Yazar:
Aphra Behn
Çevirmen:
Güneş Soybilgen
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 36 dk.
Sayfa Sayısı:
92
Basım Tarihi:
Şubat 2018
İlk Yayın Tarihi:
1688
Yayınevi:
Yitik Ülke Yayınları
Orijinal Adı:
Oroonoko
ISBN:
9786052027103
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
#1001kitap~~~
... Eger imkan verilse, tek başına doğa insanoğlunun tüm icatlarindan daha güzel ders verir dünyaya..."
Oroonoko İngiliz Edebiyatı nın 'ekmeğini yazarak kazanan' Aphra BEHN e aittir. Rousseau' nun yaygınlaştırdığı 'soylu vahşi' temasını işler:
Afrikalı 1 Kralın torunu olan Oroonoko kendisi gibi siyah ırktan gelen Imoinda'yi çok sevmektedir fakat dedesi de kıza göz koymuştur ve gençlerin 1leşmesini engellemek için sömürge için kızı satar, Oroonoko da köle tüccarlarının eline düşer. Tutsak köleler efendilerine Oroonoko önderliğinde başkaldırır.
Köleliğe ilk karşı çıkan yazar olma özelliği ile Afrikalılar ın acımasız Avrupa sömürgesinden neler çektiğinin ifadesini dile getirmiştir...
Oroonoko, ölmeden önce okunması gereken 1001kitap arasındadır. Yoğun dönemlerde araya alınabilecek ve rengin, dinin, gelenek ve göreneklerin başkaldırısına dair bişiler okumak isteyenlere güzel 1kitap, tavsiyemdir...
"... Çünkü ey dostlarım! İnsanları cesur ya da iyi yapan unvan değildir. Cesareti ve comertliği bahşeden, sahibini mutlu eden sülale değildir..."
Savulun Battal Gazi Geliyor!Edebiyat
Sömürgecilik, ırkçılık ve kölelik üzerine yazılmış kıymetli bir kitap diyebiliriz Oronooko için. Aphra Behn çok güzel tespitlerde bulunmuş kitapta ve güzelce de eleştiriler yapmış.
Kitabı genel olarak beğendim ama Allah affetsin, Oroonoko karakterinin tasvirini çok fazla abartmış Behn. :)
Kaşından gözüne, burnundan dişine, boyundan posuna kadar öve öve bitirememiş Aphra Behn Oroonoko'yu.
Okurken yer yer gülümsemedim değil. İşte, karakterin tacirlerin eline düşmesi ve gördüğü zulmü falan anlatırken aklıma nedense bizim eski filmler geldi. Tarkan ve Kara Murat gibi bir karakter belirdi aniden gözlerimin önünde :)
Onlara da birtakım işkenceler falan yapılırdı, böyle zor durumda kaldıkları anlar olurdu, nedense direkt aklıma o anlar geldi.
Bunlar işin şakası tabii, güzel bir kitaptı, herkese tavsiye ederim.
17. yüzyıl İngiliz edebiyatının 'ekmeğini yazarak kazanan' ilk kadın yazarı olan Aphra Behn'in kölelik üzerine yazdığı ve günümüzde büyük ilgi gören kitabı Oroonoko. Bu kitap siyahilere yapılan ırkçılığı, zulmü bir kez daha en acı şekliyle bize gösteriyor. Kitabın girişinde bunun bir efsane olmadığını kanıtlar nitelikte ikna edici satırlar göreceksiniz. Yazar bu olanlara birebir şahit olmuş gibi anlatıyor. Bunun yanı sıra, fedakarlığın tanımı olan bir aşk hikayesini konu almış Aphra Behn. Kitap ırkçılık, aşk, fedakarlık, ihanet, özgürlüğe olan açlık, şehvet terimlerini konu almış. Kitapta Oroonoko'nun sevdiği kadını köle olarak bırakmak yerine öldürdüğünü görüyoruz. Özgürlük bu denli önemli Oroonoko için. Bir kere daha özgürlük kavramının önemini anladım. Kesinlikle okunması gereken bir kitap. Üstelik onu oldukça dokunaklıydı.
Puan vermedi·92 syf.··
Beğendi
·2020 45. kitabı
·24 saatte okudu
·Okunma: 10 Eylül 2020 17:47
1600 lü yıllarda köleliğin yaygın olduğü bir dönemde Afrikalı bir kralın torunu olan Oroonoko köle tüccarlarının eline düşer.
Kitap Oroonoko'nun aşkıyla başlar. Kölelik ve ırkçılık temalı olan bu kitapta mantığa uyumayacak bazı kesitler bulunmaktadır. Fakat yazar en başında olayların gerçek olduğunu ve sonunda da buna okuyucunun da ikna olacağını bildiriyor.
Benim fikrime göre kitap tiyatro tadında. Oroonoko hem kendisinin hem de aşık olduğu kadının esir olarak yaşamasına göz yummaz ve sonunda hüzünlü bir son bulur kendince.
Yasam değerlerimizi gözden geçirmenizi tekrar tekrar söylemek istiyorum. Bir insanı dil, din veya renge gore yargılamak 1600 lerce yaygın bir yaşayış tarzı olsa da günümüzde de bir polis bir siyahiyi rengi yuzunden öldürebiliyor. Sömürgecilik o yıllarda açıktan yapılsa bile bu dönemde daha süslü bir söylemde belirtildiği için goze gözükmüyor.
Cok uzun yıllar önce yazılan bu kitap İngiliz edebiyatının ilk kadın yazarı olan Alphra Behne tarafından kaleme alınmış, bu dönemde daha çok rağbet gören bir kitap. Okumak isteyenlere keyifli okumalar dilerim.
İlk cümlelerinden itibaren anlatıcının ispatlar sunarak gerçek bir olay anlattığını ve anlattıklarının hiç bir şekilde kurgu olmadığı konusunda okuyucuyu inandırma çabası var. Anlatıcımız kadın ve sömürge durumunda olan Afrika'nın Surinam bölgesini gezmiş bir anlatıcı ile karşı karşıyayız. Kurguda kadın karakterimiz Imoinda Afrika prensi Oroonoko'ya aşıktır ve köle olarak sömürgecilere satılır. Oroonoko ise onu kurtarmaya çalışır. Satan ise Imoinda'ya aşık olan dedesidir. Tema olarak ise karşımıza aşk ve ırkçılık temaları çıkar.Son olarak da anlatıcıyı da tebrik etmeli çünkü ne yapıp edip okuru olayların gerçekliği açısından inandırmayı başarıyor.
İngiltere’nin ilk yazarak para kazanan kadın yazarının ilk eserlerinden biri olan Oroonoko, 1600 lu yıllarda ki İngiltere ve diğer Avrupa ülkelerinin siyah ırka sahip Afrika ülkelerini sömürgemele ve halkı köle olarak ülkelerine getirmelerini çok güzel anlatmış Aphra Behn.
Bu hikayenin, kadının yaşantısından gerçek bir kesit mi yoksa o yıllarda kölelikle ilgili yaşanmışlara karşı olduğundan hayal ürünü bir hikaye mi olduğu çok tartışma götürür. Ama şu bir kesindir ki köleliğe karşı çıkan -ki o yollarda- biridir.
Okuyun...
Daha önce yapılan bir iki incelemeye baktığımda, kısaca hikayeyi anlattıklarını ve bir akadaşımızın da yazarın anlattıklarının doğru olduğuna okuyucuyu ikna etme çabası içine girdiğini ve sonunda da başardığından bahsettiğini gördüm.
Bence bu kitabın en ilginç tarafı yazarın , 1600'lü yıllarda Afrikada yaşarken başında geçen bir olayı anlatması ve de bu yazarın bilinen en eski İngiliz casuslarından biri olması .
Aphra Bhen 1640 1689 yıllarında yaşayan ve yaşamını yazarlık yaparak kazanan ilk kadın yazarlardan birisidir. Hayattayken hiç ilgi görmeyen Bhern küçük bir kesim tarafından Sappho’nun halefi olarak nitelendiriliyordu.
Aslında isminin duyulmasını 20.yüzyıl yılın başında yaşayan
Sackville ve Virginia woolf’un eserlerinde ondan bahsetmesine borçludur.
Yazarın diğer ilginç bir yanı da 1666 yılında İngilizler tarafından Hollanda’ya casus olarak gönderilmesidir.
Kitabı okuduktan sonra , bir yazar arkadaşıma yazıyı çok düz bulduğumu söyledim . O da, yazıldığı devir için normal olduğundan bahsetti..
Yazar bu kitabında , yazdıklarına bizzat şahit olduğunu olmadıklarını ise doğrudan bu öykünün baş aktöründen duydukları olduklarını söylüyor.
Ve kız kardeşinin gördüğü sahneyi de şöyle anlatıyor;
Derken cellat gelmiş . önce organlarını kesip ateşe atmış, sonra kör bir bıçakla kulaklarını , burnunu kesmiş ve yakmış. Hala içiyormuş tütünü hiçbir şey olmamış gibi . Ardından kollarından birini kesmişler ,hala dayanıyormuş , tütününü tutabiliyormuş . Fakat diğer kolunun da kesilmesiyle başı eğilmiş , tütünü düşmüş , tek bir sitem etmeksizin son nefesini vermiş.
1600’lü yıllarda köleliğin normal karşılandığını düşünecek olursak ,oldukça ilginç bir roman , hayal etmesi zor sahneler var ancak yine de ilginç bulduğumu söylemeliyim.
Afrikalı bir kabilede yüz yaşının üzerindeki
Puan vermedi
Kitabın yazıldığı dönemde var olan kölelik sistemini işleyen muhteşem bir kitap. Kesinlikle sömürgecilik ve kölelik sistemini oldukça detaylı ve güzel bir şekilde anlatıyor. Özellikle ana kahramanın soylu kesimden olup daha sonra köle olması ve kölelikten önceki hayatında soylu olmasının ve var olan özelliklerinin onu kurtaramaması dönemin colonization sisteminin acımasızlığını açıkça gözler önüne seriyor.
Oroonoko soylu bir adam ve gelecek kral gözüyle bakılırken köle olarak bulur kendini.İçindeki ateş ve aşk ise bir an bile yalnız bırakmaz onu.
.
Kısa ve tam anlamıyla bir roman olarak adlandırılamasa da Oroonoko bazı açılardan çok değerli.Örneğin kölelik ve din eleştirisi,”beyaz adamın vahşiliği” konusunda korkusuz ifadeleri açılarından..Ne kadar o dönem açısından farklı olsa da ırkçı ifadeler de barındırıyor içinde.
.
John Sutherland,Edebiyatın Kısa Tarihi’nde yazardan şu şekilde bahsediyor:
.
“Eaffrey (kendi seçtiği adıyla Aphra) Johnson iç savaş sırasında büyüdü.Nüfuzlu müşterilere sahip bir berber olan babasının yanında çalıştı.Babası 1663’te İngiltere’nin Güney Amerika’daki sömürgesi Surinam’a vali olarak atandı.Aphra babasının ölümünün ardından Surinam’a ilişkin korkunç izlenimlerle birlikte İngiltere’ye döndü.
.
1670’lerin başında tiyatro oyunları yazmaya başladı.Bunu yapan ilk kadındı.
.
Aphra Behn,Westminster Katedraline defnedildi;bu onura layık görülen ilk kadın yazardı.
.
Virginia Woolf,Behn’in mezarının başında “Bütün kadınlar birleşip onun mezarına çiçekler bırakmalı..Çünkü kadınlara konuşma hakkını Aphra Behn kazandırdı.” demiştir.”
.
Sadece İngiliz edebiyatı için değil dünya edebiyatı için önemli bir eser.Zamanın zincirlerini kırmak için çabalamış,cesur bir kadının hayat verdiği..
Kitap Yorumu//Oroonoko-Aphra Behn
.
Bu kitap, İngiliz edebiyatının ‘ekmeğini yazarak kazanan’ ilk kadın yazarı Aphra Behn’e ait. 1600’lü yıllarda kadınların çalışması, hele de yazar olması çok büyük bir ayıpken, yaşamını bu yolla kazanan Aphra Behn, Oroonoko adlı kısa romanını 1688 yılında yayımlamış. Yazar hayattayken pek rağbet görmeyen eser, günümüzde en başarılı eseri olarak değerlendiriliyor. Behn, Afrikalıların acımasız Avrupalı sömürgecilerin elinden çektiklerine ilk değinen, öyküsünü anlatırken kullandığı ifadelerden ve canlı betimlemelerinden de anlaşılacağı gibi köleliğe ilk karşı çıkan İngiliz yazar olma özelliğini de taşıyor.
.
Afrikalı bir kralın torunu olan yiğit ve erdemli Oroonoko, kendisi gibi kara ırktan gelen Imoinda ile evlenir. Ne var ki, yüz yaşını aşmış olmasına karşın Imoinda’ya göz koyan dedesi, gençlerin birleşmelerini engeller, kızı köle olarak sömürgecilere satar. Derken, Oroonoko da köle tüccarlarının eline düşer. Tutsak yaşamaya katlanamayan Oroonoko’nun önderliğinde, köleler efendilerine karşı başkaldırırlar. Sonrası mı? Sonrası cesur ve yiğit Oroonoko, Avrupalılardan aldığı isimle Sezar'ın özgürlük savaşına dönüşür.
.
Bu güzel romanı çeviri ile bize kazandıran 
Yitik Ülke Yayınları 'ye sonsuz teşekkürler. ️
Yitik Ülke Yayınları 'ye sonsuz teşekkürler. ️Yazar Hakkında
Aphra BehnYazar · 2 kitap
Aphra Behn, İngiliz oyun yazarı, şair, çevirmen. İngiltere'nin ilk profesyonel ve yirmi yıl boyunca tek kadın oyun yazarıdır. Birçok kez sahnelenmiş olan 18 oyun yazmıştır. Vikipedi
Doğum tarihi: 10 Temmuz 1640, Canterbury, Birleşik Krallık
Ölüm tarihi ve yeri: 16 Nisan 1689, Londra, Birleşik Krallık
Oyunlar: The Rover, Abdelazer, The Emperor of the Moon, Sir Patient Fancy, The City Heiress, The Feign'd Curtizans
Kitaplar: Oroonoko, Love‑Letters Between a Noblema.
Oroonoko, the Rover and Other...
