p
Postmodernizm
6 üyeTakip
POSTMODERNİZM: SÜBJEKTİF ZEKÂNIN UYANIŞI...Postmodernizm
(...) Postmodernizmin ideolojilere düşmanlığı ise tam da insanı ve toplumu bu objektif, mekanik ve öngörülebilir fizik yasalarına indirgeyen anlayışa karşı bir isyandır. Postmodern düşünce, insan şuurunun, kültürünün ve içtimai ilişkilerin, klasik fiziğin değişmez atomları gibi cihanşümûl yasalara tâbi tutulamayacağını savunur. İnsanlık durumunun bu kadar rasyonel, objektif ve hesaplanabilir olmadığını; mutlak determinizmin insan tabiatının sübjektifliğini, çeşitliliğini ve irâdesini yok sayarak totaliter bir baskıya, bir tahakküm aracına dönüştüğünü öne sürer. Kısacası postmodernizm ideolojilere düşmandır; çünkü onlar, insanı mekanikleştiren ve umumî bir mutlaklık yanılsamasıyla bireyin kendi gerçeğini yaratma özgürlüğünü kısıtlayan o modası geçmiş "objektif(!) evren" kurgusunun içtimâi uzantılarıdır. Postmodernizm bu noktada, varlığımızda uyuyan o "objektif akla isyân eden prensibin", yani sübjektif zekânın uyanışıdır. İnsanın objektif bilginin sunduğu "mekanik mahpustan" kaçma irâdesinin, sübjektif bilgiyi doğurmasıdır. Modernizmin insanı yutmaya çalışan objeler dünyasına karşı, insanın yeniden "eşyadan mânâya doğru sıçrama cehdini" kuşanmasıdır. Çünkü bilmek, ayna gibi yansıtmak değil; insanın kendi rengini, kendi şartlarını ve tecrübesini eşyaya katması, yâni mânâlandırmasıdır. Postmodernizm, bilginin asla saf olamayacağını, her bilginin özneden (süjeden) bir renk taşıdığını vurgular. Her gözlemci (farklı kimlikler, kültürler, fertler) gerçekliği kendi bulunduğu noktadan farklı bir şekilde algılar ve inşâ eder. Dolayısıyla herkes için geçerli tek bir büyük hakikat yoktur; sayısız doğrular, perspektifler ve yerel yorumlar vardır.
-REHA KANSU, "Modernizm'den Postmodernizm'e", -Postmodernizm- besincidevre.org, 5 Mart 2026-
Postmodern eserlere bayılıyorum...Postmodernizm
Dikkatli ol: Bu seni ağır ağır içine almayı, sen farkına varmadan olaya dahil etmeyi amaçlayan bir sistem, bir tuzaktır. Ya da yazarın kararsızlığı hâlâ sürmektedir; kaldı ki okur olarak sen de ne okumaktan hoşlanacağın konusunda emin değilsindir: Sana geçmişe dönme, yitirilmiş zamanları ve mekanları yeniden ele geçirme duygusu yaşatan eski bir istasyona varmak mı, yoksa hayatta olmanın haz verdiğini düşündüğümüz bugünde, günümüzün ışık ve sesler dünyasında yaşamak mı?
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Postmodernlerin edebiyata ve kültürel hayatımıza getirdiği yüzeyselliğe, sululuğa, yapaylığa tahammül edemiyorum.
Derinliğine inilemeyen bir dünya vardı önümde.
İçimde hüzünlü, bir yanıp bir sönen ümitler uyandı, hüzünlü, insanın içini daraltan istekler, daha fazlası değil, bu gençler böyle bir şeyi asla anlamazlardı, ama insanın istediği, zaten anlaşılmak değil. Kim istiyor ki böyle bir şeyi.
“Geleneksel” kuram hala sosyal bütünün programlanmasına, bu bütünün performansını optimalleştirmeye yarayan basit bir alet olarak dahil edilme tehdidi altındaysa, bunun nedeni kendi üniterlik ve totalleştirme arzusunun da sistemin yöneticilerinin üniter ve totalleştirici uygulamalarına elverişli olmasıdır. “Eleştirel” kuram ise, ilkesel bir ikiliğe dayandığı ve sentez ve bağdaştırmalara kuşkuyla yaklaştığı için bu kaderden kaçınbilecek durumda olmalıdır.
Bilgilerin "insan yetiştirici" değerleri ya da siyasal (idari, diplomatik, askeri) önemleri nedeniyle yayılacak yerde, para ile aynı ağlar üzerinden dolaşıma çıkarılması düşünülebilir; o zaman onlarla ilgili uygun ayrım çizgisi de bilgi/cehalet olmaktan çıkarak, parada oldugu gibi, "ödeme bilgisi" /"yatırım bilgisi" ayrımına dönüşür.