Yazar:
Héctor Abad Faciolince
Çevirmen:
Banu Karakaş
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 4 dk.
Sayfa Sayısı:
320
Basım Tarihi:
2024
İlk Yayın Tarihi:
Aralık 2006
Yayınevi:
Livera Yayınevi
Orijinal Adı:
El olvido que seremos
Orijinal Dil:
İspanyolca
Orijinal Ülke:
Kolombiya
ISBN:
9786259423913
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Héctor Abad Faciolince’den daha önce Angosta’yı okumuş ve çok beğenmiştim, Nisyan’a bayıldım! Nasıl güzel bir baba-oğul ilişkisinin, ne samimi bir anlatımı! Sıcacık aile bağları, ülkenin şiddet ve çalkantılarla dolu siyasi ve toplumsal tarihiyle ne kadar muhteşem bir şekilde bir araya getirilmiş! Nasıl hem bu kadar duygusal ve kişisel bir metin yazıp hem dramatikleştirmeden, bu kadar yakın mesafede olduğu insanı kahramanlaştırmadan, birinci elden tanıklık ettiği olayları böylesine objektif aktarmış, muazzam hakikaten! Yalın ve samimi üslup da böyle bir metne o kadar yakışmış, öyle etkileyici olmuş ki kitap boyunca sanki bir yazarın hayatını okuyormuşum gibi değil de çok sevdiğim bir arkadaşımın anılarını ondan dinliyormuşum gibi hissettim. Fakat tabii ki bir yandan da Kolombiya gibi sancılı bir siyasi tarihe sahip bir Latin Amerika ülkesinin böylesine kritik bir döneminde aktif bir rol almış bir insan hakları aktivisti ve idealist bir doktorun hikâyesini oğlundan dinlemenin büyük bir ayrıcalık olduğunu da düşündüm sık sık.
Yazarın hayatındaki en önemli insan babası, onunla öyle derin ve güçlü bir sevgi bağı var ki arasında, kitap da zaten ona, adaletsiz katline, ve savunduklarına adanmış. Çocukluğunda babasıyla yaşadığı önemli anlardan başlıyor anlatmaya Faciolince; dünya görüşünün ve inançlarının şekillenmesi, eğitim hayatı, kitaplara olan tutkusu gibi tüm hayatını etkileyecek anlarla beraber de 1960’lar ve 70’ler Kolombiya’sına gidiyoruz. Böyle güvenli bir sığınaktan, kanın gövdeyi götürdüğü ve eğitimden sağlık sistemine baştan sona sistematik olarak yozlaştırılan ülkesini resmediyor arka planda da. Kendi aile fertlerinden hareketle, çok gerçekçi toplumsal analizler da paylaşıyor: dinin ve sekülerizmin, muhafazakarlık ve liberalizmin sokaktaki çatışmasının yanında,
Unutma demek #nisyan
Hector Abad Faciolince için ise unutamamak…
Kolombiya’da baskıcı rejimin tam ortasında eşitliği, adaleti, insan haklarını savunan aktivist bir profesörün oğlunun, çok sevdiği babasının hikâyesini anlatışıdır “Nisyan.”
Aslında bir gölgeye yazılmış mektup…
Babası idealist ve rasyonalist bir hekim; ahlaki bir sembol; aynı zamanda umudun figürü oğlu için.
Baba ve oğul arasındaki bağın, sevginin, samimiyetin, güvenin adı Nisyan.
Baskıcı rejime karşı bir saygı duruşu, ezici güçlerin karşısında ayakta kalma mücadelesi, adalet karşısında Themis’in terazisi; dönem adamlarının yüzüne indirilmiş bir tokat; muhteşem bir okuma şöleni.
Bazı kitaplar vardır yalnızca bir hayatı anlatmaz, bir ülkenin hafızasını da omuzlarında taşır. Nisyan benim için tam olarak böyle bir kitaptı.
Héctor Abad Faciolince, 1960’lardan başlayarak hem kendi ailesinin hikâyesini hem de Kolombiya’nın sancılı tarihini anlatıyor. Fakat kitabın merkezinde ne siyaset ne de şiddet var; tüm karanlığın ortasında ışığını kaybetmeyen bir baba-oğul sevgisi duruyor.
Okurken sık sık ‘keşke kurgu olsaydı’ diye düşündüm. Çünkü satırlardaki acının, kaybın ve çaresizliğin gerçekten yaşanmış olduğunu bilmek metni daha da ağırlaştırıyor. Bir yanda şiddetin gündelik hayatın parçası hâline geldiği, kurumların yozlaştığı bir ülke, diğer yanda insanlığa, eğitime ve iyiliğe inanmaktan vazgeçmeyen bir baba.
Nisyan, yalnızca bir anı kitabı değil. Aynı zamanda bir ağıt, bir sevgi mektubu ve unutulmaya karşı yazılmış güçlü bir direniş.
Çok sevdim.
Hem bir baba–oğul hikâyesi hem de Kolombiya’nın karanlık politik tarihi…
1920–60 yılları arasında “şiddet dönemi” diye anılan, cinayetlerin, özellikle politik cinayetlerin sıradanlaştığı bir zamanı anlatıyor Nisyan.
Yazar Héctor Abad Faciolince’nin babası bir hekim; ama aslında daha çok bir öğretmen. Hasta bakmaktan ziyade halkı aydınlatmaya kendini adamış bir insan. Bütün kimliklerinin ötesinde ise çok iyi bir insan hakları savunucusu. Elbette bir politik görüşü var ama kör bir fanatizme asla meyletmeyecek kadar sağduyulu. Böyle olunca da hiçbir politik çevrede kabul görmeyip, aksine korkulan, “tehlikeli” bir isim olarak kalıyor.
Yazarın babasıyla geçirdiği yıllar… çocukluk ve gençlik dönemlerindeki o derin bağ… O kadar güzel ki sevinemiyorum bile okuduklarıma. Bu kadar iyi, bu kadar doğru, bu kadar dürüst birinin dünyadan koparılması büyük bir haksızlık değil mi diye düşünmeden edemiyorum.
Evet, “önemli olan varmak değil, yürümek” diyelim.
“Katiller unutulur, kahramanlar yaşar” diyelim…
Ama bir de özlemek var. Bir sesi, bir bakışı, bir sıcaklığı…
Bütün bu yoksunlukla insan, hatıralarına sarılıp onları yaşatmadan nasıl baş edebilir ki?
O yüzden de, çok acı da olsa, yazarın önceliği bir kaybı anlatmak değildi bence; o kaybı doğuran dünyanın dinamiklerine dikkat çekmekti.
Silah yerine kalem tutan, kan yerine mürekkep taşıyan insanları hayattan koparan bu düzene karşı sesini duyurmaktı.
Bir yerde her şeyin olacağı aslında baştan belliydi. Tıpkı Kırmızı Pazartesi’de olduğu gibi… yaklaşan bir cinayetin gölgesi sayfaların arasında dolaşıyordu; ama bu cinayet gerçekten önlenmek isteniyor muydu? Yoksa her şey bir anda olup bitsin ve unutulsun mu isteniyordu?
Belki de bu yüzden adı Nisyan.
Unutmaya karşı yazılmış bir kitap.
“Olacağımız nisyan olmuşuz çoktan.” diyen
Bir baba , bir ülke , bir hayat
Bazen bir kitap sadece bir hikaye anlatmaz bir kalbi onarır. Nisyan Kolombiyalı yazar Héctor Abad Faciolince’nin insan hakları savunucusu babasına yazdığı bir veda mektubu gibi…
Bir yandan bir ailenin içten sevgi dolu dünyasına tanıklık ederken, diğer yandan bir ülkenin karanlık dönemlerine adaletin ve vicdanın sessizliğe gömülüşüne şahit oluyorsunuz
Yazar, “unutulma”ya direnirken, okur olarak biz de onunla birlikte hatırlamanın ağırlığını taşıyoruz.
Gerçek bir yaşamdan yola çıkan bu eser hem bir baba-oğul hikâyesi hem de bir vicdan çağrısı.
Sessiz ama derinden sarsan bir kitap arıyorsanız Nisyan mutlaka okuma listenizde olmalı.
Kitap kulübümüzle 2025 Ekim ayında Kolombiyalı yazar Hector Abad Faciolince’den Nisyan kitabını okuduk ve üzerine keyifli bir tartışma gerçekleştirdik. Benim için çok özel bir okuma olduğunu en başta söylemem gerek.
Nisyan, aslında bir biyografi kitabı. Yazarımız kitap boyunca babası Hector Abad Gomez’i merkeze alarak kendisini, ailesini, ülkenin iç karışıklıklarını, suikastleri ve bir çok konuyu kaleme almış.
Kitabı benim gibi baba-oğul ilişkisini merkeze alarak okursanız sımsıcak bir hikaye sizi bekliyor. Fakat kitabın diğer yüzünde Kolombiya’nın karanlık yüzünü, suikastte uğrayan onlarca ismi okuyorsunuz. Çok fazla isim olması ve bu isimlerin uzun olması okumayı zorlaştırıyor.
Olumsuzluklara takılmadan baba-oğul ilişkisine odaklanarak çok keyif aldığım bir okuma oldu. Babanın 1921, oğulun ise 1958 doğumlu olduğunu belirtmem gerek. Çoğumuzun babası ve dedesi jenerasyonunda olan bu insanların baba-oğul ilişkisi o döneme göre çağının ötesinde gözüküyor. Baba karakterini ve hayatını öğrenince sadece çağının ötesinde bir baba değil, çağının ötesinde bir hümanist göreceksiniz.
Bu bir roman değil. Yahut gerçek bir kişinin yaşam öyküsünden hareketle yazılmış ve en azından belli bir miktar kurgu içeren bir eser de değil. Daha ziyade bir hatırat. Bir oğlun zamansız hayattan koparılan babası unutulmasın diye giriştiği, karamsar, umudu ve buna itiraz eden o umutsuzluk, beyhudelik ihtiyatını dengeli biçimde yansıtmaya çalıştığı bir sunum.
Ben bu konuda ondan daha umutluyum. Bu kitap okundukça Hector Abad Gomez de Martha da hatırlanacaklar. Evet, muhakkak onları yeni yeni tanıyacak olanlar artık onların anılarıyla bağlantısı olmayan kişiler olacak, yazarın dediği gibi hayaletimsi ve kurgu karakterlere dönüşecekler ama yine de hatırlanacaklar. Bir gün artık kimsenin hatırasında olmamak kaçamayacağımız bir insanlık durumu.
Bu kitabın belki en iyi yaptığı şey de budur: Kişisel hatıralar ve insanlığın genel durumu arasında bağlantılar oluşturmak. Martha ile insan yaşamının başkalarınca algılanan değerinin yaş ile nasıl değiştiğini, Hector'un suikasti ve aradan geçen yıllar ile nisyanın, o unutuluş düşüncesinin insanı zaman zaman ezen ağırlığını, küp analojisi ile insanın karanlıkta kalan yönlerini (ve bu yönlere duyduğumuz magazinsel merakı), karanlıkta kalan bu yönlerin karanlıkta kalmasının farklı sebeplerini, siyasal şiddetin evrenselliğini gördüm. Aynı zamanda her zaman iyi bir babanın, insanı asla zorlamayan bir babanın da insanda yer yer zorlanmalar yaratabileceğini, sırf bu haliyle bile tepki görebileceğini, ideal anne babalık gibi bir şeyin asla olamayacağını gördüm.
Son söz olarak; 19 yaşında 3 ayda Kayıp Zamanın İzinde'nin bitirilebileceğini de öğrendim ki, sırf bu yüzden yazara şapka çıkarmak istiyorum.
Bir yazarın babasına veda niteliğinde bir biyografi-anı kitabı idi. Yazar hatırladığı ilk zamanlardan babasını anlatmaya başlamış, babaya hayran, baba da hayran olunmayacak gibi değil bir yanıyla :) hem okumuş yazmış entelektüel biri, hem de etrafına fayda sağlamaya çalışan elinin uzandığı her yeri güzelleştirmeye çalışan biri. Üniversitede hocalık yaptığı yıllarda öğrencilerine yaklaşımı, halkın sağlığı için yaptıkları, öğrencilerini mutlaka sokağa, arka mahallelere götürmesi ve gündeminde hep halkın en temel sorunlarını tutması takdire şayan idi. Şiddetsizlikten yana, sorunlara çözüm odaklı olması da keza bende hayranlık uyandırdı. Ülkenin farklı siyasi akımlarınca da hep öteki görülmüş, baştakiler bunu komunist görüyor, sonra gelenler yeterince komunist olmadığını düşünüp muhafazarlıkla itham ediyorlar ama adamın çizgisi hep belliydi; halkın sağlığı ve esenliğinden yana ve halkın sorunlarına çözüm aramaktan yana. Bazı yerlerde adamın ebeveynlik tarzına da hayran oldum, yazarı biraz kıskanmış olabilirim :)
Bu dünyadan Dr. Hector Abad Gomez isminde bir güzel insan geçmiş ve oğlu da babasının hatırasını bence çok güzel yaşatmış.
"Mutlu bir çocukluk geçirmişseniz, hayatın geri kalanında başınıza gelecek her türlü felakete karşı görünmez bir zırhınız var demektir.”
Faciolince, babasının 1987'deki ölümünden sonra bu kitabı yazabilmek için tam 20 yıl beklemiş. Yazar, babasının öldürüldüğü gün üzerinde olan kanlı gömleği yıllarca saklamış; bu acıyla yüzleşip olanları ancak iki on yıl sonra kağıda dökebilmiş. Bu kitap bir kurgu değil; bir evladın, öldürülen babasına yazdığı en içten, en hüzünlü ve en onurlu "teşekkür mektubu"
Kolombiyalı yazar Héctor Abad, babası Héctor Abad Gómez’in yaşamını ve trajik ölümünü anlattığı bu eseriyle, okuyucuyu hem ağlatıyor hem de insanlığa dair umudunu yeşertiyor.
Kitap, tıp doktoru ve insan hakları savunucusu olan bir babanın, Kolombiya’nın karanlık siyasi ikliminde verdiği mücadeleyi ve bu mücadele uğruna katledilmesini konu alıyor. Ama bu sadece bir biyografi değil; babasına taparcasına aşık olan bir çocuğun, babasının hatırasını "nisyan"dan (unutuluştan) çekip çıkarma çabası.
OKUDUM - BİTTİ!
Kitap Adı : NISYAN
Yazar Adı : HECTOR ABAD FACIOLINCE
Sayfa Sayısı : 315
Kitap Puanım : 10 / 10
Kitap İncelemem :
OKUDUM, SARSILDIM, YENİDEN DOĞDUM: NİSYAN
Bazı kitapları bitirirsiniz, kapağını kapatırsınız, başucunuza koyarsınız. Ama “Nisyan” bitmiyor. Bitmedi. Göğsünüze bir yumruk gibi oturuyor, soluk alışınızı değiştiriyor, bildiğiniz tüm kelimelerin ağırlığını sınayan bir suskunluk bırakıyor içinizde. 10 üzerinden 10 vermek az gelir; bu kitap puanlanarak değil, taşınarak yaşanacak bir kitap.
Héctor Abad Faciolince, 1987'de Kolombiya'da paramiliter güçlerce öldürülen insan hakları savunucusu hekim babası Héctor Abad Gómez’in hikayesini anlatırken aynı zamanda bir ülkenin siyasi şiddet cehennemine ve o cehennemin ortasında yeşermeye çalışan bir sevgiye tanıklık ediyor. Mario Vargas Llosa’nın “zamanımızdaki teröre karşı yazılmış en etkili metinlerden biri” dediği bu kitap, hafızanın ve unutuşun sınırlarını kazıyan bir edebiyat mucizesi.
Bir itirafta bulunayım: Bu kitabı okurken en çok zorlandığım anlar Faciolince’nin en sakin cümleleriydi. Çünkü derin acılarını bağırarak değil, neredeyse bir ağıt gibi, alçak sesle fısıldayarak anlatıyor. Kolombiya’nın 70’ler ve 80’lerindeki karanlık günlerini, Medellin sokaklarının çığlığını, bir baba-oğul ilişkisini öyle içten ve kusursuz bir üslupla aktarıyor ki okurken hem tarihin tanığı hem de ailenin bir ferdi oluyorsunuz.
Oscar ödüllü yönetmen Fernando Trueba’nın 2020 yılında “Memories of My Father” adıyla sinemaya uyarladığı, Goya Ödülleri'nde En İyi Ibero-Amerikan Film seçilen bu hikayeye ben kitabıyla başlamanızı şiddetle öneririm. Javier Cercas’ın dediği gibi: “Yıkıcı derecede cesur ve dürüst bir kitap.”
Ve Banu Karakaş… İspanyolca aslından yaptığınız çeviri adeta bir işçilik harikası.
Yazar Hakkında
Héctor Abad FaciolinceYazar · 1 kitap
Héctor Abad Faciolince (1958 doğumlu) Kolombiyalı bir romancı, denemeci, gazeteci ve editördür. Abad, Latin Amerika edebiyatındaki en yetenekli Latin Amerika Patlaması sonrası yazarlarından biri olarak kabul edilir. Abad en çok satan romanı Angosta ve daha yakın zamanda El Olvido que Seremos (t. Oblivion: A Memoir) ile tanınır.
