Sadece Bir Çocuk Masalı Değil
Çoğu kişi bu kitabı sadece "devler ve cüceler" hikayesi sanır ama aslında Swift bu eseri, döneminin siyasetini, insan doğasını ve toplumun davranışlarını eleştirmek için yazmıştır. Tabii bu çocuk versiyonunda daha çok macera ve hayal gücü ön plandadır.
• Hayal Gücünü Zorlar: Lemuel Gulliver'in gemi kazaları sonrası kendini bulduğu tuhaf yerler (Lilliput'taki cüceler, Brobdingnag'daki devler) okuması çok keyifli sahneler sunar.
• Bakış Açısını Değiştirir: "Ben mi çok büyüğüm yoksa dünya mı çok küçük?" gibi sorularla çocuklara (ve büyüklere) olaylara farklı açılardan bakmayı öğretir.
Bu Baskı Hakkında Küçük Bir Not: Eğer hikayeyi çok severseniz ve ileride Swift'in asıl eleştirel dilini, uçan adaları (Laputa) ve konuşan atları (Houyhnhnm) da merak ederseniz, kitabın tam metin (unabridged) halini de okumanızı öneririm. Ama ilk tanışma için bu seri harika bir tercihtir; dili sade ve akıcıdır.
Gulliver'in 4 gezisi
Jonathan Swift’in Gulliver'in Gezileri, 1726’da yazılmış olmasına rağmen hâlâ taze, zeki ve iğneleyici bir hiciv başyapıtı. Kitap, Lemuel Gulliver adlı bir gemici doktorun dört fantastik yolculuğunu anlatıyor. Lilliput (cüceler), Brobdingnag (devler), Laputa (uçan ada), Houyhnhnms (atlar) ve Yahoos (insan benzeri vahşiler). Her bölüm ayrı bir macera gibi başlasa da, asıl mesele Swift’in insan doğasını, siyaseti, bilimi ve toplumu acımasızca eleştirmesi.
Lilliput’ta cücelerin arasında geçen savaşlar ve saray entrikaları, dönemin İngiliz-Fransız çekişmesini tiye alıyor. Brobdingnag’da devlerin arasında. Laputa’da bilim adamlarının absürtlüğü ve faydasız araştırmaları alay konusu olurken, son bölümde atların (Houyhnhnms) akılcı ve erdemli dünyası ile Yahoos’un (insanlar) vahşi ve pis doğası karşılaştırılıyor.
Gulliverin gezilerini çocukluğumdan beri bilirdim ama hep çocuksu tarafıyla. Tam metni okuyunca anladım ki çocuk kitaplarının çok ötesinde. Çeviri (İş Bankası) yine çok iyi. Sayfa kalitesi her zaman ki gibi.
Reklam
Swift'in, bir çocuk masalı kılığında yazdığı, aslında İngiliz siyasetini, insan doğasını ve bilimsel kibri yerden yere vuran, zehir zemberek bir hicivdir. Cüceler ülkesi Lilliput'taki iktidar kavgaları, devler ülkesi Brobdingnag'daki ahlaki eleştiriler ve bilim adamları adası Laputa'daki soyut saçmalıklar, dönemin toplumsal çürümesine tutulmuş bir aynadır. İnsanın "düşünen bir hayvan" değil, sadece "düşünme yetisine sahip bir hayvan" olduğunu söyleyerek, Aydınlanma iyimserliğine nanik yapan mizahi bir başyapıt.
Gulliver’in Gezileri'ini bilmeyenimiz yoktur. Bildiğimiz kadarıyla Cüceler ve Devler ülkesine seyahat eden bir gezgin vardır hikayede. Peki yazarın daha başka yerlere gittiğini kaçımız biliyor? 1726 yılında kaleme alınan kitap bence fantastik edebiyata öncü sayılabilir. Ayrıca dönemin politik tutumuna, politik başarısızlıklarına, doğal olarak İngiliz siyasetçilere göndermeler bolca yer alıyor.
Gemi kazası geçiren bir gezgin yani yazarımız bir adaya düşer ve macera başlar.
1- Lilliput (Cüceler Ülkesi)
Adada boyu on beş cm'i geçmeyen insanlar yaşamaktadır. Zorlu bir alışmadan sonra dillerini, kültürlerini öğrenen yazar kendini Liliputlulara kabul ettirir. Savaşları başlatıp, bitirebilecek kadar güçlüdür.
2- Brobdingnag (Devler Ülkesi)
Adadan kurtulup ülkesine dönen yazar, tekrar denize açılınca erzak bulmak için bir karaya çıkar ve burası devler üllkesidir. Devlerin eğlence malzemesi haline gelen yazar, her türlü kötülüğe karşı kendini korumak zorundadır.
3- Laputa, Balnibardi, Glubbdubdrib, Luggnagg ve Japonya
Okuması en zor bölümdü diyebilirim. Ama dikkatli okununca değişik fikirler ortaya çıkıyor. Bu kez korsanlar tarafından yakalanan yazar, önce uçan kent Laputa'ya getiriliyor. Matematik ve astronom ile kafayı bozan Laputalıların aksine, Balnibardi de hiç pratik olmayan şeylerin deneylerini yapan kişilerle bir arada kalıyor. Glubbdubdrib'de bir büyücü ile kalıp, Sezar'dan Descartes'e kadar bir çok ünlü kişinin ruhu ile sohbet ediyor. Kast sistemine sahip ülke olan Luggnagg'da ise 80 yaşındaki herkesi hukuken ölü kabul eden ve bu yaşlıları en alt kasta düşürenlere şahit oluyor yazar. Sonrada Japonya'ya gelip yurduna geri dönüyor.
4- Houyhnhnm Ülkesi (Atların Ülkesi)
Kaptan olarak denize açılan yazar, tayfalarının ihanetine uğrar ve ilk görülen kara parçasına
Jonathan Swift’in Gulliver’in Gezileri, sadece bir macera romanı olmanın ötesinde, derin bir toplumsal eleştiri barındıran klasik bir eserdir. İlk bakışta, kahramanımız Lemuel Gulliver’in farklı adalara yaptığı fantastik yolculukları anlatan bir hikâye gibi görünse de, aslında dönemin toplum yapısını, siyaseti ve insan doğasını sorgulayan hiciv dolu bir anlatıdır.
Roman dört bölümden oluşuyor ve her biri farklı bir toplum düzenini eleştiriyor. Lilliput Adası’nda, küçük insanların dünyasında, iktidar mücadelesinin ne kadar gereksiz ve saçma olabileceğini görüyoruz. Brobdingnag’da, devler arasında Gulliver’in nasıl küçümsendiğine tanık oluyoruz; burada Swift, Avrupa’nın kibirli bakış açısını yerden yere vuruyor. Laputa ve çevresindeki adalar, bilimi ve akademik çalışmaları eleştirirken, Houyhnhnm’lerin yaşadığı yer, insan doğasını sorgulayan en çarpıcı bölümlerden biri oluyor.
Swift, bu kitapta siyaset, din, bilim ve insan doğası gibi konular üzerine derin mesajlar veriyor. Kitap sadece bir macera olarak okunabileceği gibi, satır aralarındaki eleştiriler fark edildiğinde çok daha etkileyici hale geliyor.
Sonuç olarak, Gulliver’in Gezileri, hem çocuklara hem de yetişkinlere hitap edebilen, eğlenceli olduğu kadar düşündürücü de olan bir başyapıt. Özellikle toplum düzeni ve insan doğası üzerine eleştirel düşünmeyi sevenler için mutlaka okunması gereken bir eser.
Çocukluğumdan beri en sevdiğim animasyonlardan biri 
Hayao Miyazaki ‘nin Gökteki Kale filmi olmuştur. Şu yaşımda daha hala çok severek izlediğim bu filmin 
Jonathan Swift ‘in Gulliver’in Gezileri kitabından esinlenerek yapıldığını öğrenir öğrenmez “okuyacaklarım” listeme eklemiştim.
Kitabın animasyonla hiçbir ilgisinin olmadığını zaten biliyordum, birde okuyupta öğrenmiş oldum. Tek ortak noktaları “Laputa” uçan adası ve insanlığa karşı hiciv tutkuları.
Çevirmen 
İrfan Şahinbaş Bey’in hazırladığı ve çok beğendiğim kitabın başındaki mini Jonathan Swift biyografisinden öğrendiğimiz kadarıyla Yazar Bey bu kitabı kaleme alırken büyük bir “insan” nefreti içindeymiş. Haliyle “İnsanlık için bir Hiciv” olan bu kitapta bunu büyük ölçüde hissediyoruz.
Ben şahsen efsaneleşmişte olan ilk iki bölümü beğendim ama son iki bölümü (ki Laputa bu bölümlerde bile geçmiş olsa) aynı keyifle okuyamadım.
Hayao Miyazaki ‘nin Gökteki Kale filmi olmuştur. Şu yaşımda daha hala çok severek izlediğim bu filmin Jonathan Swift ‘in Gulliver’in Gezileri kitabından esinlenerek yapıldığını öğrenir öğrenmez “okuyacaklarım” listeme eklemiştim.
Kitabın animasyonla hiçbir ilgisinin olmadığını zaten biliyordum, birde okuyupta öğrenmiş oldum. Tek ortak noktaları “Laputa” uçan adası ve insanlığa karşı hiciv tutkuları.
Çevirmen İrfan Şahinbaş Bey’in hazırladığı ve çok beğendiğim kitabın başındaki mini Jonathan Swift biyografisinden öğrendiğimiz kadarıyla Yazar Bey bu kitabı kaleme alırken büyük bir “insan” nefreti içindeymiş. Haliyle “İnsanlık için bir Hiciv” olan bu kitapta bunu büyük ölçüde hissediyoruz.
Ben şahsen efsaneleşmişte olan ilk iki bölümü beğendim ama son iki bölümü (ki Laputa bu bölümlerde bile geçmiş olsa) aynı keyifle okuyamadım.Reklam
Reklam