Felsefe, evren karsisinda insanin akilci davranistir. Bu
yüzden önemlidir. Bu yüzden felsefe bilmeyen insan edebiyatçi da politikaci da olamaz. Felsefe bilmeyen bir asker belki savasi kazanabilir ama savas/ anlayamaz. Benim felsefe ile aram ne kadar iyi ise, filozoflarla da o kadar açiktir! Tuhaf gorülecek bu sözüm ama anlatayim. Bütün filozoflarin hastaligi her seyi tek bir nedene baglamaktir. Kimi, bütün yeryüzü bilmecelerini Tanri anahtar açar der, kimi her sey Monad'dir diye direnir; kimisi akil der, kimi ruh der, kimi ates-su-toprak der, kimi de kalkar ille madde
diye
tutturur. (Monad: Leibniz'e göre sonlu gerçeklikleri olusturan sonsuz sayidaki metafizik varliklara verilen isim.) Her birinin bir gerçek payi vardir elbette. Ama "payl" vardir. Her seyin asli maddedir ve insani
madde
kanunlari yönetir, dersin; karsina bir idealist cikar, bütün madde kanunlarini allak bullak eder! Ne çikar dinler, ne ögüt; inancinin dogrultusunda yürür gider. iste bu yüzden felsefe ile aram iyidir de filozoflarla pek
geçinemem. Benim prensibim her olayi kendi kanunlan içinde incelemektir. Ama hiçbir zaman insani ve evreni gözden kaçirmam.' Mustafa Kemal Paşa