Payıma Düşen
Parinoush SanieeYazar:
Parinoush Saniee
Çevirmen:
Güneş Demirel
Tahmini Okuma Süresi:
14 sa. 30 dk.
Sayfa Sayısı:
512
Basım Tarihi:
Aralık 2020
İlk Yayın Tarihi:
2002
Yayınevi:
Yordam Kitap Yayınları
Orijinal Adı:
سهم من
ISBN:
9786051724126
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Payıma Düşen’i okuyana kadar İran edebiyatından en sevdiğim kitap Albay’dı, yılın bitmesine günler kala favori listemi değiştiren bir kitapla karşılaşmaktan ve yeni bir kadın yazarla tanışmaktan çok memnunum.
1961 yılında mutaassıp bir ailenin küçük bir şehirden Tahran’a taşınmasıyla başlıyor roman. Bu ailenin okumak isteyen küçük kızının hayat hikâyesini okuyoruz kısaca romanda. Bu kız çocuğu kendisine erkekler tarafından biçilen kaderine karşı gelmeye çalışıyor hayatı boyunca; tabii mevcut sosyal düzende bu her zaman, hatta çoğu zaman mümkün olamıyor ancak o, güçlü karakteriyle hep mücadelesine devam ediyor.
Tutucu bir ailede okuma mücadelesi veren bir kız çocuğunun kendini zorla içinde bulduğu bir evliliği yürüten bir kadına, ardından yalnız bir anneye, kendi ayakları üzerinde duran birine dönüşmesinin ve en nihayetinde kendisine biçilen tüm sosyal rolleri oynadıktan sonra kendisine kalmasının hilâyesi Payıma Düşen. Bütün bir hayat hikâyesini okurken aynı zamanda da İran’ın kanlı ve çalkantılı, yaklaşık elli yıllık siyasi tarihine tanıklık ediyoruz: İran İslam Devrimi’nden önce ve sonrasında toplumdaki kutuplaşma, devrim sırasında yaşananlar, İran-Irak Savaşı ve ardından toplumun geldiği noktayı muazzam işlemiş yazar.
Perinuş Sanie çok ustalıklı bir şekilde inşa etmiş kurguyu; oldukça uzun bir dönemi tek bir kadının hayatı ekseninde işlemesine rağmen hikâye hiçbir yerde sarkmıyor. Karakterin hayatının her bir döneminde ayrı bir dünyada, farklı şartlarla mücadele içinde buluyorsunuz kendinizi ve karakterle de hikâyenin bütünüyle de kurduğunuz bağ güçlenerek ilerliyorsunuz. Bir de karakterlerini çok beğendim yazarın. Dindarından aydınına, Şah destekçilerinden devrimcilere, toplumun farklı kesimlerini başarıyla temsil eden karakterler yaratmış olmasının yanında, her
Tek kelime ile bu kitabı tarif etmem istenseydi “fevkalade” derdim. Son zamanlarda okuduğum en etkileyici ve sürükleyici kitaptı.
Patriarkal toplum, radikal İslam, Komünizm ve aşk kıskacında kalmış bir kadının yaşadıkları oldukça etkileyici bir şekilde anlatılıyor. Kitabın ana karakteri ve anlatıcısı Masume Sadıki karakteri olayların içinde savrulan bir karakter durumundadır ve olaylar aşağı yukarı 40-50 yıllık bir zaman dilimine yayılmaktadır. Önce patriarkal toplum ve radikal İslam’ın baskısı nedeniyle hayatı tümüyle kısıtlanıyor ve devamında istemediği bir evlilik yaparak Komünizm ile tanışıyor. Komünist eşi etkisiyle toplumsal duyarlılığı artıyor fakat eşinden gerekli “eş desteğini” göremediği için de siyasete tamamen cephe alıyor. Ve elbette hemen herkesin en az bir defa yaşadığı “aşkın güzelliğini” tadıyor -evlenmeden önce. Öylesine saf bir aşk ki tarifi imkansız fakat yazar bu aşkı şöyle tarif ediyor: “Bütün gençliğim, alnıma yazılan bu aşk yüzünden mahvoldu (s. 508).” Ve gerçekten de kitabın sonuna kadar ve belki de ömürünün sonuna kadar Masume bu mahvolmuş aşkın izlerini yaşıyor hayatında.
Bunlara ek olarak kitapta radikal İslam’a oldukça iyi bir şekilde değiniliyor. Önce Şah Dönemi’ndeki radikal İslam ve sonrasında Humeyni Dönemi’ndeki siyasal İslam’ın kadın yaşantısına nasıl etki ettiği oldukça iyi bir şekilde işleniyor. Öyle ki yazar patriarkal topluma karşı olmasına rağmen söylemsel düzeyde patriarkal baskının izlerine kitapta istemeden yer veriyor. Bu duruma iki örnek vereyim: “Bu iyi bir kısmet. Adam tüccar ve bu kızla nasıl baş edeceğini biliyor; onun yoldan çıkmasına izin vermez (s. 85).” “Gördün mü kardeşim, senin için ne kadar güzel bir kız bulduk (s. 132).” Kadının maalesef metalaştığından kitapta dem vursa da yazar kendisi de bu hataya birkaç
En son yazacağım cümleyi bu kitap için en başa yazıyorum. Bu kitabı herkes okumalıdır. Kadın, erkek, genç, yaşlı fark etmez her yaştan her yapıda insanın mutlaka okuması gereken bir kitap.
Kitapta yazar bizi İran'a götürüyor ve ülkenin 1960'lı yıllardan başlayıp 2000'li yıllara uzanan kırk yıllık dönemini anlatıyor. Bunu da Masume isimli bir kadın üzerinden bize aktarıyor. Devrim öncesi dönem, devrim sırasında yaşananlar, devrimin hemen sonrası, İran - Irak savaşı ve sonrası dönem. Her dönemde değişen yaşıyla birlikte Masume'nin yaşadığı olaylar anlatılıyor. Tamamen etrafındaki erkeklerden dolayı çektiği eziyetler, güçlükler anlatılıyor. Erkeklerin yaptığı yanlışların cezalarını çeken bir kadın anlatılıyor, Dönemler değişse de, yönetimler değişse de, insanlar değişse de kadının kaderinin değişmeyeceği anlatılıyor. Kendi iradesiyle değil yakınındaki erkeklerin istekleri doğrultusunda hayatları şekillenen kadınlar anlatılıyor. Gençliği yaşatılmamış bir genç kız, bir devrimcinin eşi, bir vatan haininin karısı, bir mücahidin , bir soysuzun, bir kahramanın annesi anlatılıyor. Adı gibi masum olan güçlü bir kadının verdiği o müthiş hayat mücadelesi anlatılıyor.
Kitap o kadar sade ve akıcı bir dille yazılmış ki kolayca ve keyifle okunuyor. Yazar Parinoush Saniee kitabı müthiş bir sadelikle yazmış. Uzun uzun betimlemeler bu kitapta yok. Sadece olayların hızlı bir şekilde anlatımı var. Dolayısıyla müthiş bir sürükleyicilik hakim. Bundan dolayı da okuma sırasında, elinizden bırakıp ara bile vermeye neredeyse fırsat bulamıyorsunuz. Tabii ki bu durumda çevirmenin de payının büyük olduğunu kabul etmek gerekir diye düşünüyorum.
Çok büyük beğeniyle ve çok büyük keyif alarak okudum. Herkesin okumasını da tavsiye diyorum.
Bu ölümü sevdiğim insanlar uygun gördü°●
16 yaşında başlayan imkansız bir aşk, sonrası siyasi savaşlar da yaşayan başka bir adam zorlu evlilik ve 3 çocuk...Kendini çocuklarına adamış bir kadın, yitip giden onca mutsuz yıl. Peki 16 yaşında başlayan bi sevgi 53 yaşında bile kalbini titretir mi?? Ya o sevgiye şimdide çocukları engelse..
İran edebiyatından ilk okuduğum kitap ama son olmayacak.
Mutaassıp bir ailede doğan okumayı tek hedef haline getiren bir kızın küçük yaşta evlendirilmesi, yaşam mücadelesine ailesindeki erkeklere rağmen devam edip kendi ayaklarının üzerinde durması - İran'da 1960'lı yıllardaki koşullara rağmen - yalnız bir anne, kominist olmasına rağmen kendisine hiç yardımcı olmayıp zor kosullarda omuzundaki yuklerle tek başına bırakan bir eş, hayatını her koşulda zorlaştıran erkek kardeşler ve en son hayatını feda ederek yetiştirdiği evlatları. Kadın kahramanın kendi hikayesi yanında İran'da yaşanan siyasi gelişmeleri, toplumun yapısını, İran-ırak savaşını ve gelişmelerini de çok güzel bir şekilde işlemiş yazarımız. Mutlaka okunması gereken bir eser.
Hikaye 1960 lı yıllarda İran'da yaşanmış olmasına rağmen günümüz koşullarında hala benzer koşullarda hayatın yükünü erkekler nedeniyle tek başına üstlenmek ve bununla başa çıkmak için kendi hayatlarından vazgeçmek zorunda kalan kadınların olması ne kadar üzücü.
10/10
2024 120. kitabı
|| Payıma Düşen
|| Parinoush Saniee
Selâmlar
En sevdiğim kadın karakterlerden birini bana kazandıran ve uzun zaman sonra karakterlerin bütün duygularıyla empati kurabildiğim Nadide eserler arasında yerini aldı Payıma Düşen.
20. yüzyılın son yarısında sancılı ve halkına telafisiz bedeller ödeten bir tarihi var İran coğrafyasının.
Payıma Düşen, anlatıcısı Masume ‘nin bu süreçlere olan tanıklığına götürüyor bizi.
Bir kız çocuğu, bir eş, bir anne ve hepsinin başında bir kadın olarak; kendinde bir sürü rengi ve duyguyu barındıran, kurguyu kapsayıp kucaklayan şahane bir perspektif oluşturmuş yazar Masume’ye.
Masume kız olduğu için eksik ve dezavantaj olarak görüldüğü eve doğuyor, var olmaya çalışıyor.
Önce küçük bir kız olarak hepimize belki kolayca sunulmuş olan okula gitme ülküsü var onun için, genç kız olduğunda aşkı tanıyor, coğrafyanın kızlara çok biçtiği kader olan çocuk gelin oluyor, onu sevmeyen bir devrimcinin karısı oluyor, sonra anne oluyor, evlatları için her şeyi yapabilecek yalnız annedir, dönemin kargaşası onu çocuklarıyla da sınıyor.
Bütün bunlar Masume ‘yi her seferinde yeniden daha güçlü kılan bir zırha bürüyor.
Masume çok güçlü, onun anlattığı kurgu da sanki onun izini taşırmışçasına, okuru o dolu dolu detaylara hakim ve bütün duygulara paydaş kılıyor.
Kurgu tarihsel olarak İran’nın 1960’lı yıllardan başlayıp 2000’li yıllara uzanan kırk yıllık dönemini anlatıyor. Devrim öncesi dönem, devrim sırasında yaşananlar, devrimin hemen sonrası, İran - Irak savaşı ve sonrası dönem..
Bu dönemde toplumun yaşadığı kutupsal politik atmosfer kurgunun kemik teması.
İslamcılar, şah taraftarlaraı/ karşıtları, devrimciler, her ikisinin arasında sadece yaşamak isteyenler, kadınlar, gençlerden oluşan karakter tablosu politik kutupları tüm renkleriyle
Iki bolume ayirdigim bu kitabın hizlica akan ilk bölümünde, Masumenin ergenlikten baslayıp nine oluncaya kadar 3 kuşak hayat hikayesi sirasinda Iran ın 80 li yıllarına tanıklık ediyorsunuz. Masume bu bölümde sırasıyla dincilerin ulusalciların komunistlerin en yakınlarında yaşadı ve hepsinin kadına nasıl baktıgını, kadını hayatlarinda nereye koydugunu bütün yalınlıgıyla bizlere anlatıyor. Fiziksel acıları da duygusal acıları da korkusuzca gogusleyen Masumenin onurlu mucadelesini okurken cokca agladım cokca ogrendim. Herseyi yoluna koyan Masume kitabin 2. bolumu dedigim geri kalaninda ise felsefe ve sosyoloji ogretisine geciyor, yavaslıyor ancak derinlesiyor.
Kadın mucadelesine onem veren arkadaslara tavsiye edebilirim.
Keyifli okumalar
Çok yönlü bir roman okudum. Hem bir karakter gelişim romanı, hem tarihi-siyasi olayları da işleyen, hem kadınların çektiği sıkıntılar, gördükleri baskılar üzerinde duran bir romandı. Ne ararsanız onu bulursunuz.Masume isimli 16 yaşındaki genç kızın hayat hikayesini okuyoruz.
Açıkçası araştırmalarıma dayanarak 500 sayfa boyunca acı, eziyet okuyacağımı düşündüğüm için gözümü korkutuyordu. Halbuki hiç öyle olmadı. Sadece ilk 100 sayfa abilerinden gördüğü kötü muameleleri okurken zorlandım ama sonrasında içimi ferahlatan çok güzel sayfalar da vardı. Abiler yeri geldiğinde babanın bile izin verdiği şeyler yüzünden Masume'ye eziyet ediyordu ve babası yeterince tepki gösteremiyordu. Tabi ki İran'da da gençler birbirinden hoşlanıyor ama oralarda bu konular toplumsal tabu. Masume, masum duyguları yüzünden çok eziyet gördü.
Evlendikten sonraki kısımlar bana hatırlattı ki, birbirine hiçbir şey hissetmeyen bir kadın ve bir adam bile entelektüel uyumla, güzel sohbetler edebilmekle birbirine bağlanabiliyor. Masume'nin yeri geldiğinde eşi Hamit'e ne kadar güzel destek olduğunu okumak da içimi ısıttı. Ama, tıpkı hayat gibi bu kitapta da her mutluluk sonsuza kadar sürmüyor ne yazık ki.
İran, İslam Devrimi ile Şah yönetiminden Cumhuriyete geçti. İnsanlar devrim için ne kadar birlik oldularsa, devrimden sonra bir o kadar ayrıştılar. Devrimden önce iyi dediklerine devrimden sonra kötü demeye başladılar. Bu da toplumla ilgili yaptığım çıkarımlardan biriydi.
Böyle siyasi anlamda çalkantılı bir ortamda yetişen üç çocukta da yaşananların izlerini görüyoruz tabi ki. O yüzden Masume'nin anne olarak da sıkıntıları devam ediyor. Her ne olursa olsun, Masume hep okuyarak, öğrenerek, sevgiye dayanarak geldi sorunların üstesinden.
Çok güzel dersler çıkardığım, günde 100 sayfadan fazla okuyarak kısa
Güzel kitaptı, çok güzel kitaptı.İran'da bir genç kız olan Masume'nin hikayesi,onun genç bir kadın,bir eş ve anne olarak yaşadıkları ve verdiği mücadeleye dönüştü.Masume hep didinip tırnakları ile hayatı kazıyarak yaşamak zorunda kalan güzel bir kadındı.Çocukları için ,ayakta kalabilmek için verdiği mücadele takdire şayandı.Eli öpülesi bir anne,yüreği öğrenme azmi ile dolu zeki,mücadeleci bir kadındı.İçine doğduğun aile gerçekten hayati derecede önemli.Özellikle İran'da,cahil,bağnaz bir aileye doğduysan hiçbir şeyi seçme şansı sunmayabiliyor hayat insana.Masume'yi sevdiğine vermeyip İstemediği bir adamla evlenmeye zorlayan baskıcı ailesi onu farkında olmadan bir devrimci ile evlendirir.Masume büyük aşkını kalbine gömer ve Hamit ile evlenir.Hamit iyi ve aydın bir adamdır,bu evlilik Masume'den çok şey götürdüğü gibi özgürlük, hedeflerine ulaşmak anlamında çok şey de katar.Iyi ama sorumsuz bir adam olan Hamit ile yaşamak tehlikelidir özellikle 1979 öncesi Tahran'da.Kitabın arka planında devrim öncesi ve sonrası İran tarihini ve kültürel yaşamını, devrimden sonraki değişiklikleri,İran-Irak Savaşı'nı da tüm gerçekliği ile en yalın şekilde yansıtmış bize yazar.Bir asinin karısı olan Masume kocasıyla aynı görüşte olmamasına rağmen birçok bedel ödemek zorundadır.Kitap çok yalın bir dille yazılmış.Hafızamda derin izler bıraktı.Bir kez daha kadını hor gören,onu hapseden, kısıtlayan,ona söz hakkı tanımayan ,zulmeden baskıcı zihniyetten tüm kalbimle nefret ettim.Kitap iyiydi ama en sonunda anne olmak ile mutlu olmak arasında kaldığında, roller çatıştığında aldığı karar Masume'nin güçlü ve inatçı yapısıyla bağdaşmadı kafamda.Hayata bir kez gelen annelerimizin hayatına ipotek koymaya hakkımız olmadığını düşünüyorum.Masume yine de daima güçlü, azimli,zeki ve fedakar bir karakter
Şimdi kederimden düşüp bayılacağım. Çok gerçek bir hikaye olduğunu her kelimede, her bir noktalama işaretinde, kitabın cümlesiz sayfalarında bile her şekilde hissediyorsunuz. Çok hüzünlü, çok yaralanmış bir halde bırakıyorum Masum'u arkamda.
Fikirler için savaşmak çok değerli, ama hangi fikir için savaşmak gerektiğini bilmek için o kadar çok okumak lazım ki. Bugün devrimi lanetleyenlerin yarın başı üstünde taşıdıklarını tarih kim bilir kaç kez görecek. İran, 1979 Devrimi, İslam Cumhuriyeti’nin kuruluşu, İran-Irak savaşı ve tüm bunlar yaşanırken kadınlar, hanımlar, kız kardeşler, evlatlar, anneler, kadın kimliğinin her türlüsünün bunlar karşısında nasıl durmuş, durulmuş olduğunu cesaretle gösteren bir kitap.
Önerim, başta erkek olanların bu kitabı okumasıdır. Kadınlarımız baskının bu türlüsü olmasa da değişik birçok biçimini ne yazık ki tecrübe ediyor zaten. Ama okurken Masum'un anlatıp en azından içindeki zehri akıttığını, derdini paylaştığı içim üstünden bir yük attığını hissettim sanki. İşte böyle bir şey kadın olmak dedim, sırdaşı oldum sanki.
"Masume, içine doğduğu dindar, baskıcı ve cinsiyetçi ailesi tarafından küçük yaşta tanımadığı biriyle evlendirilir. Kendi mücadelesini vermekte olan komünist kocasının yokluğunda çeşitli işlerde çalışarak üç çocuğunu tek başına büyütür. Masume, kadın kimliğinin iyi evlat olmak üzerinden hiçleştirilmesinin ardından annelikle sömürülmesinin aşamalarını yaşayacaktır."
Dünyanın her yerinde kadınlığını gönlünden koptuğu gibi yaşayamamış tüm hemcinslerim adına öyle küskünüm ki bu hayata... Masum... adı gibi temiz olan Masum... Kendine ait tek bir yanlışı yokken daima bedel ödeyen Masum...
Ah..
Budur benim payıma düşen,
budur benim payıma düşen,
benim payıma düşen,
bir perde asılmasının benden aldığı gökyüzüdür,
benim payıma
Yazar Hakkında
Parinoush SanieeYazar · 4 kitap
Parinoush bir sosyolog ve psikologdur. İran'da Teknik ve Mesleki Eğitim Bakanlığı Yüksek Koordinasyon Kurulu'nda araştırma bölümünün yöneticisi olarak çalıştı.
SAHME MAN (KADER KİTABI) dünya çapında çeviri olarak yayınlanan ilk kitabıdır ve bir anda büyük bir uluslararası en çok satan haline geldi. SESİMİ GİZLEDİM büyük beğeni toplayarak takip ettim ve GİTENLER VE KALANLAR onun en son romanı.
