Yazar:
Faruk Sümer
Tahmini Okuma Süresi:
18 sa. 45 dk.
Sayfa Sayısı:
662
Basım Tarihi:
2024
İlk Yayın Tarihi:
Aralık 1992
Yayınevi:
Türk Tarih Kurumu Yayınları
ISBN:
9789751758095
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Türk tarihçiliğinin en sağlam ve en çok referans verilen eserlerinden biri. İlk kez 1967’de yayımlanmış olmasına rağmen bugün hâlâ güncelliğini koruması ve 2025’te 8. baskıya ulaşması, bu kitabın ne kadar güçlü bir temel üzerine kurulduğunu açıkça gösteriyor.
Kitap üç ana bölümden oluşuyor ve daha ilk sayfalardan itibaren sizi içine alan bir akış yakalıyor. İlk bölümde Oğuzların tarih sahnesine çıkışı, Göktürkler Dönemi ve Uygur Dönemi içerisindeki Tokuz Oğuzlar meselesi, ardından Seyhun çevresindeki varlıkları ve Selçuklu Devleti'nin kuruluşu süreci anlatılıyor. Moğol istilası sonrasında “Türkmen” kimliğinin belirginleşmesi ise özellikle dikkat çekici bir kırılma noktası olarak ele alınıyor.
İkinci bölüm kitabın kalbi diyebiliriz. Oğuz boyları, farklı kaynaklar üzerinden karşılaştırmalı şekilde inceleniyor. Kaşgarlı Mahmud, Reşidüddin Fazlullah ve Yazıcıoğlu Ali gibi önemli isimlerin verdiği listeler bir araya getiriliyor. Bununla da kalmıyor; Anadolu’daki yer adları üzerinden Oğuz boylarının izleri sürülüyor. Açıkçası bu bölüm, sadece tarih değil; aynı zamanda kültür, coğrafya ve toplum yapısını birlikte okumanızı sağlıyor.
Üçüncü bölümde ise Oğuz destanları yer alıyor. Bu kısım, anlatılan tarihî sürecin ruhunu anlamak için önemli. Çünkü burada sadece olayları değil, o olayları yaşayan insanların dünyasını da görüyorsunuz.
Kitabın sonundaki ekler bölümü ise başlı başına bir hazine. XVI. yüzyılda Anadolu’daki Oğuz boylarına ait yer adları, Anadolu ve Suriye’deki Türkmen oymakları, İran’daki Türkmen kökenli topluluklar ve Hazar ötesi Türkmenleriyle ilgili listeler oldukça detaylı. Ayrıca Ebulgazi Bahadır Han’a göre Salur boyuna ait soy kütükleri, Nikolay Muravyov’un 1819 tarihli listesi ve Ármin Vámbéry’nin çalışmaları kitabın kaynak zenginliğini daha da artırıyor.
Türk'ün tarih sahnesine ilk çıkışından günümüze kadar uzanan süreci oldukça detaylı bir şekilde ele alan bu eser, Oğuzların soyağacını, kültürünü ve tarihini son derece başarılı bir şekilde aktarıyor. Türk tarihini araştıran, okuyan ve öğrenmek isteyen herkesin kesinlikle okuması, hatta başucu kitabı yapması gereken bir çalışma. Sunduğu bu kapsamlı bilgiler sayesinde, ileride yapacağım diğer tarih okumalarında ve araştırmalarımda da bana sık sık rehberlik edeceğine eminim.
Türk milletinin kadim soyu!Tarih
Türk tarihini anlamak isteyen birinin eline alması gereken ilk kitaplardan biri şüphesiz Faruk Sümer’in Oğuzlar (Türkmenler) adlı eseridir. Çünkü bu kitap, yalnızca tarihî bir inceleme değil, aynı zamanda Türk milletinin “soy kütüğü” gibidir.
Faruk Sümer bu eseriyle, Oğuzların kökenini, boy teşkilatını, destanlarını ve tarih sahnesindeki rollerini tek tek inceleyerek ortaya koyar. Osmanlı’dan bugüne kadar gelen “Biz Oğuz Türküyüz” bilincinin arkasındaki tarihsel temel işte bu eserde saklıdır. Kitap sayesinde Oğuzların yalnızca tarihî bir topluluk değil, aynı zamanda Türk kültürünü yoğuran ana damar olduğunu görürüz. Eser, Türk tarihçiliği için bir dönüm noktasıdır; çünkü uzun süre “Arap kaynakları” ve “İran merkezli” anlatılar baskınken, Sümer Türklerin kendi iç dinamiklerini ortaya koymuştur.
Boy teşkilatını en ince ayrıntısına kadar anlatır. Bugün bile hangi soy hangi damgayı taşıyordu, hangi boy nerelere yerleşti, bu kitaptan öğreniyoruz. Destanlar ve kültürel miras kısmı çok önemlidir. Çünkü yalnızca tarihî olayları değil, o milletin ruhunu da yakalıyor. Günümüzde hâlâ yaşayan birçok Türkmen topluluğunun kökenini, geleneklerini, inançlarını bu eser sayesinde kavrayabiliyoruz.
Burada en kritik meselelerden biri Osmanlı’nın Oğuzlarla ilişkisi. Osmanlı kendisini Kayı boyuna dayandırır. Yani Osmanlı hanedanı, meşruiyetini hem İslamî hilafetten hem de Oğuz soyu üzerinden kurmuştur. Osmanlı’nın özellikle kuruluş döneminde “Kayı damgası” ile anılması boşuna değildir; bu, halkın gözünde Türk kökenli bir aidiyet yaratıyordu. Ancak ilginçtir ki Osmanlı büyüdükçe ve imparatorluk kozmopolitleştikçe, Oğuz mirası arka planda bırakılmış, İslamî kimlik daha çok ön plana çıkarılmıştır. Yine de, Osmanlı sultanlarının şecerelerini Oğuz Han’a dayandırmaları, “Türk” olgusunun
Bilinen en eski tarihle başlanıp günümüze kadar Oğuzların kapsamlı şekilde ele alındığı bir eser. Tarihte ilk defa Orta Asya'da Oğuz adının ortaya çıkması, Hun, Göktürk, Uygur, Gazneli, Karahanlı, Oğuz Yabgu Devletleri ve Kırgız, Kıpçak, Karluk, Çigil, Bulak, Yağma, Kimek gibi Türk toplulukları kısaca anlatılıyor. Oğuzların yurtları, yaşamları, ekonomik faaliyetleri, dini inanışları üzerinde duruluyor. Daha sonra Oğuz Yabgu Devleti'nde subaşı olarak görev yapan Kınık boyundan Dukak ve o öldükten sonra aynı görevi yürüten oğlu Selçuk Bey'in Yeni Kent'ten Cend'e göç etmesi, Oğuz boylarının Müslümanlığı kabul etmesi, Oğuz Yabgu Devleti'nin ortadan kalkmasıyla birlikte Tuğrul ve Çağrı Beyler öncülüğünde Selçuklu Devleti'nin kurulması ve tarihsel süreçte Oğuz Boylarının Maveraünnehir'den, Horasan'dan Anadolu'ya kadar gerçekleştirdiği göç ve akın hareketleri, önemli yerleşim merkezleri kapsamlı şekilde anlatılıyor. Kitabın birinci bölümünün sonunda Moğol istilalarının Türkistan, Halep, Şam ve Anadolu'daki Oğuz Boyları üzerindeki etkisi ele alınıyor.
Kitabın ikinci Bölümünde 24 Oğuz Boyu ayrıntılı olarak anlatılıyor. Bu Oğuz Boyları şöyle sıralanıyor:
----BOZOKLAR----
-GÜNHANOĞULLARI-
1. KAYI
2. BAYAT
3. ALKAEVLİ
4. KARAEVLİ
-AYHANOĞULLARI-
5. YAZIR
6. DÖĞER
7. DODURGA
8. ÇARIKLI (YAPARLI)
-YILDIZHANOĞULLARI-
9. AVŞAR (AFŞAR)
10. KIZIK
11. BEYDİLİ (BEĞDİLİ)
12. KARGIN
----ÜÇOKLAR----
-GÖKHANOĞULLARI-
13. BAYINDIR
14. PEÇENEK (BEÇENEK)
15. ÇAVULDUR (ÇAVUNDUR)
16. ÇEPNİ
Türk tarihinin tüm evresi bizim için önemlidir fakat Oğuzlar'ın tarihi biz Turkiye Türkleri için ayrıca bir öneme sahiptir.
Bu alanda yazılmış en teferruatlı ve kıymetli eser şüphesiz Faruk Sümer hocanın bu eseridir, kendisinin de giriş kısmında belirttiği gibi bu eser Türkiye, Azerbaycan ve Türkmenistan Türkleri için ayrı bir değere sahiptir zira bu üç devleti kuran da Oğuz Türkleridir.
Eser siyasi tarih, boy teşkilatı ve destanlar olmak üzere üç ana başlıkta ele alınmış.
Siyasi tarih kısmında Oğuzlar'ın geçmişten günümüze oynadıkları rollerden bahsederken, onların dini, siyasi ve ictimai yapılarından da bahsediliyor.
Boy teşkilatı kısmında 24 Oğuz boyu ele alınıyor ve tek tek teferruatlı bir şekilde anlatılıyor.
Son kısım ise destanlar bölümü ki burada da Dede korkut hikayeleri dediğimiz Oğuzlar'ın destanlarından bahsediliyor, bu destanların ortaya çıkış süreci, yazılış tarihi, destanların içeriği, kahramanları ve birçok konuya yer veriliyor.
Ben eseri okurken sayfalarca not aldım, eser içerik bakımından çok doyurucu ve kıymetli.
Akademik bir eser olduğu için, bu tarza alışık olmayanlar zorlanabilir fakat tarih bölümü öğrencilerine ve tarihe merakı olanlara şiddetle tavsiye ederim.
Bunun dışında Oğuz Türkleri'nin yani biz Türkiye Türkleri'nin mutlaka okuması gereken bir kitap, en azından biz kimiz, nereden geldik, günümüze kadar hangi süreçten geçtik, bu gibi sorulara cevap bulmak için okunması gerek.
Tarih·506 syf.·Tarih
10/10
2022 1. kitabı
Kesinlikle okunmasını tavsiye ederim, 
Oğuzlar (Türkmenler)
Asya steplerinden at üstünde gelen 24 Oğuz boyunun Anadolu coğrafyasına yolculuğunu konu almaktadır.....
Oğuzlar (Türkmenler)
Asya steplerinden at üstünde gelen 24 Oğuz boyunun Anadolu coğrafyasına yolculuğunu konu almaktadır.....
Puan vermedi·506 syf.··
Beğendi
·2026 400. kitabı
·20 günde okudu
·Okunma: 07 Nisan 2026 19:32
Türk tarihinin şifresini boy sisteminde ele almamız gerektiğinden Türk tarihine hakim olmak isteyenlerin mutlak okuması gereken, her Türk tarihi araştırmasında dönüp başvurulması gereken kaynak.
Özellikle Türkiye Türklerini tarih sahnesinde anlamak için OKUYALIM.
Kitapta Oğuzlar'ın tarihleri, boy teşkilatı, destanları ana başlık halinde alınarak, bütün teferruatıyla isim ve yer belirtilerek ortaya çıkarılmış; haritalar ile birlikte Oğuz boylarının nüfus ve damgalarına da yer verilmiş.
Çokta uzatmaya gerek duymadan kapsamlı şekilde Oğuz boyunun ele alındığı ve çok büyük emekle ortaya çıkarılmış eser ilgilisine tavsiyedir.
Vesilesiyle Hocamız Faruk Sümer’i yad etmiş olalım, rahmet ve minnetle.
Faruk Sümer
Oğuzlar (Türkmenler)
Faruk Sümer
Oğuzlar (Türkmenler)DüzeltmeTarih
Genel Türk Tarihi ile ilgili yeterli bilgiye sahip değilseniz Sümer Hoca'nın bu eseri size çok anlamlı gelmeyebilir. Oğuzlar üzerine yazılmış eserlerden başta Agacanov'un eseri olmak üzere nitelikli eserler okumuşsanız Sümer Hoca'nın eserinin gerçek kıymeti ve faydası ortaya çıkar. Zira eser akademik bir eser ve yeterli alt yapıya sahip olmayan okuyucuyu sıkacağı gibi yanlış kanaatlere de sürükleyebilir. Eserin Oğuzlarla ilgili baş yapıtlardan olduğunu da özellikle vurgulamak isterim.
(Sümer Hoca'nın eserini okumuş olmama rağmen sehven Agacanov'un daha önce okuduğum eserini seçmişim, düzeltir özür dilerim.)
10/10
Beğendi
Oğuzlar ,önce Selçuklu Tarihi dersimizde inceleme ve değerlendirme çalışması hazırladığım daha sonra ise Genel Türk Tarihi Anabilim Dalında hazırladığım Lisans Bitirme Tezi için baş kaynak olarak kullandığım eşşiz bir kitaptır.
Oğuz Boyları ve teşkilat yapısı hakkında son derece titiz ve kapsamlı bir çalışma yürüten hocamız konuyu geniş ölçekte ele alarak bu boyların destanlarda ne şekilde tezahür ettiğini,Türk kültür hayatındaki katkılarını ,boy ve oymaklarım gelenek -görenek ,yaşam tarzlarının nasıl bir düzene sahip olduğunu açıklayamaya gayret gösteriyor.Günümüz coğrafyasından yola çıkarak oymak oymak ,her boyun hangi mekanlarda ,zaman içinde yerleşimlerinin nasıl bir gelişim ve değişim gösterdiğini gözlemlemeye ve veriler ışığında bunları incelemeye çalışıyor.Destanlar ile belgelerden yola çıkarak boyların soy kütüklerine dair şemalara yer veriyor.Harita ve şecereler ile zenginleştirdiği eserini birbirinden nitelikli kaynaklarla daha anlamlı , daha doğru bilgilerle destekliyor.
Ayrıca Selçuklu Kuruluş dönemi hakkında önemli bilgiler ihtiva eden bu kıymetli eser bu alan üzerinde yazılmış en kaliteli kitap diyebiliriz.
Bir Türk tarihçisi başta olmak üzere hemen herkesin kitaplığında yer alması gereken baş kaynaklardan biri .
Bu coğrafyada yaşayan ve kimliğini öğrenmek isteyenlerin kesinlikle okuması gereken bir kitap.
Rahmetli Prof. Faruk Sümer 'i saygı ve minnetle anıyoruz
Yazar Hakkında
Faruk SümerYazar · 14 kitap
1924 yılında Konya’nın Bozkır ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamladı. İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü’nü bitirdi. Ankara Üniversitesi’nde doktora çalışmasını yaptı. Akademik hayatına burada devam etti.
Bir çok makale, tebliğ, ansiklopedi maddesi ve araştırmaya imza attı. Bu eserlerinin bir kısmı çeşitli dillerde yayınlandı. Türkiye’de olduğu gibi yurt dışında da pek çok görev aldı. Türk tarihini özellikle Oğuzların tarihini anlatmak için çalışmalar yaptı, konferans, panel ve makaleler yayınladı. Avrupa ülkeleri ve Türkmenistan’da yaptığı çalışmaları değerini bir kat daha arttırdı.
1995 yılında vefat etti.
