Məhəmməd İmanov
@mahammadiman
❝ Sıkıntı yok efendiler, dert insana yol gösterir. ❞
Mevlana Celaleddin-i Rumi
Mevlana Celaleddin-i Rumi438 okur puanı
Temmuz 2022 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Axı bu göz yaşı aləmi nə qədər sirli, nə qədər anlaşılmazdır.
Reklam
Diktator
Bir də bu, məni bir elə heyrətləndirmədi. Mən bilirdim ki, Yer, Yupiter, Mars, Venera kimi böyük planetlərdən başqa yüzlərlə başqaları da vardır, bunların içində elə xırdaları var ki, onları teleskopla da seçmək olmur. Astronom belə kiçik planetləri kəşfedəndə ona ad deyil, adicə nömrə verir, məsələn: 3251-ci asteroid. Balaca şahzadənin "V-612 asteroid" planetindən gəldiyini ehtimal etməyə xeyli əsasım vardı. Bu asteroidi yalnız bir dəfə, 1909-cu ildə türk astronomu teleskopdan görmüşdü. Astronom o zaman öz gözəl kəşfi haqqında beynəlxalq astronomiya konqresində məlumat vermişdi. Lakin heç kəs ona inanmamışdı, özü də ona görə ki, əynində türk libası vardı. Bu yaşlı camaat belədir. V-612 asteroidinin bəxtindən, Türkiyə sultanı öz təbəələrini ölüm cəzası ilə qorxudaraq, onlara Avropa paltarı geymək əmri verdi. Astronom öz kəşfi haqqında 1920-ci ildə yenidən məlumat verdi. Bu dəfə o, son moda ilə geyinmişdi, ona görə də hamı onunla razılaşdı.
Zaman konusuna dönecek olursak, hasım olan [filozof], öncesi olmayan bir zamanın yaratılmışlığını varsayamaz. İnanılanın aksine hayal gücü bir varsayım olarak bunu mümkün görse de, mekân konusunda olduğu gibi, bu, hayalde canlandırılması mümkün olmayan bir şeydir. Cismin sonlu olduğuna inanan ve inanmayanlardan her biri, ötesinde boşluk ve doluluk bulunmayan bir cismi anlamaktan âcizdirler. Zaten hayal gücü de böyle bir şeyi kabule yanaşmaz. Fakat denilmiştir ki: Saf ve berrak akıl, delil gereğince sonlu bir cismin varlığını imkânsız görmüyorsa bu konuda hayal gücüne değer verilmez. Aynı şekilde saf ve berrak akıl kendisinden önce hiçbir şey bulunmayan bir ilk var olanın bulunmasına da engel değildir. Her ne kadar hayal gücü bu durumu kavramada yetersiz kalsa da ona itibar olunmaz. Çünkü hayal gücü her sonlu cismi başka bir cisimle veya boşluk olarak tasarlanan hava ile birlikte kavramaya alışık olduğu için, metafizik (gâib) alanı da kavrayamaz. Yine bunun gibi, hayal gücü, yaratılmış olanı ancak başka bir şeyden sonra gelmesi şeklinde kabullenebilir. Bu yüzden o, varlığı sona ermiş bir varlık şeklindeki "önce"si bulunmayan bir yaratılmışı varsaymaya yanaşmaz. İşte yanılgının sebebi budur. Bu tartışma ile [filozoflara) karşı koyma sağlanmıştır.
Kıt akıllı olduğu halde zeki görünmek isteyen biri, mantık adını duyduğu zaman onun, sadece filozofların bildiği, kelâmcıların ise bilmediği ilginç bir ilim olduğunu sanır.
Reklam