Yazar:
W. G. Sebald
Çevirmen:
Hulki Demirel
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
#1001kitap~~~Edebiyat
~~~aşktan uzaklaşırız; çünkü aşk borçlarını kendi icat ettiği para birimiyle öder~~~
W.G. SEBALD, 1944'te Wertach/Allgau'da dünyaya geldi. Edebiyat bilimi alanında Freiburg, İsviçre ve
#vertigo da kurgu ve gerçeğin, anımsanan ve gerçekte olanın iç içe geçtiği dört öykü var.
İlk öykü Stendhal’ın biyografisi, ikinci öykü Sebald’ın gezi notları, üçüncü öykü Kafka’nın hayatından bir kesit ve dördüncü öykü Sebald’ın doğduğu W. kasabaya yaptığı ziyaret ile orada yaşayanların hayatı. Gerçek bir kişinin biyografisinden başlayarak kurmaca karakterlerin biyografilerine doğru bir izlek var gibi.
Öyküler, biyografi ve denemeye yakın, fotoğraflara yer vermiş. (Sebald’ın tarzı bu, türler arasında dolaşıyor.)
Vertigo, tür olarak okuduğum en ilginç ve yaratıcı metinlerden biri. Dört bölümden oluşuyor. İlk bölümde Stendhal’in hayatından bir kesit anlatıyor Sebald. Stendhal’i özellikle Parma Manastırı’nı okuduysanız bu bölüm sizin için daha anlamlı olacaktır. İkinci bölümde yazar, kendi hayatına yöneliyor ve seyahat anılarından bir parça okuyoruz. Üçüncü bölümde Kafka’nın hayatından bir kesit aktarıyor. Dördüncü ve son bölümde ise kendi doğup büyüdüğü kasabaya yolculuğu ile geçmişine götürüyor okuru. Birbirinden bağımsız gibi görünse de bu anlatı ya da öyküler hem soyut hem somut bir düzlemde buluşuyorlar ve ortaya hafıza, tarih, geçmiş ve zamanın akışı ile ilgili muhteşem bir metin çıkıyor. Kurduğu bağlantılar ve bunları aktarımıyla kitabın adıyla müsemma bir his bırakıyor Sebald okurda; zekice düşünülmüş ufak ayrıntıları kararında serpiştirerek zamanın farklı kesitlerinden bütüne varırken başınız dönüyor. Okuması zor bir metin değil ancak özellikle aradaki bağlantıları yakalayabilmek için uzun bir zamana yaymadan okumanızı öneririm. Ben çok ama çok sevdim. Modern edebiyattan hoşlanan herkesin en azından bir bakmasını tavsiye ederim. Austerlitz de umarım yeniden basılır ve okuyabilirim.
Vertigo dört öyküden oluşuyor. Her biri birbirinden bağımsız, ama hepsinde aynı melankoli duygusu hakim.
ilk öyküde Stendhal'den bahsediliyor, ikinci öyküde yazar kendi hayatı ve gezilerini anlatıyor, üçüncü ve en ilgimi çeken öykü Kafka'nın hayatından bir kesit. Dördüncü öyküde ise doğduğu yere yaptığı ziyareti ve orada yaşayan insanları anlatıyor.
Bu okuma deneyimi bana Sebald'ın zihninin içinde
dolaşıyormuşum gibi hissettirdi.
W. G. Sebald 
Vertigo
Vertigo, alıştığımız anlamda bir roman değil. Belirgin bir olay örgüsü yok, karakterler net çizgilerle ilerlemiyor. Daha çok bir yolculuk hissi var. Ama bu yolculuk fiziksel olduğu kadar zihinsel de. Okurken sürekli bir yerden başka bir yere geçiyorsun ama asıl değişen şey mekân değil, his.
Sebald’in anlatımı oldukça parçalı. Anılar, gözlemler, geçmişe dönüşler ve farklı hikâyeler iç içe geçiyor. Bu da kitabı zaman zaman zorlayıcı yapıyor. Okuyucu olarak sürekli dikkatli olmak gerekiyor çünkü anlatı düz bir çizgide ilerlemiyor. Ama bu dağınıklık aslında bilinçli. Çünkü kitap da tam olarak bu hissi veriyor: kopukluk, dağınıklık ve bir yere ait olamama.
Kitap boyunca en çok hissedilen şey “yabancılık”. Sadece mekânlara değil, insanlara ve hatta insanın kendisine karşı bile bir yabancılık. Bu yüzden okurken sanki bir başkasının hayatını değil, kendi içindeki o uzak hissi okuyormuş gibi oluyorsun.
Sebald’in dili sade ama yoğun. Çok büyük olaylar anlatmıyor ama küçük detaylar üzerinden derin bir atmosfer kuruyor. Bu da kitabı hızlı tüketilecek bir metin olmaktan çıkarıyor. Daha çok yavaş okunması, üzerinde düşünülmesi gereken bir kitap.
Bu kitap neden okunmalı dersen; çünkü farklı bir anlatım deneyimi sunuyor. Herkese hitap etmeyebilir ama klasik hikâye yapısından sıkılanlar için yeni bir bakış açısı kazandırabilir. Özellikle insanın iç dünyası, yalnızlık ve aidiyet üzerine düşünmek isteyenler için etkileyici bir metin.
Yazar Hakkında
W. G. SebaldYazar · 7 kitap
W. G. Sebald, 1944’te Wertach/Allgäu’da doğdu. Edebiyat bilimi alanında Freiburg, İsviçre ve İngiltere’de gördüğü yüksek öğrenimden sonra St. Gallen’da öğretmen olarak, Manchester Üniversitesi’nde ise okutman olarak çalıştı, Norwich’teki East Aglia Üniversitesi’nde doçent olarak görev yaptı. 1984’te profesör unvanı alan Sebald, üniversite kariyerine paralel olarak sayısız monografi ve makale yayınladı, yazınsal yapıtlarını ise 1980’li yılların sonundan itibaren vermeye başladı. Önceleri İngiltere, ABD ve Fransa’da ilgi gören Sebald’in yapıtlarının Almanya’da eleştirmenlerin dikkatini çekmesi 1990’lara rastlar. Satürn’ün Halkaları adlı yapıtı 1998 yılında Los Angeles Times Kitap Ödülü’ne değer görülen W. G. Sebald’in aldığı öteki ödüller arasında Berlin Edebiyat Ödülü, Heinrich Böll Ödülü, Mörike Ödülü ve Heinrich Heine Ödülü sayılabilir. Sebald 14 Aralık 2001’de arabasının direksiyonu başında geçirdiği kalp krizi sonucunda Norfolk’ta öldü.
