Yazar:
Thomas Pynchon
Çevirmen:
Berkan M. Şimşek
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yıllar önce, James Joyce okumalarım için -özellikle Ulysses’i derinlemesine inceleyerek okurken- yaptığım araştırmalarda, Joyce’dan en çok etkilenen yazarın Thomas Ruggles Pynchon olduğu ve bu etkilenmeyi de en çok yansıttığı eserinin Vineland olduğu bilgisi ile karşılaşmıştım. Ancak bu eserin henüz dilimize çevrilmediğini öğrenince inceleme ve okuma fırsatı bulamamıştım. Tam hafızamdan silinmek üzereyken dikkatle ve yakından takip ettiğim İthaki Modern Serisi’nin 75’inci kitabı olarak basıldığını görüp hiç vakit kaybetmeden kendimi bu övüle övüle göklere çıkartılan kitabın sayfalarına gömülmüş olarak buldum.
Dürüst olmak gerekliliği ile söylüyorum ki, beklentimin biraz da olsa altında kalan bir kitap oldu. Bunu tabii ki eserin kurgu ve olay örgüsü, karakterlerin bu kurguya uyumluluğu, kara mizah ve politik sivri dilliliği için söylemiyorum; çünkü Vineland’in bu hususlardaki doyuruculuğu -elbette karşılaştırıldığı Ulysses kadar olamaz- zirvelere çıkarıldığının hakkını verecek nitelikteydi. Beklentimin altında kalmasının tek nedeni ise, kara mizah ve dram yönlerinden kaleme aldığı satırlardaki benzetme ve atıfların, tamamen 1960-70-80’lerin, ve hatta 1945’e kadar varan, adını sanını hiç duymadığımız ve ABD’nin ulusal ve yerel kanallarında yayınlanmış filmlerden, dizilerinden, yine hiç bilmediğimiz kişilerin TV şovlarından, döneminin politik şahsiyetlerinden oluşmuş olması… Bu da maalesef bazı bölümlerdeki espriyi/taşlamayı/yermeyi/övmeyi kaçırmama veya zor anlamama, hatta hiç anlamamama sebep oldu. Gerçi takdir edilesi şekilde büyük bir çaba harcayan çevirmenin verdiği küçük fakat açıklayıcı notlar yok değil; ama yine de bu konu kitabın genelinde defalarca tekrar edince, notların da faydasını pek göremedim.
Okuduğum her kitabın inciğini cinciğini kurcalamak gibi
VinelandDuygu ve Düşünce
Okunması zor niye yazıldığını sorguladığımız bir kitapla birlikteyiz sevgili okurlar. İlk sayfalarda anladığım tek şey Vineland’ın Amerika’da bir yerleşim yeri olmasıydı. İlerledikçe annesi tarafından terk edilen, babası Zoyd ile birlikte yaşayan 20 yaşındaki Prairie’nın anne arayışına şahit oluyoruz. Prairie’nın anne arayışı bize Amerika’nın kirli yüzünü gösteriyor. 1960’larda başlayan hikayemiz 80’lere kadar uzanırken, Vietnam Savaşı’nı, göçmen sorunlarını, yasaklı madde ile mücadele eder gibi görünen federallarin piyasayı nasıl tekeline aldığını ve devletin vatandaşları üzerinde hakimiyet kurmak için ne gibi yollara başvurduğunu okuyoruz. Günümüzde teknoloji ile uyuşan beyinlerin, 1960’larda televizyon aracılığıyla gerçekleştiğini anlıyoruz. Kötülüğün nerede olursa olsun çok çabuk nüfus ettiğini gözlemliyor ama sonun herkes için aynı olduğunu görüyoruz. Ne kadar çabalarsanız çabalayın önünde sonunda herkes ölecek derim ve iyi insan olmalı okumalar dilerim.
Kitabı beğenmedim. Beni sarmadı ve 146. sayfada bıraktım. Çok isim var ve isimleri karıştırır oldum. Anlatımını beğenmedim; her bölümde sanki yeni bir esere başlıyormuşum gibi yeni olay örgüsü, yeni tipler, konunun cemaziyelevvelini anlatması...beni daralttı. Belki ilerde bir daha okumaya çalışırım.
Yazar Hakkında
Thomas PynchonYazar · 8 kitap
Yapıtlarında kara mizahla düş dünyasını birleştirerek modern toplumlardaki insanın yabancılaşmasını betimlemiştir.
1958’de Cornell Üniversitesi İngilizce bölümünü bitirdi. 1963’te ilk romanı V. ile Faulkner Vakfı Ödülü’nü kazandı. Romanda orta yaşlı bir İngilizin, Avrupa tarihinin önemli dönemlerinde çeşitli kılıklarda ortaya çıkan, doğaüstü niteliklere sahip, serüven tutkunu “V.” adındaki kadını arayışı anlatılır. Pynchon, sanayi toplumlarını eleştirdiği sonraki romanı The Crying of Lot 49'da (1966) geleceğin düşsel kapalı toplumlarını betimler. William Dean Howells Madalyası'nı kazanan Gravity’s Rainbow (Yerçekiminin Gökkuşağı) (1973) adlı yapıtı 20. yüzyıl edebiyatının önemli yapıtlarından biridir. II. Dünya Savaşı sonrası Almanya’sında “Bölge” denilen bir yerde geçen romanda yerçekimi engelini aşacak gizli bir “V-2” roketini arayan çok sayıdaki garip karakterden biri olan Amerikalı bir askerin serüvenleri çerçevesinde, çağdaş dünyada insanın önündeki ikilemler ele alınır. Sonraki romanları Vineland 1990’da, Mason and Dixon (Mason ve Dixon) ise 1997’de yayımlanmıştır. Ulusal Kitap Ödülü’nü kazanan Pynchon’un az sayıdaki öyküsü arasında, teknik dili ve bilimsel mecazları ilk kez geniş ölçüde kullandığı Entropy (Entropi) (1960) ile küçük kasaba insanındaki bağnazlığı ve ırkçı eğilimleri işlediği The Secret Integration (Gizli Bütünleşme) (1964) sayılabilir. Bu son öykü Slow Learner (Yavaş Öğrenen) (1984) adlı kitabı içinde yer alır.
Hiç fotoğraf çektirmeyen, basın mensuplarından ısrarla kaçan Pynchon’un kişiliği, bugün Amerikan medyasında bir efsane halini almıştır.
