Dante Alighieri – The Divine Comedy
Puan vermedi
Bəzi əsərlər var ki, onları sadəcə oxumaq olmur; onları anlamağa, hiss etməyə və üzərində düşünməyə çalışırsan. “The Divine Comedy” mənim üçün məhz belə əsərlərdən biri oldu.
İlk baxışda bu əsər Cəhənnəm, Əraf və Cənnətə edilən mistik bir səyahət kimi görünə bilər. Lakin oxuduqca anlayırsan ki, Dante yalnız axirət dünyasını təsvir etmir. O, insanın qorxularını, günahlarını, ümidlərini və mənəvi axtarışını poetik bir dillə qələmə alır. Əsər eyni zamanda insanın qaranlıqdan işığa doğru olan daxili səyahətidir.
Dantenin yaratdığı dünya son dərəcə təfərrüatlı və təsirlidir. Xüsusilə Inferno hissəsində qarşılaşdığı obrazlar və onların taleləri uzun müddət yadda qalır. Hər cəza, hər məkan və hər personaj müəyyən bir simvol daşıyır və əsəri sadəcə bir hekayədən daha artıq bir şeyə çevirir.
Kitabı oxuyarkən məni ən çox təsirləndirən məqamlardan biri onun yüzilliklər əvvəl yazılmasına baxmayaraq, insan təbiəti haqqında söylədiklərinin bu gün də aktuallığını qoruması oldu. Günah, vicdan, ədalət, sevgi, peşmançılıq və ümid kimi mövzular əsərin hər səhifəsində hiss olunur. Bu baxımdan The Divine Comedy yalnız orta əsr ədəbiyyatının deyil, dünya ədəbiyyatının ən böyük əsərlərindən biri hesab olunur.
Əsər bəzən mürəkkəb və çoxsaylı istinadlarla zəngin olduğu üçün diqqətli oxu tələb edir. Lakin göstərilən səbr öz bəhrəsini verir. Çünki kitab yalnız bir dövrün düşüncə tərzini deyil, insanın özünü anlamaq cəhdini də əks etdirir.
The Divine Comedy mənim üçün sadəcə bir klassik deyil, həm də insan ruhunun və mənəvi axtarışının möhtəşəm poetik təsviri oldu. Bəzi kitablar zamana məğlub olur, bəziləri isə əsrlər keçsə də öz gücünü qoruyur. Dante Alighierinin bu əsəri məhz ikinci qrupdandır.
8/10
Tüm İnsanlık Adına Yazılmış Tam Bir Baş YapıtEdebiyat
GİRİŞ
"Hayat nedir ? Acılar Vadisi. Dünya nedir ? Hissiz insan kalabalığı."
19.yüzyıl Rus edebiyatının en önemli yazarlarından birisi olan Nikolay Gogol, Rusya'nın kokuşmuş bürokrasi sistemini, toplumun gerçek yüzlerini ve devlet yönetiminin eksik yönlerini eleştirel bir bakış açısı ile eserlerinde yer vermektedir. Sadece Rusya'da değil, tüm dünyada edebi saygınlığa sahip olan Gogol, eserlerinde sınıfsal açıdan burjuva insanları yerine sıradan insanlara yer vermiş, böylece her bir okur kitaptaki karakterler ile empati kurarak, kendi günlük hayatı ile özleşleştirmiştir.
Nikolay Gogol, 1809 yılında Ukrayna'nın Soroçinski köyünde dünyaya geldi. Bazı eserlerinin esin kaynaklığını yapan ve yaşadığı coğrafya olan Kazaklar sebebiyle hayatının önemli bir bölümünü burada yaşayarak geçirmiştir. Babası amatör olarak tiyatro oyunları yazıyordu ve Gogol'ün tiyatroya olan ilk deneyimleri babasını izlerken olmuştur. Hayatının ileri safhasında kazak kültürü ve çocuklukta yaşadığı birçok olay vesilesiyle birçok eser yazmış, dünya edebiyatına damgasını vurmuştur. Dünyaca ünlü bazı eserleri şunlardır; Palto, Burun, Portre, Bir Delinin Anı Defteri, Taras Bulba, Müfettiş.
Gogol, hayatının belirli önemli bir zamanında Rusya'nın Petersburg şehrinde geçirmiştir. Burada çeşitli devlet kurumlarında görev yapmış ve en yakın dostu olan yazar Aleksandr Puşkin ile bu şehirde tanışıp beraber edebiyat sohbetleri gerçekleştirmiştir. Eserlerinin bazılarına esin kaynaklığı yapan bu şehir, özellikle yakın dostu Alexandr Puşkin'in Gogol için Ölü Canlar'ı yazma fikri vermesi onun hayatının dönüm noktalarından biri olmuştur.
Gogol eserlerinde hiciv trajik grotesk ve fantastik öyküler ve tiyatro yapıları kaleme almıştır. Gogol'ün eserlerinde en çok kullanıldığı yazım türü olan "Grotesk" dediğimiz edebi
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
10/10
2018 1. kitabı
Kitap, adının aksine hiç komik değil. "Komedia" ortaçağda "mutlu sonla biten hikâye" anlamına geliyordu. Dante’nin hikâyesi de cehennemin dibinden cennetin en yüksek katına uzanan, acıyla yoğrulmuş ama nihayetinde umut dolu bir yolculuk.
Beatrice cennete çıkan yolda elini uzatıyor. O, Dante’ye "Gel" diyor ve Dante gidiyor. Çünkü aşk, korkudan daha güçlü. Aşk, utançtan daha cesur.
Acı üzerine (genellikle Inferno’dan anılır):
"Geçmişteki mutluluğu anımsamak kadar büyük acı yoktur."
Kitabı okurken en çok etkilendiğim yerlerden biri, kimse sonsuza dek lanetlenmiyor; herkesin bir şansı var. Yeter ki pişmanlık ve çaba olsun.
Hepimiz bir yolculuktayız. Hepimiz bir ormanda kayboluyoruz. Hepimiz bir Beatrice’ye, bizi kurtaracak bir aşka, bir anlama ihtiyacımız olduğunu hissediyoruz.
Bu kitap bana şunu öğretti: Acıdan kaçmak yerine onun içinden geçmek gerekiyor. Cehennemi görmeden cennete varılmaz. Ve en karanlık anda bile, uzaktan da olsa bir ışık, bir el, bir ses olabilir.
Eğer hayatınız bir yerlerde tıkanmışsa, eğer kendinizi kaybetmiş gibi hissediyorsanız, Dante'yi okuyun. Latince değil, kendi dilinizde, yavaş yavaş, not alarak. Çünkü o sadece ortaçağ şairi değil. O, seninle aynı acıyı tatmış, aynı aşkı yaşamış bir adam.
Kitabın açılışı (Inferno, Canto I):
"Yaşam yolumuzun yarısında, karanlık bir ormanda buldum kendimi, çünkü doğru yol kaybolmuştu."
Cehennem’in girişinde (Inferno, Canto III):
"Buraya girenler, tüm umutlarını terk etsin!"
Kitaba başlama sebebim ateşperest inanç sistemini öğrenmek olmasına rağmen çok daha ilginç bir noktayla karşı karşıya kaldım.
Mazdeist inanç sisteminde Ardavirafname’nin yazılma sebebi İskenderin İran’a verdiği tahribatla beraber kaynaklarını kaybedip yoldan çıkan halkın, din önderleri tarafından aralarından en günahsızın seçilip öte dünyaya hazırlanmasını konu alıyor.
Yedi gün sürecek bir ötedünya yolculuğu ile Ahuramazda ile buluşacak, günahkarların ve iman edenlerin ahvaline dair gördüklerini döndüğünde insanlığa aktarıp yazdıracak ve böylece tıpkı peygamber gibi bir uyarıcı misyonu yüklenecek.
Tanıdık geldi mi?
Evet islam inancının miraç hadisesi ile örtüşen noktaları olduğu gibi, Dante’nin İlahi Komedyası ile de birebir aynı.
İslamda Muhammed Peygamberin Burak bineği ile göğe çıkıp rabbiyle görüşmesi cennet ve cehennemi görmesi ve buna binaen ümmetini uyarması sözkonusu idi.
Dante ise Virgil rehberliğinde cehennem Araf ve cennet yolculuğu yapmıştı.
Ardavirafname bu noktada dünyadaki amellerin öte dünyada nasıl muamele göreceğine dair detaylı bir anlatım olmuş.
Yazarın ve tarihçi araştırmacıların iddiası ise özellikle Dante’nin bu noktada özgün bir eser oluşturmadığıdır. Çünkü Ardavirafname, ilahi komedyadan önce yazılmıştır. Bu noktada şu çok anlaşılabilir, özellikle Haçlı seferleri ile doğu kaynaklarının batıya taşınması, batı eserlerinin yazımında doğu izi olmasına doğrudan ve dolaylı sebep oluyor.
Demek istediğim Dante’nin ilahi komedyası bu türün ilki olarak biliniyordu/ kabul görüyordu, Avrupa merkezli bir tarih dominasyonuna karşı çıkarak Ardavirafname’nin bilinir olmasına önem veriyorum.
Okuduğunuzda bildiğiniz birçok semavi öge göreceksiniz.
İlk başta tarzı her anlamda bana çok hitap etmeyecek gibi gelmişti ama okudukça kitabın yaratıcılığına ve mizahi diline bayıldım. Ağır ve ciddi bir Dante biyografisi yerine, onun insani ve kusurlu yönlerini o kadar esprili bir dille anlatmışlar ki sayfalar akıp gitti.Yanlara alınan notlar sımsıcak bir okuma deneyimi verdi.
Özellikle İlahi Komedya’nın ismine yapılan o ince dokundurma —eserin sonunun mutlu bitmesinden dolayı bu adı aldığı detayı— ve kitaptaki aşk üzerine yapılan o müthiş, derin felsefi konuşmalar beni benden aldı. Hem güldüren, hem de aşkın doğası üzerine harika tespitler sunan çok özgün bir iş olmuş. Çizimleriyle, ironisiyle kesinlikle ezber bozan, çok keyifli bir okuma süreciydi. Artemis yayınlarının en güzel kitabı diyebilirim özgünlük açısından örnek gösterilir.
İlahi Komedya gibi benim gözümde harika bir edebi ürün olarak görünen bir eseri, direkt aldığım gibi okumayı düşünemedim. Onu okumak için öncelikle bir temelim olması gerekiyordu ve bu temeli en başta Avrupa tarihi ile atmayı planlayıp devamında edebiyatın temeli olan Antik Yunan mitolojisiyle harmanlamayı düşündüm. Bu esnada sıkılacağımı sandığım ve zamanımı alacağını hissettiğim Homeros'un destanlarını, Vergilius'un yazdığı ünlü Roma'nın kuruluş mitolojisi olan Aeneis destanını ve Ovidius'un insanın tanrıyı ve tanrının insanı nasıl dönüştürdüğüne dair muhteşem bir eser olan "Dönüşümler" kitabını okumaktan vazgeçtim, ancak içerikleri hakkında bilgi sahibi olmam gerektiğini bildiğim için bu konuda 
Mitologya kitabından çokça yararlanmış oldum ve elbette yapay zekadan da. Tüm bu okuma süreci bittikten sonra sıra, incelemesini yazdığım bu kitaba geldi. Dante'nin aşkını okuyacağımı düşünürken aslında onun kadınına duyduğu derin aşkla birlikte acısını ve devamında bu aşkın en üst noktaya çıkıp nasıl bir eser ortaya çıkaracağının da önizlemesini okumuş oldum. Beklediğim gibi hiç çıkmadı (Kötü anlamda demedim bunu.) ve beni etkileyen aşk ve acının, aşkla mutlu olmanın ama bir yandan diğer insanların arasında duyulan kendine acıma ve o acınası his... Bunları tekrardan Dante sayesinde tadacağımı düşünmemiştim ve onun ne kadar güzel bir insan olduğuna da bu kitap sayesinde şahit olmuş oldum. Tam olarak araştırmadım kendisini ancak aşkı bu denli yaşayan ve hisseden birisine karşı nefret duyacağımı düşünemiyorum. İlahi Komedya eseriyle bu aşkı nasıl ölümsüzleştireceğini çok merak ediyorum, ondan önce bu kitabını da okumayı herkese tavsiye ediyorum.
Bol okumalar diliyorum herkese!
Mitologya kitabından çokça yararlanmış oldum ve elbette yapay zekadan da. Tüm bu okuma süreci bittikten sonra sıra, incelemesini yazdığım bu kitaba geldi. Dante'nin aşkını okuyacağımı düşünürken aslında onun kadınına duyduğu derin aşkla birlikte acısını ve devamında bu aşkın en üst noktaya çıkıp nasıl bir eser ortaya çıkaracağının da önizlemesini okumuş oldum. Beklediğim gibi hiç çıkmadı (Kötü anlamda demedim bunu.) ve beni etkileyen aşk ve acının, aşkla mutlu olmanın ama bir yandan diğer insanların arasında duyulan kendine acıma ve o acınası his... Bunları tekrardan Dante sayesinde tadacağımı düşünmemiştim ve onun ne kadar güzel bir insan olduğuna da bu kitap sayesinde şahit olmuş oldum. Tam olarak araştırmadım kendisini ancak aşkı bu denli yaşayan ve hisseden birisine karşı nefret duyacağımı düşünemiyorum. İlahi Komedya eseriyle bu aşkı nasıl ölümsüzleştireceğini çok merak ediyorum, ondan önce bu kitabını da okumayı herkese tavsiye ediyorum.
Bol okumalar diliyorum herkese!