Yazar:
Anar Rızayev
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 28 dk.
Sayfa Sayısı:
228
İlk Yayın Tarihi:
1992
Yayınevi:
Xan Nəşriyyatı
ISBN:
9789952566178
Ülke:
Azerbaycan
Dil:
Azerbaycanca
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Anarın öz həyatı, xüsusilə atası Rəsul Rza və anası Nigar Rəfibəyli haqqında yazdığı bir əsər. Bu əsər hər ikisinin ölümündən sonra yazılmış əsərdir və avtobioqrafik baxımından ən uğurlu nümunələrdən hesab edilə bilər. Həmçinin yazıçı olmağa çalışan Anar və atasının dialoqlarına yer verilməsi müəllifin hansı şəraitdə yazıçılığa başladığını da göstərmiş olur. Digər maraqlı bir məqam isə Nigar Rəfibəylinin Rəsul Rzaya ithafən "Neyləyim" şeirini yazmasıdır.
29 iyun, bu gün Nigar Rəfibəylinin 108-ci doğum günüdür!
Hər kitab öz vaxtına çəkər deyə bir fikir var və necəsə hər dəfə bu fikir öz təsdiqini tapır. Kitabı fevralda alsam da oxuyub bitirmək Nigar xanımın ad gününə rast gəldi.
Əvvəla ondan başlayaq ki, ANAR “A’nam N’igar, A’tam R’əsul” əfsanəsindən yox, anmaq, yada salmaq sözündən, fikrindən irəli gələrək qoyulub. Günel xanım deyirdi ki, onların ailəsində fərqli ad qoymaq bir adətdir.
Kitab 3 (üç) hissədən ibarətdir. Birinci hissə atası Rəsul Rza, ikinci hissə anası Nigar Rəfibəyli, üçüncü hissə adlandıra biləcəyimiz isə xatirə povest, Rəsulun xalası-əmisioğlu yazıçı Ənvər Məmmədxanlı haqqında yazdığı “Həyatım ağrayır”dır.
Xarakter etibari ilə içəqapanıq olan Anar, bu əsərdə bütün hisslərini, içəri dünyasını, qorxularını oxucu ilə paylaşır. Əsəri iki il müddətində (1981-83) qələmə alır.
Bəzi müəlliflər var ki, siz onları ailəniz kimi hiss edirsiniz, odur ki, Rəsul Rza, Nigar Rəfibəyli haqda oxuduqca, insan doğma nənə-babası barədə əhvalat dinləyirmiş kimi hiss edir.
Mən Anarın qələmi ilə tanış olduqca bir sual məni çox maraqlandırırdı. Bu qədər qayğılara rəğmən Nigar necə yazıb yaradıb? Oxuduqca başa düşdüm ki, Nigar mən düşündüyümdən də qayğıkeş, əməksevər, zəhmətkeş ana, həyat yoldaşı, bacı, nənə, vətəndaş, ən sonda isə şair(ə) olub. O sən demə yaradıcılığının heç bir (1 %) faizini belə vərəqə tökə bilməyib. Təbiətən Rəsul Rza insanları, səs-küyü sevirmişsə, Nigar bir o qədər tənhalığa, sakitliyə, yalnızlığa meyilli imiş. Odur ki, Virginia Woolfun “one’s own room” əsəri və ideyası öz təsdiqini tapır.
Əsər boyu Anarın çəkdiyi dərin kədər, üzüntü, atasının ölümünü əziz anasından gizlətməsində dilemma duyulur. Bəlkə də yazdığı əsərlər, çəkdiyi Üzeryir Ömrü idi onu bu dərin sarsıntıdan sağ çıxaran.
Xülasə, xoş
Yazar Hakkında
Anar RızayevYazar · 24 kitap
Anar Rzayev (d. 14 Mart 1938, Bakü), Azerbaycanlı yazar, oyun yazarı ve film yönetmeni.
1966 yılında Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nin Filoloji Fakültesi'nden mezun olmuştur. Çalışma hayatına Nizami adına kurulmuş Edebiyat Müzesi'nde ilmi araştırmacı, Radyo ve Televizyon Komitesinde redaktör olarak başlamıştır. 1962-1964 yıllarında Moskova'da Ali Senan Kursunda, 1971-1972 yıllarında da Kinorejissura sanat okulunda okumuştur. Anar, "Qobustan" sanat dergisinin baş redaktörü (1968), Azerbaycan Tiyatro Cemiyeti'nin Riyaset Heyeti başkan yardımcısı (1976), Azerbaycan Yazıcılar İttifaqı ve Kinomaloğrafçılar İttifakı İdare Heyetlerinin üyesi olmuştur. Şimdi de Yazarlar Birliğinin başkanıdır.
Emektar sanat adamı, Devlet Mükafatı ile onurlandırılmıştır. İlk defa 1960 yılında "Bayram Hesretinde" ve "Geçen İlin Son Gecesi" hikâyelerini yazarak mensur eserlere imzasını atar, Eserleri yirmiden fazla dile tercüme edilmiş, Sosyalist ülkelerde, ABD'de, Kanada'da, Japonya'da, Hindistan'da, Fransa'da, İran'da, Türkiye'de, Arap ülkelerinde, Finlandiya'da, vs. ülkelerde yayınlanmıştır. Piyesleri; Özbekistan'da, Ermenistan'da, Tataristan'da sahnelenmiş, "Qaravelli" piyesi, "Men, Sen, O ve Telefon", "Geçen Yılın Son Gecesi" televizyon oyunları Moskova'da gösterilmiştir. "Adamın Adamı", "Dante'nin Yubileyi", "Gürcü Familiyası", "Ağ Liman", "Macal", "Seherin Yay Günleri", "Beşmertebeli Evin Altıncı Mertebesi" -Bütün bu eserlerde XX. yüzyılın sonunun "hakikat makamları" bediifelsefi tahlilin temeline yerleştirilmiş, o yılların durgun ve pasif yönetimine Anarın itirazları aksettirilmiştir.
"Ağ Liman", "Elaqe", "Macal", "Beşmertebeli Evin Altıncı Mertebesi" Anar'ın edebi felsefi görüşlerini birlikte ifade eden eserlerdir. İnsan geçmişini unuttuğu zaman, kan bağını kaybettiği zaman, yalana, kanunlara hizmet eden kulrobot haline gediği zaman manevi inançlardan uzaklaşır, onun için Altıncı Mertebe Kaybolur eserlerin üzerinde durduğu temel fikir budur. "Geçen İlin Son Gecesi"nde, "Şehrin Yay Günleri", "Sahra Yuxulan" piyeslerinde de aynı fikir dramatik olarak işlenir. Her üç eserde de insan, vicdan ve hakikat problemleri işlenir. Anar, maneviyat ve ahlak sorunlarını senaryolara konu eder. "Torpaq. Deniz. Od. Sema", "Gün Geçdi", "Dede Qorqud", "Dante'nin Yubileyi", "Üzeyir Hacıbeyov, Uzun Ömrün Akkordları" filmleri psikolojik felsefi tarzla çekilmiştir. Azerbaycan Devlet Akademik Tiyatrosu'nda sahnelenmiş "Adamın Adamı" piyesinin kuruluşu da Anar tarafından yapılmıştır.
Anar aynı zamanda ünlü bir filologdur. Edebiyat ve sanat meselelerine dair birçok makalesi de mevcuttur. "Şairin Hüneri", "Anlamaq Derdi", "Aşıq Alesker", "Oxşarlıq ve Oxşarsızlıq", "Hezin Duygular" ve daha birçok makaleler, şerhler, Azerbaycan Edebiyatı'nın kıymetli numunelerindendir. "Seherin Yay Günleri" adlı eseri 1980 yılı Azerbaycan Devlet Mükafatı'na layık görülmüştür.
Başlıca eserleri:
-Beyaz Liman (destan), 1970;
-Adamın Adamı (destanlar, hikâyeler, piyesler), B., 1977;
-Beşmertebeli Evin Altıncı Mertebesi (destan ve roman), B., 1981;
-Molla Nesreddin-66 (hi-kayeler, destanlar ve piyes), B., 1970;
-Seçilmiş Eserleri (iki cilt), B., 1987.
