayılmasını sağlamak, düşünce yanı ağır basan resimler yaparak, batıdaki çağdaş akımlarla boy ölçüşecek yenilikler getirmekti.Aynı yıl Türkiye'nin Kalbi Ankara isimli belgesel filmi çekmek için Türkiye'ye gelen Sovyetler Birliği'nin ünlü yönetmenlerinden Sergey Yutkeviç bir sergide resimlerini görüp beğendi. Yutkeviç'in filmini izleyen Atatürk, kendisinden bir Türk gencini yetiştirmesine olanak olup olmadığını sormuştu. Böylece Yutkeviç, Dino'dan dekoratör ve ressam olarak çalışmak üzere kendisiyle SSCB'ye gelmesini istedi. Dino, 1934 yılında sinema öğrenimi görmek üzere SSCB'ye gitti ve üç yıl kaldı. Üç yıl boyuncaLeningrad'da Eisenstein ve Yutkeviç'in yanında makyajdan dekora, rejiden senaryoya tüm yönleriyle sinema eğitimi aldı. Yutkeviç'in yönettiği Madenciler filminde çalıştı. Bu dönemde sol fikirlerle tanıştı. 1937'de II. Dünya Savaşı nedeniyle Sovyetler Birliği tüm yabancı öğrencileri geri gönderince Leningrad'dan ayrılmak zorunda kaldı.
Dino, Sovyetler Birliği'nden sonra Londra'ya ve oradan da Paris'e gitti. İspanya'daki iç savaşta Cumhuriyetçiler safındaki uluslararası gönüllü tugaylar bünyesinde savaşmak için Paris bürosuna başvurduysa da cumhuriyetçiler açıkça kaybetmek üzere olduğundan kabul edilmedi. 1937'de yerleştiği Paris'te ressam ve dekoratör olarak film çekim çalışmalarında bulundu. Gertrude Stein, Tristan Tzara, Eisenstein, Andre Malraux ve Pablo Picasso gibi dönemin önde gelen sanatçılarıyla dostluklar kurdu.Abidin Dino 1939'da Türkiye'ye döndü, 1941'de arkadaşlarıyla Yeniler Grubu'nu oluşturdu. Grubun açtığı ve Liman çevresindeki balıkçıları konu alan sergi, büyük ilgi uyandırdı.
Dino, çizgi ve desenlerin ön plana çıktığı resimlerinde işçi ve köylü tiplerini özgün bir üslupla işledi. Başlangıçta Picasso'nun etkisinde kalan sanatçı, daha sonraları yapıtlarında özgün ve yerel bir senteze ulaştı.
Çeşitli dergilerde çizgi ve yazılarıyla halktan yana, gerçekçi bir sanat görüşünü savundu. İlk sayısı 18 Kasım 1938'de çıkan S.E.S (Sanat.Edebiyat.Sosyoloji) adlı derginin çıkmasına büyük katkı veren sanatçı, bu derginin kapanmasından sonra pek çok başka dergi çıkardı. Amacı, faşizm ile mücadelede mümkün olduğunca çok kişiyi harekete geçirmekti. Türkiye Komünist Partisi'nin önemli üyelerinden birisi oldu.Liman Sergisi'nin açıldığı 1941 yılında Abidin Dino, siyasi nedenlerle önce Mecitözü'ne (Çorum), sonra Adana'ya sürgüne gönderildi. Adana'da Türk Sözü gazetesini yönetti. "Kel" adlı bir oyun yazdı, ancak oyun hemen toplatıldı. Çukurova'nın pamuk işçilerini konu alan resimler yaptı ve heykel ile ilgilenmeye başladı. 1943 yılında yazar ve dilbilimci Güzin Dikel ile evlendi. Sürgün sona erince İstanbul'a döndü.1950'de "Çingeneler" adlı filmin senaryosunu yazdı, senaryo yasaklandı.1952'de yurt dışına çıkış yasağı kalkınca kesin olarak Paris'e yerleşti. 1954'ten itbiaren sekiz yıl boyunca Paris'teki Mayıs Salonu sergilerine katıldı. Fransa, Cezayir, Amerika gibi değişik ülkelerde sergiler açtı. Fransa Plastik Sanatlar Birliği onur başkanlığı New York Dünya Sanat Sergisi danışmanlığı gibi görevlerde bulundu.
'İşkence', 'Atom Korkusu', 'Savaş ve Barış', 'Çıplaklar', 'Dört Kent', 'Dağ-Deniz' gibi birçok yapıtı çeşitli galeri, müze ve koleksiyonlarda yer aldı.
1966'da yönettiği Dünya Futbol Kupası'nı konu alan "Gol" adlı belgesel filmle İngiliz Film ve Televizyon Sanatları Akademisi tarafından yönetmen Robert Joseph Flaherty anısına verilen belgesel film ödülünü aldı.
1968 öğrenci olayları sırasında Paris sokaklarında yürüyüşlere, toplantılara katıldı, sokaklardaki etkinlikleri çizdi. Türkiye'deki ilk kişisel sergisini 1969'da açarak Paris çalışmalarının bir bölümünü gösterdi.
1979 yılında Fransız Plastik Sanatlar Birliği"nin Onursal Başkanlığı'na seçildi, 1989'da Fransız Kültür Bakanlığı’nın Sanat ve Edebiyat Altın Şövalye Nişanı ile ödüllendirildi.
Zaman zaman Türkiye'de kişisel sergiler açan Abidin Dino'nun sergileri arasında "Eller, Parmaklar, Acılar, Acayipler, Tedirginler, Domatesler" başlıklı sergisi (1984, İstanbul) ve "Bu Dünya Sergisi" (1987, İstanbul) vardır. El motiflerinden oluşan heykeli 1993'te Maçka'ya yerleştirildi. Aynı yıl, 'Biçimden Öte' ve 'Acıyı Çizmek' adlı kitaplarını yayımladı.
1990'da troid kanseri teşhisi konan sanatçı, 7 Aralık 1993 günü Paris'te yaşamını yitirdi. Cenazesi İstanbul'a getirilerek Aşiyan'daki aile mezarlığında toprağa verildi.
Arif Dino'nun kardeşi, yazar Güzin Dino'nun eşidir. Beşiktaş kulübü tarafından efsane futbolcular arasında gösterilen ünlü kaleci Sabri Dino'nun da amcasıdır.
Divanı Muhasebat Müdürü Rasih Bey ile müzik ve edebiyatla ilgili bir hanım olan Saffet Hanım'ın oğlu olan Abidin, ailenin beşinci çocuğu idi. Doğduğu yıl ailesi Cenevre'ye, ardından Fransa'ya yerleştiğinden çocukluğu Avrupa'da geçti.
1925'te ailesiyle birlikte İstanbul'a döndü. Robert Kolej'de öğrenim görmeye başladı. Önce babasının ve ardından annesinin ölümünden sonra sanata olan ilgisinin ağır basması nedeniyle öğrenimini yarıda bıraktı ve ağabeyi şair Arif Dino'nun desteğiyle resim, karikatür ve yazı alanında kendini geliştirmeye başladı.lk çizimleri Yarın gazetesinde, ilk yazıları Artist dergisinde 1930'lu yılların başında yayımlandı. Bu yıllarda Nazım Hikmet'in Sesini Kaybeden Şehir (1931) ve Bir Ölü Evi (1932) adlı kitaplarına kapak desenleri de çizdi ve kendini çok genç yaşta "ressam" olarak kabul ettirdi. Halkın Dostu Gazetesi’nde yayımlanan Atatürk’ü konu alan, çizgilerle süslü röportajı ile Atatürk’ün de beğenisini kazandı.
1933 yılında "D Grubu" adlı sanat grubunun kurucuları arasında yer aldı. Bu grubun amacı, memlekette sanatın gelişmesini ve yayılmasını sağlamak, düşünce yanı ağır basan resimler yaparak, batıdaki çağdaş akımlarla boy ölçüşecek yenilikler getirmekti.Aynı yıl Türkiye'nin Kalbi Ankara isimli belgesel filmi çekmek için Türkiye'ye gelen Sovyetler Birliği'nin ünlü yönetmenlerinden Sergey Yutkeviç bir sergide resimlerini görüp beğendi. Yutkeviç'in filmini izleyen Atatürk, kendisinden bir Türk gencini yetiştirmesine olanak olup olmadığını sormuştu. Böylece Yutkeviç, Dino'dan dekoratör ve ressam olarak çalışmak üzere kendisiyle SSCB'ye gelmesini istedi. Dino, 1934 yılında sinema öğrenimi görmek üzere SSCB'ye gitti ve üç yıl kaldı. Üç yıl boyuncaLeningrad'da Eisenstein ve Yutkeviç'in yanında makyajdan dekora, rejiden senaryoya tüm yönleriyle sinema eğitimi aldı. Yutkeviç'in yönettiği Madenciler filminde çalıştı. Bu dönemde sol fikirlerle tanıştı. 1937'de II. Dünya Savaşı nedeniyle Sovyetler Birliği tüm yabancı öğrencileri geri gönderince Leningrad'dan ayrılmak zorunda kaldı.
Dino, Sovyetler Birliği'nden sonra Londra'ya ve oradan da Paris'e gitti. İspanya'daki iç savaşta Cumhuriyetçiler safındaki uluslararası gönüllü tugaylar bünyesinde savaşmak için Paris bürosuna başvurduysa da cumhuriyetçiler açıkça kaybetmek üzere olduğundan kabul edilmedi. 1937'de yerleştiği Paris'te ressam ve dekoratör olarak film çekim çalışmalarında bulundu. Gertrude Stein, Tristan Tzara, Eisenstein, Andre Malraux ve Pablo Picasso gibi dönemin önde gelen sanatçılarıyla dostluklar kurdu.Abidin Dino 1939'da Türkiye'ye döndü, 1941'de arkadaşlarıyla Yeniler Grubu'nu oluşturdu. Grubun açtığı ve Liman çevresindeki balıkçıları konu alan sergi, büyük ilgi uyandırdı.
Dino, çizgi ve desenlerin ön plana çıktığı resimlerinde işçi ve köylü tiplerini özgün bir üslupla işledi. Başlangıçta Picasso'nun etkisinde kalan sanatçı, daha sonraları yapıtlarında özgün ve yerel bir senteze ulaştı.
Çeşitli dergilerde çizgi ve yazılarıyla halktan yana, gerçekçi bir sanat görüşünü savundu. İlk sayısı 18 Kasım 1938'de çıkan S.E.S (Sanat.Edebiyat.Sosyoloji) adlı derginin çıkmasına büyük katkı veren sanatçı, bu derginin kapanmasından sonra pek çok başka dergi çıkardı. Amacı, faşizm ile mücadelede mümkün olduğunca çok kişiyi harekete geçirmekti. Türkiye Komünist Partisi'nin önemli üyelerinden birisi oldu.Liman Sergisi'nin açıldığı 1941 yılında Abidin Dino, siyasi nedenlerle önce Mecitözü'ne (Çorum), sonra Adana'ya sürgüne gönderildi. Adana'da Türk Sözü gazetesini yönetti. "Kel" adlı bir oyun yazdı, ancak oyun hemen toplatıldı. Çukurova'nın pamuk işçilerini konu alan resimler yaptı ve heykel ile ilgilenmeye başladı. 1943 yılında yazar ve dilbilimci Güzin Dikel ile evlendi. Sürgün sona erince İstanbul'a döndü.1950'de "Çingeneler" adlı filmin senaryosunu yazdı, senaryo yasaklandı.1952'de yurt dışına çıkış yasağı kalkınca kesin olarak Paris'e yerleşti. 1954'ten itbiaren sekiz yıl boyunca Paris'teki Mayıs Salonu sergilerine katıldı. Fransa, Cezayir, Amerika gibi değişik ülkelerde sergiler açtı. Fransa Plastik Sanatlar Birliği onur başkanlığı New York Dünya Sanat Sergisi danışmanlığı gibi görevlerde bulundu.
'İşkence', 'Atom Korkusu', 'Savaş ve Barış', 'Çıplaklar', 'Dört Kent', 'Dağ-Deniz' gibi birçok yapıtı çeşitli galeri, müze ve koleksiyonlarda yer aldı.
1966'da yönettiği Dünya Futbol Kupası'nı konu alan "Gol" adlı belgesel filmle İngiliz Film ve Televizyon Sanatları Akademisi tarafından yönetmen Robert Joseph Flaherty anısına verilen belgesel film ödülünü aldı.
1968 öğrenci olayları sırasında Paris sokaklarında yürüyüşlere, toplantılara katıldı, sokaklardaki etkinlikleri çizdi. Türkiye'deki ilk kişisel sergisini 1969'da açarak Paris çalışmalarının bir bölümünü gösterdi.
1979 yılında Fransız Plastik Sanatlar Birliği"nin Onursal Başkanlığı'na seçildi, 1989'da Fransız Kültür Bakanlığı’nın Sanat ve Edebiyat Altın Şövalye Nişanı ile ödüllendirildi.
Zaman zaman Türkiye'de kişisel sergiler açan Abidin Dino'nun sergileri arasında "Eller, Parmaklar, Acılar, Acayipler, Tedirginler, Domatesler" başlıklı sergisi (1984, İstanbul) ve "Bu Dünya Sergisi" (1987, İstanbul) vardır. El motiflerinden oluşan heykeli 1993'te Maçka'ya yerleştirildi. Aynı yıl, 'Biçimden Öte' ve 'Acıyı Çizmek' adlı kitaplarını yayımladı.
1990'da troid kanseri teşhisi konan sanatçı, 7 Aralık 1993 günü Paris'te yaşamını yitirdi. Cenazesi İstanbul'a getirilerek Aşiyan'daki aile mezarlığında toprağa verildi.
