Puan
810 üzerinden
Beş yüzlü yaşlarını geride bırakmaya başlayan 'Utopia' ideal bir toplum ve onu oluşturan ideal insan özelliklerinden bahsetmekte. Kitap, Thomas More'un, arkadaşı Peter Gilles ve bir seyyah olan Raphael Hythlodaeus’in sohbet etmesi, seyyahın onlara gördüğü bir adayı ve buradaki düzeni anlatmasını konu ediniyor. Bahsedilen adanın ismi 'Utopia'dır ve Yunancada 'Olmayan Yer' anlamına gelmektedir. Ada mükemmel-ideal toplum düzenine kavuşmuş ve herkesin hayatın her alanında denk ilişkiler kurduğu, bilim ve sanata değer verilen bir düzen kurulmuştur. Soru cevaplarla devam eden kitap insan hayatına önem verilmesi gereken bir düzenin nasıl kurulacağını satırlar arasında okurun gözü önüne koymakta.
Bir kent düşünün bütün evler aynı özel mülküyetin olmaması için 5 senede bir kural olarak evler saatgele değişiyor. Bütün herşey yerli üretim herkesin eşit olduğu kocaman bir dünya düşünün yadırgamacı ötekileştirmeci ligin olmadığı bir yaşamın hayali işte.
Reklam
Kendi Ütopyasının Şehidi
Utopia kelimesi hem “hiçbir yer” hem de “iyi yer” anlamına gelen bir kelime oyunu. Bu küçük ayrıntı, kitabın bütün ironisini taşıyor. Yazara baktığımızda bu oyun daha da anlam kazanıyor. 
Thomas More devletin tam içinde yer alan bir hukukçu, bir siyasetçi ve sonunda idam edilen bir adam. İktidarı içeriden tanıyan birinin böyle bir ada tasarlaması tesadüf gibi görünmüyor bana; bilinçli bir meydan okuma gibi duruyor.
Hiçbir yerde olan o memleket, ada, kıyılar elbette kurgu. Ama eleştirilen zihniyet son derece gerçek. Edebiyatın sevdiğim tarafı tam da bu: Harita sahte ama insan doğası fazlasıyla tanıdık.
Ütopya artık yalnızca bir kitap adı değil; bir yazın türünün adı. Thomas More’u değerli kılan şeylerden biri de bu kavramı literatüre kazandırmış olması.
Eğer Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları baskısını okursanız, kitap bittikten sonra 
Mina Urgan’ın kapsamlı incelemesiyle karşılaşıyorsunuz. More’dan sonra yazılan ütopyalar, daha önce 
Platon (Eflatun)’un 
Devlet eseriyle yapılan karşılaştırmalar ve ilginç anekdotlar metni genişletiyor. O noktada şunu fark ediyorsunuz: Thomas More kolay çözümlenebilecek bir karakter değil.
Ruhunda ve hayatında ütopyasını bir şekilde yaşamış bir adam. İnsanların inanmadıkları şeylere yalan yere yemin etmemeleri, vicdan özgürlüğü uğruna kendini feda etmiş biri.
Kitabın bir yerinde, Ütopyalıların savaş sistemlerini, dinlerini, törenlerini, yasalarını ve törelerini düşündüğünü; çoğunun gerçekleşmesi zor şeyler gibi göründüğünü söyler. Asıl şaşırtıcı olanın ise bu garip devletin parasız ve ortak yaşam düzeni olduğunu belirtir. Bu fikir daha sonra farklı düşünürler tarafından genişletildi. 
Karl Marx’ın sistematikleştirdiği kolektif mülkiyet anlayışının 20. yüzyıldaki uygulamalarına, örneğin Sovyet deneyimine baktığımızda, ideal ile pratiğin ne kadar
Utopia kelimesi hem “hiçbir yer” hem de “iyi yer” anlamına gelen bir kelime oyunu. Bu küçük ayrıntı, kitabın bütün ironisini taşıyor. Yazara baktığımızda bu oyun daha da anlam kazanıyor. Thomas More devletin tam içinde yer alan bir hukukçu, bir siyasetçi ve sonunda idam edilen bir adam. İktidarı içeriden tanıyan birinin böyle bir ada tasarlaması tesadüf gibi görünmüyor bana; bilinçli bir meydan okuma gibi duruyor.
Hiçbir yerde olan o memleket, ada, kıyılar elbette kurgu. Ama eleştirilen zihniyet son derece gerçek. Edebiyatın sevdiğim tarafı tam da bu: Harita sahte ama insan doğası fazlasıyla tanıdık.
Ütopya artık yalnızca bir kitap adı değil; bir yazın türünün adı. Thomas More’u değerli kılan şeylerden biri de bu kavramı literatüre kazandırmış olması.
Eğer Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları baskısını okursanız, kitap bittikten sonra Mina Urgan’ın kapsamlı incelemesiyle karşılaşıyorsunuz. More’dan sonra yazılan ütopyalar, daha önce Platon (Eflatun)’un Devlet eseriyle yapılan karşılaştırmalar ve ilginç anekdotlar metni genişletiyor. O noktada şunu fark ediyorsunuz: Thomas More kolay çözümlenebilecek bir karakter değil.
Ruhunda ve hayatında ütopyasını bir şekilde yaşamış bir adam. İnsanların inanmadıkları şeylere yalan yere yemin etmemeleri, vicdan özgürlüğü uğruna kendini feda etmiş biri.
Kitabın bir yerinde, Ütopyalıların savaş sistemlerini, dinlerini, törenlerini, yasalarını ve törelerini düşündüğünü; çoğunun gerçekleşmesi zor şeyler gibi göründüğünü söyler. Asıl şaşırtıcı olanın ise bu garip devletin parasız ve ortak yaşam düzeni olduğunu belirtir. Bu fikir daha sonra farklı düşünürler tarafından genişletildi. Karl Marx’ın sistematikleştirdiği kolektif mülkiyet anlayışının 20. yüzyıldaki uygulamalarına, örneğin Sovyet deneyimine baktığımızda, ideal ile pratiğin ne kadarHayal Gücünün Sınırlarını Zorlamak Ütopya ile Yeni Dünyalar Kurmak
Sayfalar arasında kaybolurken, yazarın ustalıklı kaleminden dökülen kelimelerle hayallerimizin sınırı olmayan bir dünyasına adım atıyoruz. Bu dünyada, ideal bir toplumun nasıl olması gerektiği üzerine düşünmeye ve var olan düzeni sorgulamaya davet ediliyoruz.
Yazar, kusursuz bir toplum tasviri sunmak yerine, ideal bir toplum inşa etmenin ne kadar zor ve karmaşık bir süreç olduğunu gösteriyor. Ütopyalıların bazı geleneklerini ve inançlarını da eleştiriyor ve ideal bir toplumda bile bazı çelişkilerin ve kusurların olabileceğini vurguluyor.
"Ütopya", sadece siyasi ve sosyal bir eleştiriden ibaret değil. Aynı zamanda, etik, felsefe ve din gibi konularda da derin tartışmalar barındırıyor. Yazar, din ve vicdan özgürlüğü, ötenazi, eutanazi gibi günümüzde de geçerliliğini koruyan etik problemlere değiniyor.
Bu eser, yüzyıllar boyunca siyasetçileri, filozofları ve yazarları etkilemeye devam eden bir klasik olmuştur. Günümüzde de ideal toplum arayışlarına ışık tutan ve tartışmaları besleyen önemli bir eser olarak kabul edilmektedir.
"Ütopya"yı okumanız için 5 neden
* Hayal gücünüzü zorlayacak ve sizi yeni fikirlere yönlendirecek bir eser.
* 16. yüzyıl Avrupa'sına dair eşsiz bir bakış açısı sunuyor.
* Etik, felsefe ve din gibi konularda derin tartışmalara imkan tanıyor.
* Günümüzde de geçerliliğini koruyan birçok sosyopolitik soruyu ele alıyor.
* Klasik edebiyatın en önemli eserlerinden biri.
Ütopya ideal bir toplum tasviri sunan kusursuz bir eser olmasa da, okurlarını düşünmeye ve sorgulamaya teşvik eden, ufuk açıcı bir klasiktir.
Bu eseri okurken, yazarın ütopyacı vizyonunu sadece eleştirel bir bakış açısıyla değil, aynı zamanda hayal gücünüzü kullanarak da değerlendirmeniz önemlidir.
Thomas More şaka mı yaptı, yoksa ciddi miydi?
Ciddi ciddi bunu tartışmış insanlar. İnanılır gibi değil. Siyasi ve dini ortamın gergin olduğu, bilhassa More gibi adamların kelleleri koltukta gezdiği bir dönemde hem siyasi hem de dini düşüncelerini alenen 'Ben böyle düşünüyorum' demesi pek olası değil. Hem Sir olan hem de bir ermiş kabul edilen More'un zekası, yeteneği, ilkeli oluşu ve onlara sadakati, bir eğitmen olarak kıymeti tartışılamaz. İstemeyerek de olsa gücün bizzat kendisiyle sarmaş dolaş dansetmeye mecbur kalması ve buna rağmen ilkelerinden ve inancından taviz vermeyerek işi götürebildiği yere kadar götürebilmiş olması takdire şayan hakikaten. Sokrates vari tutuklanma ve idama mahkum edilmesi ve hatta yine Sokrates gibi ağırbaşlı ve üstelik şakalar yaparak korkusuzluğunu ortaya sermesi çok etkileyici. Beraati bir söze bakmasına rağmen üstelik. Ah erdem, sen nelere kadirsin..
Kitabimiz Utopia hala güncelliğini korumakta, çünkü kimse içinde yaşadığı ülke ve onun yönetiminden memnun değil. Hala bir tatminsizlik ve mevcut düzen icinde bir zorlanma sözkonusu insanların çoğu için. Ama arayış konusunda kafa patlatmak, zihin mesaisi yapmaktan ise malesef çok uzağız. More bu kitabıyla ebedileştigi gibi, bize de hala bir deniz feneri olmakta. Yol almak isteyen, sağlam gemiler için. Mine Urgan'ın Thomas More'un hayatı, More ve Utopia'sının yorumlanması, diğer Ütopyalar ve Distopyalara dair yazılar bu baskıyı ilgilileri için çok kıymetli kılıyor. Yer yer kitabın içeriği uzun uzun tekrarlansa da Mine Urgan'ın eklerinden bağımsız okumayın kesinlikle. Ve konu hakkında bolca düşünün.
Kitapla kalin...
Reklam
Reklam