Bilim, hiç denecek kadar küçük bir azınlığın ayrıcalığı... Gerçekten de, bir işçinin oğlu on üç yaşında kömür ocağına inmek ya da babasına tarlada yardım etmek zorundaysa eğer, "herkes için eğitim"'den söz edebilmek mümkün müdür! Gün boyu süren ve insanı ahmaklaştıran korkunç ağır bir işten sonra akşam evine bitkin bir şekilde dönen işçi için öğretim sözcüğü ne anlatır?
Amerika'dan İsviçre'ye, Fransa'dan İngiltere'ye, Norveç'e vb. kadar dilediğiniz parlamenter ülkeyi alın; bu ülkelerde asıl "devlet" işleri perde arkasında gerçekleştirilir ve bakanlıklar, devlet daireleri ve ordu karargâhları tarafından yürütülür. Parlamentolara, "sıradan halk"'ı aldatma özel amacıyla gevezelik yapma işi bırakılır.
Bu nedenle tarih bilimi, eğer gerçek bir bilim olacaksa artık toplumsal gelişmenin tarihini kralların ve generallerin hareketlerine, devletleri fetheden ve yenen fatihlerin ve galiplerin davranışlarına indirgenmekten kurtulmalı, her şeyden önce, maddi tarihi üretenlerin tarihi, emekçi kitlelerin tarihi, halkların tarihi olmalıdır.