Tarihte Usul
Zeki Velidi ToganYazar:
Zeki Velidi Togan
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 55 dk.
Sayfa Sayısı:
350
Basım Tarihi:
1981
Yayınevi:
Enderun Kitabevi
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
-Büyük Bilginler Zihinlerde Büyük Fikirler Yaratanlardır.-·350 syf.·Zeki Velidi Togan ... Hem kılıcıyla hem de kalemiyle mücadele etmiş; ilim yolunda çok seferler kat etmiş, yarım düzineden fazla -Türkçe'nin bütün lehçeleri, Arapça, Farsça, Rusça, Almanca, Fransızca ve İngilizce- lisana hakim (ki bunu kitabı okurken rahatlıkla fark ediyorsunuz), tarihin efsane diye yazacağı eşsiz münevver ve tarihçilerden birisidir. Ruhu şad, mekanı cennet olsun.
Zeki Velidi Hoca'nın bu eseri ( 
Tarihte Usul ) ise tarihin ne olup olmadığı ve nasıl yaklaşılıp yaklaşılmayacağı, eserlerin nasıl değerlendirileceği, bunlardan nasıl istifade edileceği, diğer düşünürlerin tarih anlayışları ve tarihin milletler için mahiyeti gibi bir sürü konuyu ihtiva edip bunları irdeleyen bir kitaptır. Kitap eski bir eser olduğu için (1950) dili akademik ve biraz ağırdır, fakat doyurucu ve kesinlikle okunmaya değer bir eserdir. Ben pek fazla sıkılmadım ama sıkıldığım bölümler oldu. Ama çokça da istifade ettiğimi düşünüyorum ve nedenlerini yazacağım, gelelim eserin içindekilerine ve başlangıcına...
Zeki Velidi Hoca'nın eserinde metod/usül bilgisi 3'e ayrılmaktadır; 1)Kaynak bilgisi, 2)intikad ve 3)terkip (birleştirme ama Hoca sentez diye çevirmiş bunu) (sh. 127)
Hoca, tarihin bir sürü tanımını verip ne olup ne olmadığı hususunda muhtelif tanık göstermelerden sonra, aslında tarihin nasıl yazılması gerektiğine dikkat çekmektedir, bilhassa üstünde durduğu ve üzerine parmak bastığı tarih "neden-nasılcı tarih anlayışı"dır.
Sonra Hoca, tarihe yardımcı bilim dallarını tek tek ve çeşitli kaynaklara istinaden açıkladıktan sonra, kaynakların "ne"liğine dair uzun ve ayrıntılı bir açıklamalar silsilesine girişip bu hususu bir sürü eserden örneklerle açıklıyor. Sözgelimi, "Resimli Haberler ve Haritalar" bölümünün "kaldıklar" (tarihi aydınlatan eski eserlerin ve miras) kısmına örnek olarak "elTarih
9/10
2025 2. kitabı
Zeki Velidi Togan ... Hem kılıcıyla hem de kalemiyle mücadele etmiş; ilim yolunda çok seferler kat etmiş, yarım düzineden fazla -Türkçe'nin bütün lehçeleri, Arapça, Farsça, Rusça, Almanca, Fransızca ve İngilizce- lisana hakim (ki bunu kitabı okurken rahatlıkla fark ediyorsunuz), tarihin efsane diye yazacağı eşsiz münevver ve tarihçilerden birisidir. Ruhu şad, mekanı cennet olsun.
Zeki Velidi Hoca'nın bu eseri ( Tarihte Usul ) ise tarihin ne olup olmadığı ve nasıl yaklaşılıp yaklaşılmayacağı, eserlerin nasıl değerlendirileceği, bunlardan nasıl istifade edileceği, diğer düşünürlerin tarih anlayışları ve tarihin milletler için mahiyeti gibi bir sürü konuyu ihtiva edip bunları irdeleyen bir kitaptır. Kitap eski bir eser olduğu için (1950) dili akademik ve biraz ağırdır, fakat doyurucu ve kesinlikle okunmaya değer bir eserdir. Ben pek fazla sıkılmadım ama sıkıldığım bölümler oldu. Ama çokça da istifade ettiğimi düşünüyorum ve nedenlerini yazacağım, gelelim eserin içindekilerine ve başlangıcına...
Zeki Velidi Hoca'nın eserinde metod/usül bilgisi 3'e ayrılmaktadır; 1)Kaynak bilgisi, 2)intikad ve 3)terkip (birleştirme ama Hoca sentez diye çevirmiş bunu) (sh. 127)
Hoca, tarihin bir sürü tanımını verip ne olup ne olmadığı hususunda muhtelif tanık göstermelerden sonra, aslında tarihin nasıl yazılması gerektiğine dikkat çekmektedir, bilhassa üstünde durduğu ve üzerine parmak bastığı tarih "neden-nasılcı tarih anlayışı"dır.
Sonra Hoca, tarihe yardımcı bilim dallarını tek tek ve çeşitli kaynaklara istinaden açıkladıktan sonra, kaynakların "ne"liğine dair uzun ve ayrıntılı bir açıklamalar silsilesine girişip bu hususu bir sürü eserden örneklerle açıklıyor. Sözgelimi, "Resimli Haberler ve Haritalar" bölümünün "kaldıklar" (tarihi aydınlatan eski eserlerin ve miras) kısmına örnek olarak "elTarihte UsulTarih-Araştırma
Togan'ın dili kadar hayatımda beni yoran bir şey olmadı galiba. Gerçi çok büyük ve başarılı bir eser. Dili yazıldığı döneme göre anlaşılır, dönemimize göre ise ağır. Kitabını da arkadaşı Fuad Köprülü'ye ithaf etmiş. Başında bunu belirtiyor. Tarih hakkında değerli bilgiler vermiş. İç intikad, dış intikad, vb. bu alanla ilgisi olan herkesin kütüphanesinde bulunmalı. Ekler kısmında neredeyse bir yüz sayfalık Türk Tarihine ait kaynaklar sıralanmış. Mesela Selçuklu alanında bir çalışma yapmak istiyorsunuz ancak kaynaklar hakkında pek bir fikriniz yok ise bu kitap sizin için kaçınılmaz bir fırsat, çok işinize yarar. O dönemde yazılan bütün kaynak kitapları veriyor. Hemen açıp bakabilirsiniz. Kitap dili biraz daha sade olsaydı benim açımdan daha iyi olabilirdi. Çünkü gerçekten çok bilmediğimiz kelimeler var. Haliyle bu kelimelerin anlamlarını not almak vaktimi aldı diyebilirim. Kelimelerin anlamlarına bakmaz isek kitaptan hiçbir şey anlayamayız zaten. Baktığım halde bile zorlandım. Onun haricinde dediğim gibi her tarihçi elinde bulundurmalı. Okurken zorlanacağını bilse dahi. :)
Bence kitap ömrünü tamamlamıştır. 1950 lerin turkiyedeki tarih usulleri ile 2020 bin usulleri çok değişti. Kaynaklar arttı. Eleştirdiği konularda muazzam değişikler oldu. Bu yüzden okunması tavsiye olunmaz
Reklam
Yazar Hakkında
Zeki Velidi ToganYazar · 14 kitap
Zeki Velidi Togan (Başkurtça: Әхмәтзәки Вәлиди, bazen Validi; 10 Aralık 1890 – 26 Temmuz 1970), Türk tarihçi, Türkolog, Başkurt devrimi ve bağımsızlık hareketi önderi. Asıl adı Ahmet Zeki'dir. Rusya'da iken Validov soyadını kullanmış, Türkiye'ye geldikten sonra Togan soyadını almıştır. "Togan" sözcüğü "doğan" sözcüğünün Kıpçak Türkçesi alanındaki karşılığı, Başkurt Türkçesindeki şeklidir.
