Mısırbilim
Antik Mısır Tarihini araştıran ve bu alanda akademik çalışma yapmak isteyenler için giriş niyetinde ezber edilmesi gerekilen önemli tek kaynaktır. 
Mısırbilimine Giriş 
Erik Hornung
Mısırbilimine Giriş Erik Hornung
Peter le Page Renouf’un “Mısır’ın Ölüler Kitabı” çevirisi ve yorumu, Antik Mısır’ın en gizemli ve etkileyici metinlerinden biri olan Ölüler Kitabını Batı dünyasına tanıtan en önemli akademik çalışmalardan biridir. Renouf’un bu eseri sadece bir çeviri çalışması değil, aynı zamanda metne dair kapsamlı filolojik, dini ve kültürel yorumları içeren bir başvuru kaynağıdır.
Renouf’un çalışması, Ölüler Kitabı'nın temel metinlerinden seçilmiş bölümlerin hem hiyeroglif transkripsiyonlarını hem de detaylı İngilizce çevirilerini içermektedir. Metinler arasında, ölülerin ahiret yolculuğunda karşılaştıkları sınavlar, büyüler, dualar ve ruhun korunmasına yönelik ilahiler yer alır. Renouf, her bölümün ardına eklediği açıklamalarla metinlerin anlam dünyasını açımlarken aynı zamanda dönemin dini yapısını da derinlemesine inceler.
Renouf’un çalışmasının en dikkat çeken yönlerinden biri, metne yaklaşımındaki saygı ve akademik titizliktir. Metinleri sadece çevirip geçmek yerine, Mısır mitolojisine, sembolizmine ve mezar yazıtlarının işlevine dair detaylı bilgiler sunarak okuyucunun metinle daha derin bir bağ kurmasını sağlar. Özellikle Tanrı Osiris’e atfedilen bölümlerde Renouf’un, Antik Mısır’ın ölüm ve diriliş kavramlarına dair getirdiği yorumlar oldukça aydınlatıcıdır.
Bugünün bilimsel standartlarıyla kıyaslandığında yer yer yorumlarında bazı anakronizmler ve Batı merkezli bakış açıları bulunsa da, Renouf’un dönemi itibarıyla oldukça ilerici ve nesnel bir yaklaşım sergilediğini söylemek gerekir. Eser, Mısırbilim alanında birçok modern çalışmaya öncülük etmiş ve hala kaynak niteliğinde değerlendirilmektedir.
“Mısır’ın Ölüler Kitabı” adlı bu çalışma, yalnızca eski bir metnin çevirisi değil; aynı zamanda Antik Mısır’ın ruhani dünyasına açılan bir kapıdır. Peter le Page Renouf, bu eseriyle
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Taş, belli başlı üç Mısır tapınağına gönderilmek amacıyla ve üç dilde yazılmış. Bu diller: Demotik (Mısır'da halkın kullandığı dil), Hiyeroglif ve Antik Yunancadır. Bir kısmı kırılmış olan taşın üzerinde 14 satır hiyeroglif yazı, 32 satır Demotik yazı, 53 satır da Antik Yunan yazısı bulunmaktadır. [1] Böylece Mısır halkı ile Mısır asilleri ve Yunanlar bu antlaşmayı rahatlıkla okuyabilmişlerdir.
Yüzyıllar boyunca çözülemeyen bir sır olarak kalan hiyeroglif, Napolyon'un 1798 yılındaki Mısır Seferi sırasında bulunan bu taşın yardımıyla çözülmüştür. Antik Mısır yazıları çözülmeden önce arkeologlar, Hiyerogliflerin Mısır'ın tufan'dan önceki yaşamına ait şekiller olduğunu düşünürlerdi. MÖ 196 yılında yazıldığı tahmin edilen bu taş adını bulunduğu Reşit (Rosetta) kasabasından almaktadır. Ağırlığı 760 kg dan daha fazla ve 114 cm uzunluğunda, 72 cm genişliğinde, 28 cm kalınlığındaki bu taş granit ya da siyah bazalttan yapılmıştır. Büyük İskender'in Mısır'ı fethinden sonra hüküm sürmeye başlayan Ptolemaios Hanedanı'nın hükümdarlarından biri tarafından yazdırılmıştır. O güne kadar okunamamış Demotik ve Hiyeroglif alfabelerinin yanı sıra, okunabilen Yunanca bir metnin de aynı taş üzerinde bulunması ile tek bir metnin üç ayrı dilde yazılmış olduğu görüşü pek çok araştırmacının ilgisini çekmiştir. Taşın ve dolayısıyla Hiyeroglifin sırrını çözen araştırmacı, 1822 yılında, eski Mısır yazılarının güncel kıpti diline benzediğini ortaya koyan araştırmacı Jean-Francois Champollion olmuştur. Yazıtın Yunanca kısmını Hiyerogliflerle kıyaslayan Champollion'a Demotik alfabesini 1814 yılında çözen İngiliz Thomas Young'ın çalışmaları da yardımcı olmuştur.
Antik Mısır'a ait yazıların çözülmesi ile birlikte Mısırbilim diye adlandırılan Antik Mısır bilimi doğmuş ve geçmiş yüzyılların açıklığa
Hayatımda duyduğum ama üzerinde hiçbir bilgiye dolayısıyla yoruma sahip olmadığım çok şey var, bunlardan birisi de evrim. Bana bu konuda, bigbang'den itibaren insanlık tarihi hakkında bilgiler verecek kitap lazımdı, bu kitap tam da bu ihtiyacımı doldurdu. Kitabı beğendim, hatta bu kitaptan sonra izleyeceğim birçok belgesel konusu da çıktı.
Kitap, insanlık tarihini parçalara bölerek, o parçalarda insanların nasıl değiştiği, ne yönde ilerlediğini işliyor. Bigbang'den başlayarak şempanzelerden insan türlerinin ortaya çıkışı ve homo sapienlerin tek insan türü olarak yoluna devam etmesi, tarım devrimi ile homo sapiensin eski yaşam tarzı ve alışkanlıklarının değişmesi ve yerleşik hayata geçişi, para ve dinin ortaya çıkışı ile insanlığın büyük topluluklar halinde birlikte yaşamaya başlaması, bilimsel devrim ile de insanların dünyanın tek hakimi olması ve tanrıdan rol çalacak kadar güçlenmesine değiniyor.
Kitapta ilgimi çeken ve altını çizdiğim kısımlar
- 13,8 milyar yıl önce fizik, kimya doğuşu. bigbang denilen şeyle madde, enerji, zaman ve uzay ortaya çıktı. evrendeki bu temel özelliklerin hikayesine fizik deniliyor. Bunlardan 300 bin yıl sonra, madde ve enerji bir araya gelerek, atom adı verilen karmaşık yapılar ortaya çıkardılar, bunlar zamanla birleşerek molekülleri oluşturdular. Atomlar, moleküller ve aralarındaki etkileşimin hikayesine kimya deniliyor.
- 4,5 milyar yıl önce dünyanın oluşumu
- 3,8 milyar yıl önce ilk mikroorganizmaların ortaya çıkışı ve biyolojinin oluşumu. Bazı moleküller bir araya gelerek organizma adında, karmaşık ve geniş yapılar oluşturdu. Organizmaların hikayesine biyoloji deniliyor.
- 6 milyon yıl önce insan ve şempanzelerin son ortak büyükannesi
- 2,5 milyon önce, modern insanlara benzeyen hayvanlar ortaya çıktı.
- 300 bin yıl önce homo
Musa ve Tektanrıcılık Musa ve Tektanrıcılık
Sigmund Freud'un 1939 yılında yayınlanan Musa ve Tektanrıcılık isimli eseri, psikanalitik kuramın en tartışmalı eserlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Freud'un bu kitabında ele aldığı konular arasında Musa'nın tarihselliği, Akhenaton ve Aton Dini, Mose Katliamı ve Yahudi kimliği gibi önemli meseleler yer almaktadır. Freud, kitabında Musa'nın gerçek bir tarihi kişilik olmadığını ve aslında Mısır'da yaşayan tek tanrılı din kurucusu Akhenaton olduğunu iddia etmektedir. Ayrıca, Aton dininin Yahudiliğin temelini oluşturduğunu savunmaktadır. Musa ve Tektanrıcılık, psikanaliz ve din ilişkisi üzerine önemli bir tartışma başlatmıştır. Freud, dini inançları bastırılmış arzuların ve bilinçdışı çatışmaların bir yansıması olarak görmüş ve bu konuda yeni bir bakış açısı getirmiştir. Ayrıca, Yahudi tarihi ve kimliği üzerine de yeni bir perspektif sunmuştur. Musa figürü ve Tevrat'taki hikayeler hakkındaki yorumları, Yahudilik üzerine hararetli tartışmalara neden olmuştur. Freud aynı zamanda psikanalitik kuramın gelişmesine de katkıda bulunmuş ve dinin kökenleri ile insan toplumundaki işlevi hakkında derinlemesine analizler sunmuştur. Ancak, Musa ve Tektanrıcılık eseri tartışmalı yönleriyle de dikkat çekmektedir. Freud'un teorileri büyük ölçüde spekülatif olduğu için tarihsel kanıtlarla desteklenmemektedir. Birçok tarihçi ve din alimi, Freud'un iddialarını reddetmekte ve eleştirmektedir. Ayrıca, Freud'un dini inançları ve tarihi olayları psikanalitik bir çerçevede yorumlama biçimi de eleştirilere maruz kalmıştır. Bazı eleştirmenler, Freud'un kendi önyargıları ve inançları tarafından yönlendirildiğini ve objektif bir analiz sunmadığını savunmaktadır. Dahası, Freud'un teorileri, Yahudiler hakkındaki bazı zararlı stereotiplere katkıda bulunmuş olabilir. Örneğin,
Özellikle Antik Mısır üzerine uzmanlaşmak isteyenlerin okuması gereken kitaplardan biri. Edebiyatı, dini, devlet yapısından arkeolojik bulgularına kadar birçok kaynakçayı derlemesi ve konular bakımından kaynakçaların ağırlıklı olması okuyucuya katkı sağlasa da açıklamalarında yetersizliği bulunmakta (yani kaynakçalarını incelememeniz kitaptan verim almamanızı sağlar).
Mısırbilim başlığı altında yapılan bu çalışmalar, piramitin taşlarını teker teker yerine koymaya uğraşan çok yönlü bir inşa faaliyeti olarak günümüze kadar sürdü ve hala sürüyor. Alanının en önemli isimlerinden biri olan Erik Hornung Mısırbilime Giriş'te bu tamamlanmamış piramidin bir resmini çiziyor. (kitabın açıklama kısmından)