Yazar:
Kenzaburo Oe
Çevirmen:
Ali Volkan Erdemir
Yorumlar ve İncelemeler
Okumadan önce
Kitabı okumadan yazarın Göz Yaşlarımı Sileceğim Gün eserini ve natsume soseki'n Gönül adlı eserlerini okumanız bence şart. Ayrıca kitabın başındaki bilgilendirme yazısı da oldukça önemli çünkü yazarın hayatını bilmek de bu roman için önemli. Sarsıcı bir sona sahip. Bence okunmaya değer bir eser.
Suda Ölüm ~ Kenzaburo Oe
Merhaba sevgili kitapseverler;
Bu otobiyografik kurmaca yazarın alter egosu Kogito üzerinden, kişisel ve ulusal bir travmanın izini süren dev bir edebi hesaplaşma. II. Dünya Savaşı'nın ardından bir nehirde esrarengiz şekilde ölen baba, geride kırmızı deri bir çanta ve Japonya'nın militarist geçmişine dair yanıtlanmamış sorular bırakır.
Radikal bir milliyetçi olan baba, eski Japonya’nın temsilcisidir. Şiddetle, fedakârlıkla ve imparator kültüyle örülü mağrur ama karanlık bir ruh. Onun ölümü, sadece bireysel bir kayıp değil, ideolojinin suda boğuluşudur.
Kogito'nun engelli oğlu Akari ise yeni Japonya’nın alegorisidir. Savaştan fiziksel ve ruhsal yaralarla çıkmış, sakat doğmuş bu ülke, sanatın (müziğin) saf diliyle yeniden doğuş yaşar.
Romanın en dinamik katmanlarından biri Unaiko tiyatro grubudur. Bu genç topluluk, Kogito’nun yıllar boyunca kurguladığı dokunulmaz geçmişi yerle bir eden güçtür.Unaiko, Kogito’nun (ve dolayısıyla Oe’nin) eski metinlerini alır; babanın o mitolojik ölümünü sarsıcı bir performansla (tiyatroyla) bugüne taşır.
Bazen yazmak, bir kaçış biçimidir. Bazen gerçeğe ancak eylemin çıplaklığıyla yaklaşılabilir. Oe burada, Japon edebiyatının temel taşlarından biri olan Gönül romanına güçlü bir köprü kurar. Soseki’nin öğrenci–öğretmen ilişkisi, bu romanda Kogito ile Unaiko grubu arasında devir-teslimine dönüşür. Ortadaki soru şudur: Bir usta, geçmişin günahlarını anlatmadan (yazmadan)huzurla ölebilir mi?
Kogito, babasının eylemini anlamak için Frazer'ın "Altın Dal" kitabındaki mitolojisine sığınır. Baba başarısız bir kurban ritüeli gerçekleştirmiştir. Ancak gerçek, miti yener. Kogito’nun kız kardeşi Asa, romanın kritik bir dişil direniş noktasıdır. O ve annesi, yıllarca kırmızı bavulu Kogito’dan saklamıştır. Çantanın içindeki
Okumayın. Eğer kitap merakınızı cezbeder de okumaya kalkışırsanız ve bitirebilirseniz bana hak vereceğinize eminim.
Bu kitap hakkında eleştiri yazmak bile vakit kaybı, naçizane kanaatimce.
Zaman Kaybı
Büyük hayaller ile başladım ama bu kitap bitmiyor, sürükleyici hiç değil. Okuyacaklara başarılar diliyorum. 291. Sayfaya kadar geldim ama artık yeter dedim, ilk defa bir kitap için okumayin tavsiyesi veriyorum.
Kitabın yoğun anlatımı beni çok zorladı. İlk defa Japon Edebiyatı'ndan bir kitap okudum. Aslında içinde savaş, isyan, tecavüze başkaldırı, aile içi anlaşmazlıklar, anlaşılamama gibi konular vardı. Yine de konuların anlatım tarzı bana yorucu geldi. Dağınıklıkları sürekli toparlamaya çalışan, hemen hemen aynı konular üzerinde dönen bir kitap oldu benim için.
Keşke kitabı almadan önce yorumları okusaymışım… Yazarın kendi hayatına, önceki eserlerine ve yazarlık serüvenine yaptığı yoğun göndermelerle ilerliyor. Kurgu değil, daha çok otobiyografi, deneme ve düşünsel çözümlemeler iç içe geçmiş. Ağır bir dili var. Olay örgüsü bekleyen biri için oldukça zorlayıcı. Bitirip bitiremeyeceğimden hâlâ emin değilim.
Öncelikle şunu belirtmeliyim ki ben bir edebiyatçı ya da sağlam bir okur falan değilim. Hattı sayılır arkadaşlarla okuyup anladığımız kadarıyla kitap postmodern bir anlayışla yazarın kendi dilinden yazılmış. Bence kitap o kadar sıkıcı ki kitabı okurken Nuri Bilge Ceylan’ın filmlerini izlerseniz, filmler size çok güzel gelecektir.(bu arada şahsi fikrim nurinin de filmleri iyidir.) Neyse kitaba dönersek kitap resmen Japon müziğinde dans eden kimono giymiş kızlar gibi, ellerini bir sağa bir sola yaparken kafalarıyla da bunu takip ettikleri dansa benziyor. 15 bölümden oluşan kitabın bence tek güzel bölümü son bölüm. Tabi hemen akla bu yazar neden ödül almış o zaman ya da zaten ödül almış tüm yazarlar sıkıcı gelir normal insanlara diye gelebilir. Kitabın derinine inerseniz içinde anı, röportaj, tiyatro gibi farklı sanat dallarını da kullanmış. Bunun yanı sıra freud, lacan bilmem kim gibi bilinç olayları da var sanırım. E tabi ödülde böyle zenginliklere bakıyor galiba.
Ezcümle, eğer bu kitabı okuyacaksanız size başarılar ve sabır dilerim
Japon edebiyatı severler okusun derim
Kitabın yorumları vasat oysaki kitap hiç vasat değil. Evet okuması pek kolay olmayan bir kitap ama içeriğinde önemli detaylar var. Yazarın babasının ölümünün rüyalarına girmesi, zihinsel engelli oğlunun bakımı, tiyatro senaristinin aktivist hareketleri, hepsi birbirinden önemli detayların olduğu bir kitap. Japon edebiyatı okurları bence bu kitabı sever, onun dışındakiler sevmez. Mişima Bereket Denizi dörtlemesini okumaya cesaret edip okuduysanız mesela, bu kitabı hayli hayli bitirirsiniz. Ormana gitmek, bazı hazırlıkları yapabilmek, geçmişteki acılarla vedalaşmak hiç kolay değil ama yöntemleri var diyor Kenzobura. Beni çekti içine, evet zor okudum, ama okudum. Ve iyi ki de okudum. Bence denemeye değer! Ben nerden mi buldum kitabı, bu seneki Talat Sait Halman çeviri finalisti bir kitap, öyle olmasaydı sanırım bende okumazdım, buradaki yorumlara bakınca zorlamazdım kendimi. O yuzden hazırlıklı olmakta fayda var. Hem yârı otobiyografik roman hem savaş sonrası japonyayı anlatan bir roman. Kısacası bi şans verin derim.
Öncelikle kitabı çok beğendim.
Okuması çok zor diye yazanlar olsa da ben açıkçası çok keyif aldım.
Başlarda ki dil ve anlatım tekrarlı, boğucu ve kasvetliyken kitabın sonunda net,öz ve açık bir dile evrilmesi bunu belli bir tempoda yapması beni çok etkiledi. Kitapta bolca bahsedilen müzik konçertolarını kelimeler ile yapmış sevgili yazarımız.
Yazar olma sebebi yaşadığı tramvalar aslına bakarsanız
Bu kadar kendini deşmesi, çocukken yaşadığı baba kaybı ve kendince bir anlam oluşturmak için kurduğu hayal mi gerçek mi rüya mi belli olmayan kopuk anlardan bahsetmesi ve bağlantıyı bulma çabası çok hoşuma gitti.
Tüm bunları anlatırken bir tiyatro oyunu ve oyuncularının hayatlarına girmesi ve tabiki Akari ile yaşadığı olayın etkilerinin dahil edilmesi tempoyu git gide yükselttirdi.
Bu kadar kapalı bir kültür için büyük bir başkaldırı bu yazdıkları.
Ama karakter olarak bu kadar manipülasyona açık olması, istediği olmayınca takındığı çocukça tavır ve hatası karşısında bir özür dilemeyi büyük bir onur meselesi haline getirmesi bu kadar büyük işler başarmış bir yazar için şaşırtıcı
Beni derinden etkileyen kısımları otizmli bir çocuğa sahip olmanın verdiği ağır sorumlulukların çok iyi anlatılması. Bir anne kanser tedavisi için ameliyata giriyor ve ölüp ölmeyeceği belli değil ama bu durumda tek önceliği oğluna bakmak zorunda kalacak babası ile durumlarını toparlamalarını sağlamak. Kendi yaşlılıkları ile uğraşırken oğullarının da yaşlandığını kabullenmek ve arkada o kalırsa ne olacak korkusu ! Ve dile kolay 45 yıldır tüm sorumluluğu sizde olan bir çocuk adama bakım vermek...
Çok etkilendiğim bir kitap oldu.
"Suda Ölüm romanı, bu karmaşık yapıya örnek bir eserdir. Romanda, edebiyat, tiyatro, resim ve müzik iç içe geçer. Bu durum 'Suda Ölüm'de adeta sanat tarafından ele geçirilmiştir."
Steven Poole
Reklam
Yazar Hakkında
Kenzaburo OeYazar · 7 kitap
Kenzaburō Ōe (Japonca: 大江健三郎, 31 Ocak 1935 - 3 Mart 2023), Japon yazar ve çağdaş Japon edebiyatı'nın önde gelen isimlerinden birisi. Ōe, 1994 yılında Yasunari Kavabata'dan sonra Nobel Edebiyat Ödülü kazanan ikinci Japon yazardır.
1935 yılında Şikoku'nun bir köyünde doğdu. Japonya'nın en prestijli üniversitesi olan Tokyo Üniversitesi'nde Fransız Edebiyatı eğitimi gördü. Türkiye'de özellikle Kişisel Bir Sorun eseri ile tanınan yazar, Japonya'nın gelmiş geçmiş en güçlü sosyal ve politik eleştirel yaklaşımını roman dünyasına taşıyarak Japon edebiyatında kendine özgü bir yer edindi. Onun bu özelliğini yansıtan entelektüel niteliği yüksek romanları ona 1994 yılında Nobel Edebiyat ödülünü getirdi.
Savaşçı sınıf kökenli olup geleneklerine bağlı bir taşra ailesinde yetiştirilmiştir. Yaşıtı Japon çocuklarının çoğu gibi Oe de, Japonya’nın müttefik güçlere yenildiğini ve teslim olduğunu, II. Dünya Savaşı’nın bittiğini radyoda imparator Hirohito’nun kendi ağzından duyuşuna kadar İmparator’un yaşayan bir Tanrı olduğuna inanmıştır. Ancak İmparator’un kendisi gibi bir insan olduğunu öğrenen Oe, dünya algısını sonsuza dek değiştiren kayboluş ve yıkım duygusunu yaşamıştır. Babasının erken ölümü, II. Dünya Savaşı’nda Japonya’nın yenilmesi ve son olarak da oğlu Hikari’nin beyin fıtığı nedeniyle engelli olarak doğması Oe’nin hem kişisel hem de edebiyat hayatındaki en etkili olaylardır. Eserlerinde Sartre, Mailer, Faulkner, Melville, William Blake, William Butler Yeats, Charles Dickens, Fyodor Dostoyevsky, Miguel de Cervantes, Dante ve Chi-ha gibi çeşitli yazarları birleştirmiştir.
Kenzaburo Oe, 3 Mart 2023 tarihinde yaşlılığa bağlı nedenlerden dolayı 88 yaşında Tokyo'da hayatını kaybetti.
Başlıca yapıtları:
-Shiiku (Kurbanı Beslemek) (1957)
-Kişisel Bir Sorun (1964)
-Man'en gan'nen no futtobōru (Sessiz Çığlık) (1967)
-Warera no kyōki wo ikinobiru michi wo oshieyo (Delilikten Kurtar Bizi) (1969)
-Atarashii hito yo, mezameyo (Ayağa Kalk Genç Adam) (1983)
