Özür Dileriz
Lee Ki-hoYazar:
Lee Ki-ho
Çevirmen:
Mehmet Ölçer
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 17 dk.
Sayfa Sayısı:
151
Basım Tarihi:
Eylül 2024
İlk Yayın Tarihi:
Ocak 2009
Yayınevi:
Epona Kitap
Orijinal Adı:
사과는 잘해요
Orijinal Dil:
Korece
Orijinal Ülke:
Güney Kore
ISBN:
9786256540323
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
Ne adı, ne amacı belli bir tesiste yaşananlarla başlıyor kitap. Romanın baş karakterleri Jinman ve Şibong neden oradalar, oraya nasıl ve ne zaman gelmişler belli değil. Orada ne yaptıkları da net olarak anlaşılmıyor. Ama her ikisinin de o tesiste büyüdüğü uzayan boylarından, aldıkları kilodan belli. Çocukken geldikleri bu yerin günah keçisi olmuşlar. Şiddet görüyorlar, taciz ediliyorlar ve çoğu zaman onlara bunu yapanlar bu işkenceden en ufak bir rahatsızlık duymuyorlar. Jinman ve Şibong da kendilerine yapılan şiddetin farkında olamayacak kadar akli melekelerinden yoksun gençler. Bu süreçte, özür dilemeyi öğreniyorlar ve bunu her şeyden çok ciddiye alıyor. Henüz yapmadıkları bir şey için özür diledilerse onu yapmaya, dolayısıyla özürlerinin bir anlamı olmasına özen gösteriyorlar. Çünkü içleri ancak bu şekilde rahat edebiliyor. Ama okudukça görüyoruz ki Jinman ve Şibong gibi özür dileyenler, bu hayattaki asıl suçlular değil. İnsanları kaçıranlar, dövenler ve hatta öldürenler, çalanlar, ailesini yüzüstü bırakıp kaçanlar hiç bir suçluluk hissi ve pişmanlık duymuyorlar. Onlar işledikleri suçları görmezden gelerek, vicdanlarını rahat ettiriyorlar. Yalan söylemeye, hırsızlık yapmaya, adam öldürmeye, çalmaya, aldatmaya devam ediyorlar. Görmezden gelinen suçlar unutuluyor, böylelikle dilenmesi gereken özürler de ortadan kalkıyor. Almancanın en güzel kelimelerinden biridir “fremdschaemen”. Jinman ve Şibong insanlardan başkaları adına özür diledikçe, aklıma hep bu deyim geldi. Belki de bu iki gencin böylesine saf karakterler olarak yaratılmasının ardında da böyle bir anlam oluşturmak istenmiş olabilir. Dünyanın geldiği bu acımasız ortamda tüm kötülere karşı iyi olmayı seçenler, yaşananlardan dolayı üzüntü ve pişmanlık duyanlar, utananlar ancak saf kalanlardır gibi de
Öğretilmiş SuçlulukEdebiyat
İşinizin para karşılığı birilerinin yerine özür dilemek olduğunu düşünün. Lee Ki-Ho'nun bu romanında Jinman ve Şibong'un yaptığı da tam olarak bu: Başkalarının suçlarını üstlenip onların yerine acı çekmek.
Okuduğum en ilginç metinlerden biriydi. Kafamda binbir soruyla kapağını kapattığım ve ancak birkaç saat hatta birkaç gün üzerinde kafa yorduktan sonra bir yerlere varabildiğim kitapları seviyorum. Diğer okurların bu kitap hakkında düşündüklerini okuyup içlerinden ''İşte tam da hissettiğim bu!'' diye seçerek kendi duygularımla onlarınkini eşleştirmeye bayılıyorum.
Jinman ve Şibong... Onlar bir tesise kapatılmış her gün ilaç içirilerek uyuşturulmuş, gün boyu ağır şartlar altında çalıştırılan, terkedilmiş iki insan. Her gün tesis görevlileri tarafından suçlarının ne olduğu sorgulanıyor ve özür dilemek zorunda bırakılıp bunun bedelini ağır işkence görerek ödüyorlar. Suçluluk duygusuna o kadar alışıyorlar ki her gün işledikleri günahları, ortada bir suç olmamasına rağmen varmışçasına icat edip özür diledikten sonra dayak yemeğe devam ediyorlar. Bir gün, tesis kapatılıp aç ve parasız ortada kalıverince yaptıkları en iyi işi bu sefer para karşılığı yapmaya karar veriyorlar: Herkesin yerine özür dilemek...
Küçük yaşlarımızdan beri, suçlu hissettirilmeye alıştığımız için en küçük hareketimizin sonucunda bile ''Acaba suçlu muyum?'' ya da ''Kötü bir şey mi yaptım?'' sorularıyla gece odamızda yankılanan iç sesimizin yüz elli sayfalık bir özeti bu kısa roman.
Huzurlu geçen bir günün akşamında, nasıl olduysa sürekli suçluluk hissine alıştığımız için o günün nasıl geçtiğiyle ilgili kafaya takacak mutlaka bir şey aradığımız, belki de sorumluluk alması gerekenlerin yerine yükleri gereksizce sırtlanarak kendimizi cezalandırdığımız ama bir tek kendimizden özür dilemediğimiz
Yeteneklerinizi şöyle bir gözden geçirin. Elinizde neler var? Yumuşacık bir sesiniz, güçlü kaleminiz, dillere destan yemekleriniz, bakanın gözlerini alamadığı resimleriniz?
Takdir gören, yaptıkça kendinizi iyi hissettiğiniz bir şey bulamıyor musunuz? Hemen canınızı sıkmayın: Özür dileyebilirsiniz.
Sadece kendiniz için değil başkaları için de! Dünyada hata yapmaktan, suç işlemekten bol ne var? Hemen yüklenin sorumluluğu, günah keçisi oluverin. Boynunuzu bükün, aflar dileyin, özrünüz kabul edilene kadar ne gerekiyorsa yapın.
İşte böyle düşünen iki arkadaş var: Jinman ve Şibong.
Onlar bir tesiste tanıştılar. Dostlukları pek çok şeye dayanıyor: Birlikte şiddet görmeye, ispiyonlamaya, suç yaratmaya ve daha nicesine.Tabii alışık oldukları düzen değişmeye başlıyor, o kadarını da anlatmayayım değil mi? Sizi merakta mı bıraktım? Özür dilerim!
.
Lee Ki Ho karanlık bir atmosfer yaratıp, simgeler üzerinden bir olay örgüsü kurguluyor. Suç'un karşına cezayı da masumiyeti koymuyor, bu karşıtlığı 'özür dilemek' ile sağlıyor. Bitirene kadar başından kalkmadığım bu eser tenime iğneler de batırdı elbet. Kitabın son sayfasını da çevirdiğimde düşünmeye başladım: Kendi hatalarımızı başkalarının üzerine yıkıp yüklerimizden arınabilir miyiz? Sütten çıkmış ak kaşıklar olabilir miyiz? Önce suç yaratıp ardından bu suça inanıp bir de üzerine acılar içinde kavrulabilir miyiz? Bu soruların cevaplarının 'evet' olduğunu bildiğimiz halde, sonuçsuz bir çaba ile sormaya devam eder miyiz?
.
İncecik bir kitap Özür Dileriz. Ancak anlattıkları, ima ettikleri çok derin. Lee Ki Ho sade, dolambaçsız bir şekilde bunu başarıyor.
Okumanızı çok isteyeceğim eserlerden oldu bile!
.
Mehmet Ölçer çevirisi, Yasin Çetin kapak tasarımıyla ~~
Merhabalar, bugün sizlere Lee Ki- Ho' nun kaleme aldığı ve ilk defa @mehmedolcer in Türkçeye çevirdiği "Özür Dileriz" kitabının yorumunu getirdim.
Öncelikle, bugüne kadar @othellokitap yayınlarından okuyup, beğenmediğim bir kitap olmadığını belirtmek istiyorum. Okuduğum her bir kitabın sonunda "Bu harikaydı, Mükemmeldi" gibi söylemlerin altına hiç düşmedim. Hatta özür dilemenin felsefesinin, bir kurgu yoluyla ilk defa ele alındığı bu eseri okuduktan sonra bağrıma bastım.
Jimmon ve Sibong' un hayatları kurgu da olsa beni gerçekten çok üzdü ve çok etkiledi. Ayrıca özür dilemenin felsefesinin böyle bir kurguyla oluşabileceğini tahmin bile edemezdim. Kitabın yazarını canıgönülden kutlarım.
Kitap üç bölümden oluşuyor.
1-Suç Aramak
2-Suç Yaratmak
3-Suçu Beslemek
️Jimmon ve Sibong' un yolları, toplum içerisinde barınamayan insanların hapsedildikleri bir tesiste kesişir. Bu tesiste fiziksel ve sözel şiddete maruz kalırlar ve sürekli birilerinden özür dilemeye mecbur bırakılırlar. Önce işlemedikleri suçlardan dolayı özür dilerler, sonra işlemedikleri suçlardan dolayı özür dilemenin de bir suç olduğunu düşünerek o suçu işlerler. Zamanla tesisteki diğer insanların yerine de özür dilemeye başlarlar. Yani suç ararlar, suç yaratırlar ve suçu beslerler.
️İki arkadaş bir şekilde tesisten kurtulup toplum içine karıştıklarında hayatta kalabilmek için çalışmak zorunda olduklarını anlarlar. Normal insanlara göre zekaları farklı işleyen bu iki kafadar, yapabilecekleri en iyi işin özür dilemek olduğu konusunda hem fikir olurlar. Ve başka insanlar için başka insanlardan özür dilemeye başlarlar.
️Bundan sonrasında ve öncesinde de yaşanan olayları sizlere uzun uzun anlatmak isterdim ama spoiler içerebileceği için anlatamıyorum.
Size şu kadarını söyleyeyim, yaşananları okurken bir çok
Hayattan bi haber iki çocukEdebiyat
Çok sarsıcı. Masumluk bile suça nasıl karışır akıl almıyor. Tabi ki her akılalmaz olayda insanların parmağı var. Baştan sona hüzün hissettiren tüm insanlığı sorgulatan bir roman. Yazar yazarken bile çok acı çekmiş olmalı. Umarım iki çocuk da hep masum kalır. Biri bu dünyada diğeri ebediyette.
@othellokitap dan yine çok güzel bir kitap okudum Özür dilemenin felsefesini anlatan bir kurgu ve kısacık olmasına rağmen bi çok duyguyu yaşattı bana. Hem aşırı üzüldüm, hem komik buldum , hem de çok şaşırdım. Hikayenin kahramanları Jinman ile Şibong ahhh o kadar masumlar ki Ama gönüllü birer şamar oğlanı olmuşlar desem yeridir. Tabi burada akli dengelerinin sıkıntılı olmalarının da büyük payı var ve bu yüzden de hep istismar edilmişler.
.
Toplum içerisinde barınamayan insanların hapsedildiği bir tesiste, yıllarca yakın arkadaş olmuş Jinman ile Şibong, bu tesisteki görevliler tarafından şiddet ve aşağılanmaya maruz kalmış ve bunları hak ettiklerini düşünecek kadar da saf beyinlere sahiptirler. Günün birinde bir sebepten tesis kapatılır ve çalışanlar hapse girerken İki arkadaş da sokakta kalır. Şibong, yaşadığı evi hatırlıyordur fakat Jinman ailesini hatırlamıyordur. Bu sebepten Şibong, Jinman’ı kendi evine götürür. Evde kızkardeşi ve erkek arkadaşı yaşıyordur ki buna yaşamak denilirse. Daha sonra iş arayan bu ikiliyi kimse kabul etmemiştir ve bu yüzden de kendi işlerini kendileri yaratmış ve başka insanlar için başka insanlardan özür dileyerek para kazanma yolunu seçmişlerdir. Özellikle ilk müşterilerini bulmaları için yaptıkları, sabırları ve iradeleri inanılır gibi değildi Aralarda öyle şeyler oluyor ki ve dialogları o kadar komik ki hem hallerine üzülüyorum hem de gülümsüyorum Ayrıca özürlerinin kabul olması için yaptıkları da içimi cız etti
.
Sonuç itibari ile suçluluk, masumiyet ve özrün iç içe geçtiği, sizi duygudan duyguya sürüklerken durup düşündürecek çok güzel bir kitaptı Kitabın sonunda kendinize soracağınız soru şu olacak: “Ben kimden hangi suçum için özür dilemeliyim ve affedilmek için neler yapabilirim?”
Yarıyıl tatili için eve geldiğimde kardeşimin kitaplığında görmüştüm bu kitabı. Konusundan bahsedince "o ne ya, sevmem öyle antin kuntin şeyler" demiştim. Benim böyle pis bir huyum vardır. Bana sunulan bir şeye burun kıvırır, reddederim. Sonra kendiliğimden o şeye yanaştığım da olur. Gerçi bu kitap bunu karşılayan bir örnek sayılmayabilir çünkü kitaplıkta okumadığım çok az kitap kalmış. Yani zaruri bir seçim.
Evet kitap gerçekten antin kuntindi. Daha önce Whatpadd'ten yazı okumuşluğum yok ama kafamda bir taslak var. Kitabı okurken Whatpadd kitabı gibi hissettim. Sonsözde yazar da bir internet sayfasında bölüm bölüm tefrika edildiğini söyleyince "aha işte" dedim.
Tek okuyuşta bitirdim kitabı. Bunun birçak sebebi var. Merak uyandıran bir tarafı vardı. Kitabın en büyük olayu bu bence. Kitaoları yarıda bırakmak gibi bir huyum olmadığından, bu kitaba tekrar geri dönmek istemediğim için "bitireyim de kurtulayım" hissinin etkisi de olabilir. Son olarak, yüzüncü sayfaya gelmiş ve hala "daha fazla okuyamayacağım" hissi tarafından ele geçirilmemiş olduğumu görünce -ki bu his kitaptan bağımsız da ortaya çıkar- okuma süremi teste tabi tutmak amacıyla "bakalım bunalmadan bitirebilecek miyim" dedim.
Koreliler acayip ve rahatsız edici işler ortaya koymayı seviyor. Kitabın havası Parazit filmini andırıyordu.
Kimi karakterler uçuk şekilde kötü, hatta psikopattı. Ana iki karakter de zihinsel farklılığa sahip tiplerdi. Bu ikisi bir film ya da romanda, kullanımına göre, işi kalitesiz bir seviyeye çekme gücüne sahip. Olayı bu kişiler üzerine kurup, yine öyle olmayan kişilerin his ve duygularına hitap etmeye çalışan eserler samimiyetten uzak. Bir rüyanın anlatılması kadar da altı boş.
Bu kitabı beğenmediğime dair his var içimde. Üzerine bu kadar düşünmesem ya o zaman? Tam tersine,
Özür dilemeye dair
Kitabı okuduktan sonra ben ne okudum diyerek anlatilanları tekrar düşünce süzgecimden geçirdim.
Olaylar hava kalmış hissiyatı oluyor kitap bittiğinde. E tam simdi yeni bir yola girmisti ama karakter diyerek yarim kalmişlikla kitabin kapağını kapatmak zorunda bırakılıyoruz.
Konu daha devam edebilirdi sanki ama olsun. Bu da boyle bir hikaye demek.
Anlatımına daha once rastlamadığım bir kalemi var yazarin. Sevdim diyemem ama rahatsiz da etmedi. Oluşturulan baş karakterler ve hikayenin olay örgüsü orijinaldi. Karakter seçimi hakkinda cok doğru bir karara varmış bence yazar. Fazlasıyla saf niyetli baş karakter daha net gösterdi bence özür dilemenin görüntüsünü. Olaylara göründüğünden fazlasini yüklememiş bir bakış açısını cok iyi buldum. Özür dilemeye dair cok fazla alt mesaji olan kaliteli bir kurguydu. Suça dair, suçluya dair, özür dilemeye dair uzun uzun üzerine düşünülebilir, konuşulabilir bir kitap.
Özür DilerizEdebiyat
Biz Türkler özür dilerken buna belirli bir beden dili eklemiyoruz ama Korelilerin bir beden dili var. Farklı açılarda eğilerek özürlerini vücutlarıyla da diliyorlar.
"Özür Dileriz" özür dilemenin felsefesinin yapıldığı kurgu bir eser. Başkahramanlar Şibong ve Jinman, Tesis dedikleri bir yerden ayrıldıktan sonra toplumun içinde var olmaya çalışırlar. İş bulmada zorlanan ikilinin bir de madde bağımlılığı vardır. Fakat toplumun da bu ikiliden çok daha iyi olduğu söylenemez. Fuhuş, ihanet, ölüm... Anlayacağınız tüm acımasızlığı ile bir toplum göz önüne serilir.
Şibong ve Jinman, Tesiste her gün birkaç kere dayak yerler. Önceleri nedensiz yenilen bu dayaklara daha sonra uydurma suçlar eklenir. Yani dayak esnasında suç uydurulur ve suç dayaktan sonra işlenir. Bu aslında şiddete maruz kalan bu insanların nedensizlik içinde boğulmamalarının bir yoludur.
Tesisten ayrılan bu ikili daha sonra para karşılığında başkalarının suçları için insanlardan özür dilemeye başlar.
Kısa sürede okuyabileceğiniz ama üzerinde uzun uzun düşünmeniz gereken güzel bir kitap.
Eğer Kore edebiyatından bir şeyler okumak isterseniz tavsiye ederim.
Mayıs ayında okuduğum Kore Edebiyatı eseri Özür Dileriz oldu. Kore Edebiyatından dilimize çevrilen eserlerin ne kadar özenle seçildiğini de gösteren bir eser olarak kitaplığımda yerini aldı.
Yazar Lee Ki Ho'nun kurgusal bir düzende toplumsal olarak farkındalığını yitirmiş olduğumuz değerlerden özür dilemenin felsefesini kaleme alması ilginç bir okuma sunuyor.
Kapalı kaldıkları tesiste hakaretlere, işkencelere maruz kalan iki arkadaşın bu tesisin bir baskın sonucu kapatılması ile kendilerine normal yaşamda kurmaya çalıştıkları düzeni okuyoruz.
Kitapla ilgili ayrıntılı yazım gundenblog.com'da.
#leekiho #özürdileriz #othellokitap #koreedebiyatı #이기호 #사과는잘해요 #atleastwecanapologize #북스타그램 #책스타그렘 #okudumbitti #koreanliterature #bookstagram @dogu_asya_literaturu #mehmetölçer
Reklam
Yazar Hakkında
Lee Ki-hoYazar · 1 kitap
Lee Ki-ho, 1972 yılında Güney Kore'nin Gangwon Eyaletindeki Wonju'da doğdu. Lee Ki-ho, kısa öyküsü "Birney"in 1999 yılında aylık Modern Edebiyat Yeni Yazarlar Yarışması'nı kazanmasıyla ilk kez sahneye çıktı. Şu anda Gwangju Üniversitesi'nde yaratıcı yazarlık bölümünde profesör olarak görev yapıyor.
Lee Ki-ho, Güney Kore'nin en sıra dışı yazarlarından biri olarak kabul edilir; öyle ki bir eleştirmen, bir hikâyenin kurallarının Lee'nin eserlerine uygulanamayacağını beyan etmiştir. Lee, 1999'da rap ve geleneksel bir Kore baladı olan pansori ritimlerini yansıtan kısa bir hikâye olan "Bunny" ile çıkış yapmıştır. İlk çıkışını takip eden hikâyeler de aynı derecede deneyseldir; çünkü bir hikâye, bir sorgulamanın soru-cevap yöntemini benimserken, bir diğeri İncil'in yazım tarzını ve dizgisini benimsemiş, bir diğeri ise bir televizyon yemek programında kullanılan türden bir dil kullanmıştır.
Lee, yalnızca biçim konusunda değil, aynı zamanda mütevazı ve aşağılık bir topluluk olan karakterleriyle de yaratıcıdır: bir öğretmene saldırdıktan sonra liseyi bırakan küçük çaplı bir pezevenk; tutkal bağımlısı üçüncü sınıf bir aktör; yetimhanede büyümüş bir çete üyesi; ve yerel bir marketten çalışarak geçimini sağlayan bir karakter. Lee'nin hikayeleri yalnızca bu arka sokak tiplerini değil, aynı zamanda kafasının arkasında gözleri olan bir genç ve ulusal bayrağın asılı olduğu bayrak direğine aşık olan bir adam gibi anormal özelliklere sahip olanları da içerir.
Doğrudan magazin dergilerinden veya eğlence programlarından fırlamış gibi görünen bu uyumsuzlar, özgün ve aynı zamanda toplumun kenarlarında kolayca bulunabilen son derece gerçek bireylerdir. Lee'nin çalışmalarında düzenli olarak görünen Lee Sibong adlı bir karakter, her öyküde biraz farklı tasvir edilse de çoğunlukla hiçbir şansı olmayan zavallı ve saf bir uşak, insan başarısızlığının özü gibi görünen biridir. Lee, bu bayağı ama sıradan karakterlerin hayatlarıyla alay ederek okuyucularını güldürür. Ancak kahkahalarımızın hedefi, karakterlerin bayağılığı, saflığı ve trajik başarısızlıkları toplumumuzun başarısızlıklarını sembolize ettiği için, kibir ve yapmacıklıkla dolu kendi toplumumuz haline gelir.
Lee'nin 2013 yılında 사과는 잘해요 adlı romanı İngilizceye çevrildi. Roman şu şekilde tanımlandı:
Postmodern ve biraz absürt, ama aynı zamanda en az iki düzeyde eğlenceli bir okuma. İlki, olayların gülünç bir şekilde gelişmesi olarak yüzeysel bir düzey. İkincisi ise, özellikle güçsüzlerde suçluluk duygusu uyandırabildiğinde, resmi kontrol kullanmadan kontrol edebilme ve bunun bir kez dengesizleştiğinde nasıl tamamen kontrolden çıkabileceği konusunda bir metafor olarak.
Lee, 2010 yılında Yi Hyo-seok Edebiyat Ödülü'nü kazandı.
