Yazar:
Naomi Klein
Çevirmen:
Selim Özgül
Tahmini Okuma Süresi:
18 sa. 8 dk.
Sayfa Sayısı:
640
Basım Tarihi:
Nisan 2010
Yayınevi:
Agora Kitaplığı
ISBN:
9786051030753
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
Bu kitabı okurken en çok şu cümle çarptı beni:
“Şok, boş bir levha yaratır.”
Klein’in anlattığı şey basit ama sarsıcı: Toplumlar büyük bir kriz yaşadığında — savaş, darbe, ekonomik çöküş — insanlar hayatta kalmaya odaklanır. Ve tam o anda, normal şartlarda asla kabul etmeyecekleri politikalar sessizce yürürlüğe girer.
Bir ekonomik kriz döneminde sürekli haber takip ettiğim günleri hatırladım. Herkes panikteydi. Kimse “neden” sorusunu sormuyordu, sadece “nasıl atlatırız?” diyorduk. Kitap işte tam burada durup insanın omzuna dokunuyor:
Peki o panik anında kim neyi fırsata çevirdi?
Okudukça rahatsız oldum. Çünkü krizlerin sadece doğal gelişmeler değil, bazen bilinçli olarak derinleştirilen süreçler olabileceğini görmek kolay değil.
Bu kitap dünyayı anlatmıyor sadece — güç, korku ve fırsat arasındaki o görünmez bağı gösteriyor. Ve bir kez gördükten sonra, hiçbir krize artık eskisi gibi bakamıyorsunuz.
Kısa bir özet değil bu kitap; uzun bir yüzleşme.
İlk olarak kitabın küçük bir ansiklopedi boyutunda olduğunu bu yüzden okunmasının biraz zaman aldığını belirtmeliyim. Naomi Klein yola ilk olarak sadece ırak savaşı ve sonrasını yazmak için çıkmış. Ama sonrasında bir çok insanın yardımıyla da konuyu ve ülkeleri genişletme kararı almış. Kitapta bir çok ülkenin kapitalizmle mücadelesine detaylarıyla değiniliyor ve kitapta bahsi geçen herşey belgelere dayandırılıyor. Kitabı okurken yapılan haksızlıklar ve katliamlar karşısında sinirleriniz baya bir bozuluyor. Ama özellikle kitabın sonlarında bazı ülkelerde kapitalizme karşı başarı kazanmış örgütlenme ve direnişleri okumak içinizdeki umudu herşeye rağmen sürdürmenize yardımcı olacaktır. Kapitalizmi daha iyi analiz edebilmek için bu kitabı okumalısınız.
(Spoiler içerir.) Anglo amerikan firmalarının yeni tüketici uluslar inşa etmek adına gerçekleştirdiği turuncu devrimleri sahte ulusal kahramanları afişe eden araştırma kitabı. 1929 büyük buhran sonrası gelişen keynesyenci teoriye kucak açamamış sermaye elitlerinin chicago okulu iktisatçılarını finanse ederek dünyanın dört bir yerine kapitalizmin en radikalini empoze etmesini anlatıyor. Neokoloniyal düzeni inşa adına ulusalcı ve solcu ekonomilerin tasfiyesinin şok yöntemleriyle nasıl başarıldığını okuyunca sığ parti ideolojilerinizden medet ummanın yanlışlığını göreceksiniz.
Şok DoktriniBilim
Naomi Klein sanırım son 20 yılda kapitalist düzene karşı sesini en iyi yükselten yazarların başında geliyor. "No Logo" kitabıyla herkesi sarsmıştı. Şok Doktrini kitabını yıllardır okumak için bekletiyordum. Açıkçası üşeniyordum. Karantina süreci iyi bir fırsat oldu.
☆☆☆
Politik ekonomiyi takip edenler için mutlaka okunması gereken bir eser. Chicago iktisatçılarını, IMF'nin ülkeleri ne hale getirdiğini, özelleştirme politikalarını, deregülasyon politikalarını, kamusal alanın daraltılmasını, büyük şirketler aracılığıyla dünyanın yönetilmesini, insanların göz göre göre fakirleştirilmesini, işkenceleri, bitmeyen rant hesaplarını, demokrasi yalanlarını okuyacağınız bir başucu kitabı.
Puan vermedi
Naomi Klein'in "Şok Doktrini" kitabı, politika ve ekonomi arasındaki ilişkileri inceleyerek, acil durumlar ve krizlerin nasıl kullanıldığını açıklıyor. Kitap, yönetimlerin ve büyük şirketlerin kriz anlarında toplumları manipüle ederek, radikal politika ve ekonomik değişiklikler yapma fırsatını nasıl kullandıklarını ele alıyor.
Kitap, "şok doktrini" olarak adlandırılan bir yaklaşımı tanımlıyor. Bu yaklaşıma göre, kriz anlarında toplumlar korku, karmaşa veya endişe içindeyken, hızlı ve kapsamlı politika değişiklikleri yapmak daha kolay hale gelir. Yönetimler ve büyük şirketler, bu kriz anlarını kullanarak serbest piyasa politikalarını ve kar amaçlı faaliyetleri teşvik eder.
Kitap, bu şok doktrininin çeşitli örneklerini sunuyor. Örnek olarak, Şili'deki Pinochet diktatörlüğü dönemi, Güney Afrika'daki apartheid rejimi sonrası ekonomik politikalar, Irak'ın işgali ve Katrina Kasırgası sonrası Amerika'da yapılan değişiklikler gibi olaylar inceleniyor.
Naomi Klein, "Şok Doktrini" kitabında, kriz anlarında manipülasyon ve sömürüyü açıklayarak, toplumların bu tür politikalara karşı nasıl direnebileceğini vurguluyor. Kitap, politika, ekonomi ve toplumun karmaşık ilişkilerini anlamak isteyenler için önemli bir kaynak olarak kabul ediliyor.
örnekleriyle, yaşanan beklenmedik felaketler sonrasında şoka giren halkların, kitlelerin daha önceleri asla rıza göstermeyecekleri politikalara , hayır lara nasıl boyun eğdiklerini, evet lerini anlatıyor.
Puan vermedi
celâl fedâ^înin şubat ikibin onbeş târîhli incelemesi: {menba': celalfedai.wordpress.com }
''''Yaşadığımız dünyanın ekonomik ve siyasal sisteminin doğurduğu sorunlar, her geçen gün biraz daha çetrefilleşiyor. Bir zamanlar bu sorunların genişlediğinden, derinleştiğinden söz ediliyordu. Sanırım kullanılabilecek doğru kelime artık bu: Çetrefil… İçinden çıkılması kadar neden ve nasıl olduğunun anlaşılması, anlatılması güç olan bir durumun ifadesi demek çetrefil. Bu yüzden de dünya sisteminde olup bitenlerin sık sık resmedildiğine şahit oluyoruz. Yaşananların kendisi yeter derecede umut kırıcı. Olup biteni anlatanlarsa çok kere gerçekçi ressamlara benziyorlar. Resmettikleri şeylerin çarpıcılığı, olanların çarpıcılığından kaynaklanıyor. Çözüm sunabildiklerini söylemek güç. Olup bitenin neden olup bittiğini değil de nasıl olup bittiğini metaforik bir dille izah ediyorlar durmadan. Renklendirmeleri, ışık gölge ilişkilendirmeleri yerinde. Lakin sorun öylece duruyor.
Naomi Klein’ın Şok Doktrini adlı çarpıcı kitabı, çetrefilli yapısını, kısaca anlatmaya çalıştığım sorunlara eğilmesinden alıyor. Klein, her detayının kesinlikle bilinmesi gereken hareketli bir resim koyuyor önümüze. Resmin bütünü ancak bu hareketli yapıların arasındaki ilişkilerle ortaya çıkabiliyor çünkü. Yaptığı son derece dikkate değer ve önemli. Peki, ne anlatıyor bu resim? Nedir şok? Bir şok nasıl siyasal bir doktrin olur? Yazarın, ‘felaket kapitalizminin yükselişi’ dediği dönem ne zaman başladı? Hangi olaylarda bunun izlerini görebiliriz? Bugün de sürmekte midir?
Klein, ülkelerin savaşlar, terör saldırıları, darbeler ve hatta doğal felaketlerle şoka maruz bırakıldıklarını iddia ediyor. Bu ilk şokun insanlar üzerinde yarattığı korkudan faydalanan artçı şoklar geliyor. Böylelikle kapitalizmin hakimiyeti sürmeye
Reklam
Yazar Hakkında
Naomi KleinYazar · 9 kitap
Naomi Klein (d. 1970) Kanadalı gazeteci, yazar ve aktivist kolektif küreselleşme konusundaki politik analiziyle biliniyor.
Klein Montreal, Quebec'de doğdu. Ailesinin ve eşi Avi Lewis'in aktivizmde geçmişleri vardır. Dedesi Disney, ABD'de çalışma örgütlemesi yüzünden işten uzaklaştırıldı. Babası Michael bir doktor, Vietnam Savaşı karşıtı ve Sosyal Sorumluluk için Doktorlar'ın üyesidir. Film yapımcısı annesi, Bonnie Sherr Klein anti-pornografi filmi olan Not a Love Story'yle ün kazandı. Erkek kardeşi Seth, CCPA (Canadian Centre for Policy Alternatives)'nın British Columbia ofisinde yöneticidir.
Klein'in yazma kariyeri erken yaşta The Varsity isimli Toronto Üniversitesi'nin öğrenci gazetesinde başladı. Orada yayıncı-başkan olarak hizmet etti.
2000'de Klein sonraları küreselleşme karşıtı hareketin manifestosu da olan No Logo: Küresel Markalar Hedef Tahtasında isimli kitabını yayımladı. Bu hareket No logo iismli kitabın yayımlanmasından bir ay önce Dünya Ticaret Örgütü'nün 1999'daki toplantısını kapattı.
