《 "SAHİP OLMAK" YA DA "OLMAK" 》Psikoloji
Puan vermedi·256 syf.··
Beğendi
·2026 23. kitabı
·8 günde okudu
·Okunma: 10 Mayıs 2026 12:05
Erich Fromm'un bu eseri "Sahip Olmak" ve "Olmak" temalarını psikolojik, sosyolojik, din tarihi, Batı felsefesi ve modern kapitalizm eleştirisi yönüyle inceleyen bir yapıttır. Çoğunlukla didaktik bir dili olsa da, insanı düşünmeye iten sorgulamalar ve metaforlar olduğunu da görürüz. Kitap, "Sahip Olmak" ve "Olmak" temalarını çeşitli yönlerden karşılaştırırken, Meister Eckhart, Marx, Freud, Buddha, Spinoza gibi kişilerden de alıntılar yaparak incelemeyi derinleştirir.
Yazar, kitabın başlarında Batı kültüründen 19. yüzyıl İngiliz şairi Alfred Tennyson (1809-1892) ile Doğu kültüründen (Japon) 17. yüzyıl şairi Matsuo Basho (1644-1694)'nun şiirlerini karşılaştırır. Şiirlerde Tennyson çiçeği koparıp ona sahip olmayı seçerken, Basho sadece çiçeğe bakıp varlığıyla yetinir. Bu metaforla ve devamında yaptığı terennümlerle yazar, "Sahip Olmak" kavramının biriktiren, tüketen, öldüren yönüne değinirken; "Olmak" kavramının ise veren, paylaşan, canlandıran özelliklerine değinir.Bir çiçeği çok sevdiğimiz için koparıp vazoya koymakla onu sahipleniriz. O an için o çiçeğe, rengine, kokusuna sahibizdir. Ama çiçek o vazoya konulduğu andan itibaren ölmeye başlar, mülkiyet arttıkça canlılık azalır. Hâlbuki "Olmak" kavramında çiçeği bahçeden koparmadan yanına oturup adım adım büyümesini, rüzgârda salınışını izleriz. Çiçek benim vazomda olmasa da aramızda bağ vardır ve gerçektir. Çiçek yaşamaya devam ettikçe bağ güçlenir ve biz de o yaşamın bir parçası oluruz. Mülkiyet denilen koltuk değneklerini atıp özgürleşmeyi tavsiye eden yazar, ilişkileri ve sevgiyi de bu metaforlarla bağ kurarak anlatır. Gerçek sevginin mülkiyet arzusuyla yan yana olmadığını belirtir. Biliyoruz ki ilişkilerde sağlıklı olan bağ kurmaktır, sağlıksız olanı ise bağlanmaktır. Çünkü bağlanmak mülkiyet arzusundan gelir ve
Yazarla tanıştığım ilk kitap oldu. Japon edebiyatı denince oldukça övgüyle bahsedilen, hatta başyapıt olarak görülen bir eser olduğunu biliyordum ama açıkçası ben o kadar etkilenemedim. Belki beklentimi çok yüksek tuttum ya da kitabın vermek istediği dinginliği tam yakalayamadım.
Kitap, Bashō’nun kuzeye yaptığı yolculuğu anlatıyor. Ancak bu klasik bir gezi kitabı gibi değil; yolculuk sırasında gördüğü yerleri, hissettiklerini ve anlık izlenimlerini araya serpiştirdiği şiirlerle birlikte aktarıyor. Bu yönüyle oldukça farklı ve hoş bir anlatımı var. Okuması çok hızlı ilerledi; kısa sürede başlayıp bitirdim. Ama bende derin bir etki bıraktığını söyleyemem.
Genel olarak sakin, dingin ve farklı bir okuma deneyimi sunuyor. Büyük beklentilerle değil de daha çok araya dinlendirici bir kitap konarak okunabilecek eserlerden.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Kuzeye Giden İnce Yol — Matsuo Bashō
Kuzeye Giden İnce Yol — Matsuo Bashō kitap yorumu
Bashō'yu merakla açtım. Şubat'ın en büyük hayal kırıklığı oldu.
Mükemmel geçen Ocak'tan sonra Şubat'ta kitaplar biraz tutmuyor üzerimde. Sırça Fanus psikolojimi paramparça etmişti — bu sefer tam tersi: hiç dokunmadı.
"Bir karakterin zihninde kaybolmak istiyorum — onun şüpheleriyle, korkularıyla, karanlık köşeleriyle. Bu kitapta yalnızca isimsiz köyler ve tapınaklar var. Ben neredeyim burada?"
Kitabın konusu şu: Matsuo Bashō, 1689'da Japonya'nın kuzeyine 156 günlük uzun bir yolculuğa çıkıyor. Maddi dünyadan uzaklaşmak, ruhani farkındalığını artırmak istiyor. Kitap bu yolculuğun notlarından oluşuyor: köyler, tapınaklar, doğa gözlemleri... Her durakta bir haiku. (5-7-5 hecelik Japon şiir türü)
Neden beklentimi karşılamadı?
Bashō'nun metni dışarıya bakıyor — doğaya, yola, anlık gözleme. Ben içeriye bakmak istiyorum. İçsel çatışma, zihinsel kazı, ruhun o karanlık kıvrımları... Hiçbirini bulamadım. Haikulardan da tat alamadım; belki çeviri sırasında kaybolmuş, belki bu tür bana göre değil.
Kitap okurken "bir karakterin zihninde kaybolmak istiyorum ama bunu bulamıyorum" diye hisseden birini tanıyorsan bu gönderiyi at ona — tam onun duygusu bu.
Hakkını teslim etmek gerekirse:
Kısa ve akıcı, ~100 sayfa, bir günde biter. Sade şiirsel gözlemleri ve doğa betimlemelerini sevenler için güzel bir deneyim olabilir. Ama bu sefer o okuyucu ben değildim.
Puanım: 2.5/5
Her kitap herkese hitap etmiyor — ve bu kitabı sevmediğim halde bitirdim, çünkü her okuma bir deneyimdir.
Siz de bir kitabı bitirip "neden okudum?" diye sordunuz mu? Yorumlara yazın
Kuzeye Giden İnce Yol 
Başo (Matsuo Bashō)
Kuzeye Giden İnce Yol Başo (Matsuo Bashō)Yolun kendisi şiir, yürümenin kendisi düşünmektir.
Basho'un metni, görünürde bir seyyahın ayak izlerini izler; oysa derinde, varoluşun boşluğuna bırakılan bir benliğin sessiz haritasıdır. Bu eser, ne varılacak bir yer, ne de ulaşılası bir sonuç vaat eder. Tam tersine: varılacak hiçbir yerin olmadığını, her yerin zaten geçip giden olduğunu zen tasvirleriyle anlatır.
Basho'nun yürüyüşü, Batı’nın doğrusal ilerlemeci yolculuk anlatılarının aksine, bir varoluşsal farkındalık üzerine kurulu gibidir. Yol, dış dünyada ilerlerken iç dünyada çözülür. Beden yorgun düşerken zihin hafifler. Bu yolculuk bir tür benlik soyunmasıdır. Her adımda, bir düşünce değil, bir düşüncenin eksilmesi yer alır. Belki de Zen’in en büyük gerçeği: hiçbir şey olmadan, her şey olunabilir.
Haikular, bu felsefi dokunun kısa ama keskin çentikleridir. Her biri, bir anı dondurmaz; aksine geçiciliği onurlandırır. Bu anlamda Basho'nun metni, yalnızca doğaya bakmak değil, doğayla birlikte silinmeyi göze almaktır.
Geçip giden ilkbahar
Yas tutan kuşlar
Ağlaşan balıklar
Kuzeye Giden İnce Yol
Kuzeye Giden İnce Yol
Selamlar
Kuzeye Giden İnce Yol Matsuo Basho
Dünyanın en kısa şiiri, Japon şiiri Haiku ustası olan, Japonya için önemli bir isim Basho..
17. Yüzyılda yazılmış, şiirleri tarihi anıtlara yazılmış bir değer Japon’lar için.
Kuzeye Giden İnce Yolda ise 156 gün boyunca dostu Sora ile şairin; şiirlerine konu ettiği tarihi yerleri, dağları, şelaleleri, doğayı görüp keşfetmek istediği bir tür anı, gezi yolculuğu…
Japon klasikleri ve harika kapak tasarımları için @ithakiyayınları na, çevirileri yapan emekçi çevirmenlere öncelikle çok teşekkür ederim… ama çok keyif aldığım bir kitap değildi..
Haiku şiirsel biçiminin (Haiku dünyanın en kısa şiir türü sayılır ve geleneksel bir Japon şiir türüdür.) öncülerinden olan büyük Japon şair Matsuo Bashō'nun seyahat denemelerinden ve haikulardan oluşan derleme kitap.
İlk olarak 1702'de ölümünden sonra yayınlanan Kuzeye Giden İnce Yol, Japonya'nın Edo döneminin en büyük edebi eserlerinden biri olarak kabul edilir.
Bashō'nun düşüncelerini ve duygularını okumak çok hoşuma gitti.3 asır önce gezerek yazdıklarıyla şimdi bile etkilemesi ve yazdıklarını hissettirebilmesi çok hoşuma gitti.Bazı duygular doğası gereği evrensel sanırım.
Muhteşem manzaralar ve bilgelik incileriyle dolup taşan bu edebi eser, sakin ve abartısız bir enerjiyle kuşatılmış- belki de bir süre uğraştığı Zen Budizminin ondaki düşünceli zihnini yansıtıyordur?-
Değişen mevsimleri, yağmurun kokusunu, ayın parlaklığını ve evrenin gizemlerini sezdiği şelalenin güzelliğini yazdı. Bu seyahat yazıları, Basho'nun Japonya'daki yolculuklarını anlatmakla kalmıyor, aynı zamanda çevresindeki geçici dünyada sonsuzluk vizyonunu da yansıtıyor.
Günler ve aylar sonsuzluğun yolcularıdır.Akıp giden yıllar da öyle.Denizde tekne yürütenler, karada at sürenler, yılların ağırlığına yenik düşene kadar, hayatlarının her dakikasını yolculuk yaparak geçirirler.
Keşke Bashō'nun yürüdüğü yollarda yürüyebilseydim, yolculuğunu takip edebilseydim ve Japonya'ya bakışını deneyimleyebilseydim (en azından on yedinci yüzyılda değil de yirmi birinci yüzyılda), ama bu kitabı okumak bana bir özgürlük ve yolculuk tutkusu duygusu verdi.Eminim bir gün ben de o gezginliğe ve bakış açısına erişeceğim.
Kuzeye Giden İnce Yol, Japonya'nın kültürü, tarihi ve manzaralarına açılan bir pencere sunuyor. Bu eser, dünyanın bu güzel bölgesini keşfetmek ve hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyenler için