Yazar:
Kolektif
Tahmini Okuma Süresi:
15 sa. 23 dk.
Sayfa Sayısı:
543
Basım Tarihi:
8 Aralık 2023
Yayınevi:
İletişim Yayınları
ISBN:
9789750535857
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
YANLI, HAYAL KIRIKLIĞI
Büyük bir hevesle aldım ama hayal kırıklığına uğradım. Cumhuriyet tarihi iyisiyle kötüsüyle farklı kişilikler yetiştirdi. Bu tarz bir kitaptaki kişilerin elbette tek bir bakış açısıyla yorumlanması mümkün değil. Ancak 540 sayfalık kitabın geneline baktığımızda içeriğinde “Komünistlerin, Sosyalistlerin, Kürt ideolog/eylemcilerin, Marksist/Leninistlerin” övüldüğü; Atatürk’e yakın kişilerin veya ulusalcıların, Türk milliyetçilerinin “gaddar, faşist, despot, antidemokrat” olarak anlatıldığını görüyoruz. İçerikte tamamen Kürtçülük (Kürt değil), TKP, Sosyalizm, Komünizm güzellemesi var. A.Öcalan’ın kahraman olarak gösterildiği (ama ne hikmetse katlettiği onlarca asker/polis/öğretmen ve Kürt köylüden bahsetmiyor), ayrılıkçı/bölücü partilerin içinde bulunanların, dini kullanıp asker şehit edenlerin halk kahramanı olarak pazarlandığı bir kitap. Okumaya değer mi? Nispeten. Objektif ve geniş bakış açılı bir eser değil.
Kıvanç Koçak'ın önsözde de belirttiği gibi kitap İletişim Yayınları'nın 40., Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. yıl dönümünde "İletişim'in başkalarıyla birlikte iş yapma birikimine açık bir selam" mahiyeti taşıyor.
Seyit Rıza'dan Ali İsmail Korkmaz'a kadar cumhuriyet tarihine geçmiş 100 isim hakkında "portre denemeleri" içeriyor.
Yazarların birbirinden farklı üsluplarına radikal müdahalelerde bulunulmadığını fark ederken aynı zamanda bütüncül bir metin okuduğunuzu hissediyorsunuz. Editöryel olarak başarılı bir kitap olduğu söylenebilir.
İçerik olarak ise o kadar başarılı bulduğumu söyleyemeyeceğim. Eleştirilerim elbette seçilen isimlere dair değil. Türkiye Cumhuriyeti gibi sancılı bir yüz yıl geçiren bir yapının adı anılması gereken çokça karaktere sahip olması olağan. Bu durumda her belirlenim elbette bir dışlamayı da beraberinde getirecektir. Ancak belirlenen isimlerin tuttuğu siyasi pozisyonlara göre yaklaşım farkı, başka başka yazarlarda bile ortak bir tutum hâline gelmiş.
Kemalist dönem portrelerinde nispeten soğuk kanlı kalabilen bu üslup, 68 kuşağı figürlerinde bir ağıta hatta yer yer destana çalarken sağ siyasetin figürlerine gelince müstehzi ya da şahin bir tavra dönüşüveriyor.
Yine de Türkiye Cumhuriyeti tarihine uzak yeni kuşaklar için faydalı olabilecek bir metin.
İletişim Yayınları Cumhuriyet'in 100. yılına özel 100 portre adında biyografik güzel bir çalışma çıkarmış ortaya. Bu yüz portrenin neredeyse tamamı siyasilerden ve siyasetle ilgilenen yazarlardan oluşuyor. Sabahattin Ali, Vedat Türkali veya Rıfat Ilgaz da bu çalışma içinde olabilirdi. İletişim Yayınlarının, yayın politikasını az çok bildiğimizden dolayı ağırlıklı olarak Kürt siyasetçiler, genç devrimciler, tek partiyi eleştiren aydınlara ağırlık verilmiş. Ülkenin kurucu liderleri, tek parti döneminin önemli bakanları ve günümüzün siyasi liderlerine ise eleştirel bir gözle bakılmış.
Meraklı okurlar için ufak bir bilgi tazeleme olacaktır bu kitap. Okurken en çok dikkatimi çeken nokta şu oldu. 19. yüzyılın sonunda ve başında doğan jenerasyon Cumhuriyet'in kurucuları olmuş. Büyük mücadeleler vermiş ve büyük bedeller ödemiş. Sonrasında gelen jenerasyon ise 1940 ve 1950'li yıllarda doğanlar bugünkü Türk siyasetine hakim olanlar. Ama orada da ilginç bir detay var. Deniz Gezmiş, Mahir Çayan, İbrahim Kalpakkaya gibi devrimci ve solcu insanlar gencecik yaşında ölürken; Devlet Bahçeli, Kemal Kılıçdaroğlu, Abdullah Gül, Meral Akşener, Recep Tayyip Erdoğan, Bülent Arınç, Tansu Çiller ve Mehmet Ağar gibi isimler hiçbir liderlik vasfı olmadan, siyasi mücadelelerinde mağduru oynayarak zirveye tırmanmışlar. Bu ülkenin kaderi bir avuç sağcı, muhafazakar, çağı yakalayamayan, dinci, eyyamcı insanlara kalmış. O yüzden kitaptaki portrelere bakınca kaybedilen mücadeleyi, boşa geçen yılları ve çalınan istikbalimizi çok iyi anlıyorsunuz.
Cumhuriyet'te 100 yılda yaşananları farklı boyut larıyla ele alıp değerlendiren, analiz eden çok sayı da çalışma var. Bu kitapsa onlardan biri değil. Yüz, Cumhuriyet tarihi boyunca gerek yapıp ettikleriyle gerek düşünceleriyle ülkenin gidişatına etki etmiş, gerek siyasal gerek toplumsal bir iz bırakmış 100 kişinin portresinden oluşuyor. Bu noktada tarihi anları, olayları değerlendirirken bunlarda rol alan "kahramanları", öne çıkan figürleri anlamlandırmaktan konuşabiliriz biraz.
Reklam
Yazar Hakkında
KolektifYazar · 15711 kitap
Kolektif eser, tek bir yazara atfedilmeyen, birden fazla yazarın ortaklaşa yazdığı veya katkıda bulunduğu eserlere verilen isimdir. Bu eserler, yazarların önceden belirlenmiş bir plan doğrultusunda birlikte çalışmasıyla veya her bir yazarın farklı bölümleri veya karakterleri ele almasıyla oluşturulabilir.
Kolektif eserler, farklı türlerde karşımıza çıkabilir:
- Romanlar: Birden fazla yazarın farklı bakış açılarını ve deneyimlerini bir araya getiren romanlar, kolektif eserlere güzel bir örnektir. Örneğin, "
Kelebeğin Rüyası" adlı kitap kolektif bir şekilde oluşturulmuştur.
- Hikaye Kitapları: Farklı yazarların yazdığı kısa hikayelerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan kitaplar da kolektif eserler arasında yer alır. Örneğin, "
26 Yazardan Tek Bir Hikaye: Adalet" kolektif şekilde yazılan bir hikayeden oluşur.
- Şiir Antolojileri: Birden fazla şairin şiirlerinin bir araya getirilmesiyle oluşan antolojiler de kolektif eser kategorisine girer. Örneğin, "
Güzel Yazılar - Şiirler" gibi antolojilerde birçok şairin eseri yer alır.
- Deneme ve Makale Derlemeleri: Farklı yazarların deneme ve makalelerinin bir araya getirilmesiyle oluşturulan derlemeler de kolektif eserler arasında sayılabilir. Örneğin, "
Sivil İtaatsizlik" gibi yayınlar.
Kelebeğin Rüyası" adlı kitap kolektif bir şekilde oluşturulmuştur.
- Hikaye Kitapları: Farklı yazarların yazdığı kısa hikayelerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan kitaplar da kolektif eserler arasında yer alır. Örneğin, "26 Yazardan Tek Bir Hikaye: Adalet" kolektif şekilde yazılan bir hikayeden oluşur.
- Şiir Antolojileri: Birden fazla şairin şiirlerinin bir araya getirilmesiyle oluşan antolojiler de kolektif eser kategorisine girer. Örneğin, "Güzel Yazılar - Şiirler" gibi antolojilerde birçok şairin eseri yer alır.
- Deneme ve Makale Derlemeleri: Farklı yazarların deneme ve makalelerinin bir araya getirilmesiyle oluşturulan derlemeler de kolektif eserler arasında sayılabilir. Örneğin, "Sivil İtaatsizlik" gibi yayınlar.
