Uyurgezerler
Hermann Broch
Tahmini Okuma Süresi:
21 sa. 18 dk.
Sayfa Sayısı:
752
Basım Tarihi:
Ocak 2026
Yayınevi:
Alfa Yayınları
Orijinal Adı:
Pasenow oder Die Romantik
Orijinal Dil:
Almanca
ISBN:
9786253891763
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
MİRAS7Edebiyat
Uyanır uyanmaz ölü bir köpekle göz göze geldim. Alışkanlıktan arta kalanları kusuyordu. Geleneksel ölüm törenlerinde saklanan şeyler ağzının kenarından akıyordu. O, yeni başlayan güne ulaşamadan ölen binlercesinden biriydi artık.
Başka biri.
O artık ölü bir köpekti.
Ben böyle sabahlarda morg kapılarında bekleyip ceset torbaları teslim aldım. Hepsinin içinde de ben vardım. Şehir şehir gezerek gömdüm kendimi, isimsiz mezarlıklara.
Kimsem yok benim.
Hiçbir şeye sahip değilim.
Ölü bir köpek gibi…
Gelin biraz daha geriye gidelim. İnsan hatalarının altına gerilmiş bir ağ olan tarihin boşlukta salınışını izleyelim;
Sahip olmanın psikolojisi ve gelenek üzerindeki etkisi nedir sizce?
Gelenek muhafaza edecek şeyleri olanların bunu korumak için bağlandıkları (feodal) alışkanlıklar bütünü olarak tanımlanabilirse eğer peki elleri boş olduğu halde geleneği sürdürmeye çabalayanlara ne demeli?
Bu çağda her şey elimizden büyük bir hızla kayıp giderken, neyi korumamız gerektiği çok muğlakken kendinden emin olanlar bir hamster çarkında dönen fareler gibi görünmüyorlar mı?
Geçmişte, geniş topraklar ve tarımın güvenli kazancı ile kurulmuş bir düzenin konforuyla çevrelenmiş biçimde yaşayan toprak sahipleri için geleneği korumak bittabii ki anlaşılabilir bir şeydi. Ama siz o çiftliklerde çalışan bir köleyseniz ve evlendiğiniz ilk gece karınıza sizden önce sahibinizin dokunma hakkı normalleştirilmişse buna karşı çıkanlar geleneğe mi yoksa yapılan haksızlığa mı karşı çıkmış olurlar?
Köle ruhlu iseniz tüm haklarınızın güvenliğini büyük patrona devreder sürgiden alışkanlıklarla mutlu mesut yaşarsınız.
Ölü bir köpek gibi.
Büyük patron kim peki?
Kolay kolay el değiştirmeyen sermaye ve onun sahipleri için aile gelenekleri ve daha kutsal olanlara varana kadar tüm alışkanlıklar kolayca
Uyurgezerler ~ Hermann Broch
“Yalnız kalan herkes, bir başkasını öldürmek zorundadır.”
Merhaba sevgili kitapseverler, son 14 günümü modern edebiyatın en sarsıcı, en zorlu ve tehlikeli labirentlerinden birinde geçirdim. Uyurgezerler Üçlemesi.
Broch , 30 yıllık bir tarih şeridinde, değerler sisteminin nasıl kemirilip paramparça olduğunu, ve insanların bu enkaz içinde nasıl ruhsuz, anlamsız, otomatik bir halde yaşadığını gösteriyor. Yazar bu çöküşü üç farklı dönem ve karakter üzerinden anlatmış. Romantizmin nasıl korkuya, anarşizmin nasıl kaosa ve realizmin nasıl buz gibi bir hiçliğe dönüştüğünü ilmek ilmek işlemiş.
Okurken Pasenow’un üniformasına sığınışını, Esch’in o öfkeli adalet arayışını ve Huguenau’nun o korkunç duygusuzluğunu iliklerinizde hissediyorsunuz.
Broch’a göre modern insan, eski değerlerin (Din, Gelenek, Monarşi) yıkıldığı ama yeni bir değerin henüz kurulmadığı o korkunç boşlukta yaşar. İşte bu boşlukta nereye gittiğini bilmeden bir uyurgezer gibi yürürüz.
Yazar, satır aralarında mimari üzerinden bir yanda Schinkel’in o sade aydınlanma çağı düzenini diğer yanda Messel’in o gotik görünümlü Bonmarşesi anlatır.
Kitap boyunca her şey bitti, insanlık öldü, diyorsunuz. Realizm’in o soğuk bıçağı kemiğinize dayanıyor. Ama Broch, o devasa enkazın ardından , Pavlos’un o muazzam sözüyle sesleniyor bize:
“Canına kıyma, çünkü hepimiz hâlâ buradayız!”
Bu, bir son değil. Bu bir dönüşüm. Eski kurumlar (Petros/Kilise) yıkılmış olabilir ama insanlık ve sevgi hâlâ burada. Yıkıntının altından kalkıp yeni bir dünya kurmak zorundayız.
Bu kitap James Joyce’un Ulysses’i ile aynı rafta yer alan bitirdiğinizde sizi değiştiren, “sekiz yaşında tek başına göçe çıkan bir çocuk” (kitabı okuyanlar beni anlayacaktır) kadar ıssız ama özgür hissettiren bir başyapıt. Sanırım yeni
Uyurgezerler -Romantik- (1. Kitap)1000Kitap
Puan vermedi·256 syf.·
2022 6. kitabı
Merhabalar.
Uyurgezerler bir üçleme. İlk kitap “Romantik”, ikinci kitap “Anarşist”, üçüncü kitap ise “Realist” olarak adlandırılmış. Bu üçleme 1930’da yayımlanmaya başlanmış ve 1932’de tamamlanmış. “Romantik”in ilk bölümü için Theodore Fontane usulü edebiyatı temel alan (edebi gerçekçilik) bir anlatı demek doğru olabilir.
İlk kitap dört bölümden oluşuyor. Her bölüm üslup, zaman ve atmosfer açısından farklılık gösteriyor. İlk bölümde edebi gerçekçilik hakimken, ikinci bölümü dışavurumculuk ele geçiriyor. Üçüncü bölümde zaten artık beyninizi teslim ediyorsunuz. :) Parçalı bir anlatım ve felsefi spekülasyonlarla birlikte Broch, toplumun karmaşıklığını simgeliyor. İtiraf etmeliyim ki zor bir okuma oldu benim için fakat bir o kadar da keyifliydi.
Üçlemeye Uyurgezerler adının verilme sebebi de romanda yer alan kahramanların sürekli bir uyku ile uyanma durumu arasında kalmalarındandır.
Broch, Almanya’da yaşanan korkunç Nazi hareketine açık açık tepkisini gösteren duyarlı bir yazarmış. Hatta bu sebeple tutuklanmış bile. Fakat Jame Joyce ve diğer entelektüellerin baskısıyla serbest bırakılmış. Canım Broch. Kendisini Milan Kundera’da pek bir severmiş, benden duymuş olmayın.
Avrupa tarihinin otuz yılını kapsayan bu üçlemeyi elbette tavsiye ederim. Tabii şu an sadece ilk kitabı okuyabilirsiniz. :)
Nihayet bir Broch dahaEdebiyat
Yine bir Broch ve yine okuru edebi hazzın zirvesinden bir kez olsun aşağıya indirmeyen bir kitap… Vergilius’un Ölümü, Büyülenme ve Bilinmeyen Değer’den sonra nihayet dilimize çevrilen Uyurgezerler üçlemesinin ilk kitabı Romantik, 1888 Almanya’sında genç bir subay olan Joachim von Pasenow’un, sadece iki kadın arasında değil, ayrıca dostu Bertrand’ın modern hayat görüşü ile geleneksel taşra düzeninin arasında kalmasıyla gelişen olayları, Broch’un o usta felsefi denemeleriyle ele almaktadır.
Şimdilik sadece 1’inci kitap basıldı; umarım en kısa zamanda 2 ve 3’üncü kitaplar da basılır ve bizler bu edebi hazdan uzun bir süre ayrı kalmayız.
Uyurgezer bir halde okudum geleneksellik mi modernizm mi? Joachim mi yoksa Bertrand mı? Aşk Ruzena , Elisabeth hangisinde, aşkı yaşayan kim joachim mi yoksa Bertrand mı … Oldukça sakin anlatımlı aynı zamanda heyecanlı… kendisinden vazgeçilmiş bir evladın gözdeliğe terfi etmesi. Ve fakat kendisine bir hayat kurmuş Joachim’in kaldığı ikilem hatta bazen daha fazlasından çıkma çabası! Ve kitabın sonunda bir gizem … bölüm bölüm anlatımın değişmesine de şahitlik ederken romanı en güzel özetleyen Joachim’in babasının beden ve ruh sağlığı olduğunu düşünmekteyim. Muhakkak okumalısınız @aylakadamyayinlari ikinci kitap ne zaman ?
uyurgezerler
Uyurgezerler
Geniş bir insan deneyimi yelpazesini sunmak için yenilikçi edebi teknikleri kullandığı çok boyutlu romanlarıyla uluslararası üne kavuşan Avusturyalı yazar Hermann Broch, 1927 yılında ailesinin tekstil fabrikasını satarak fizik, matematik ve felsefe eğitimi almak için Viyana Üniversitesi’ne kaydolarak aile mirasından vazgeçer. 1938’de bir Nazi kampından sanatçı arkadaşlarının uluslararası çabalarıyla kurtulur ve ABD’ye göç eder. Broch’ın yıllarını kitlesel histeri olgusunu anlamaya çalışmak için verdiğini söylemek mümkün. Yaptığı çalışmalarla, toplumu kitle histerisinin cazibesinden koruyabileceğini hayal ediyordu. Kolay bir dili olmaması belki de felsefeci olmasından geliyor. Uyurgezerler’den işte bir alıntı: “Kişi, Tanrı’nın hizmetkârı olan hocalara karşı çok dikkatli olmalıdır.” (s.137)Edebiyat & Roman
Uyurgezerler
Geniş bir insan deneyimi yelpazesini sunmak için yenilikçi edebi teknikleri kullandığı çok boyutlu romanlarıyla uluslararası üne kavuşan Avusturyalı yazar Hermann Broch, 1927 yılında ailesinin tekstil fabrikasını satarak fizik, matematik ve felsefe eğitimi almak için Viyana Üniversitesi’ne kaydolarak aile mirasından vazgeçer. 1938’de bir Nazi kampından sanatçı arkadaşlarının uluslararası çabalarıyla kurtulur ve ABD’ye göç eder. Broch’ın yıllarını kitlesel histeri olgusunu anlamaya çalışmak için verdiğini söylemek mümkün. Yaptığı çalışmalarla, toplumu kitle histerisinin cazibesinden koruyabileceğini hayal ediyordu. Kolay bir dili olmaması belki de felsefeci olmasından geliyor. Uyurgezerler’den işte bir alıntı: “Kişi, Tanrı’nın hizmetkârı olan hocalara karşı çok dikkatli olmalıdır.” (s.137)Reklam
Yazar Hakkında
Hermann BrochYazar · 9 kitap
1 Kasım 1886'da Viyana'da doğdu. Babasının isteği üzerine aldığı mesleki eğitimini, 1907'de tekstil mühendisi olarak tamamladı. İlk edebi yayınının tarihi 1913'tür. 1927'ye kadar babasının fabrikasında yöneticilik yaptı. Fabrikayı satıp matematik, felsefe ve psikoloji öğrenimi görmeye karar verdi. İlk romanı DieSchlafwandler yayımlandığında 45 yaşındaydı. 1938'de Avusturya'nın nasyonal-sosyalistlerce işgali esnasında Gestapo tarafından tutuklandı. James Joyce ve arkadaşlarının girişimi sayesinde ABD'ye iltica etti. Aynı yıl yazmaya başladığı Vergilius'un Ölümü 1945'te, bir başka önemli yapıtı DieSchuldlosen 1950'de yayımlandı. 30 Mayıs 1951'de New Haven'da öldü.
